Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 284/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. L., F. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1707/10 w sprawie ze skarg K. L. i F. W. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, na podstawie § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671).
W piśmie z dnia 23 czerwca 2015 r. K. L. i F. W. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), podając jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt K 31/13, zgodnie z którym § 2 - § 5 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.
Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1707/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego.
Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania, skarżący podkreślili, że Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w ustawie o rybołówstwie nie została ustanowiona dolna granica kar, zaś minister, ustalając w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2005 r. dolne stawki kar, spowodował, że w przypadku stwierdzenia określonego naruszenia, organ wymierzający karę nie może nałożyć kary w wysokości niższej niż przewidziana w rozporządzeniu. W konsekwencji uniemożliwił realne stosowanie kryterium szkodliwości czynu. Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie, minister miał jedynie "zróżnicować" kary przewidziane w ustawę, co nie może być odczytane, jako upoważnienie do "zaostrzenia" regulacji w stosunku do stanu prawnego wynikającego z decyzji ustawodawcy. Regulacja zawarta w rozporządzeniu z 2005 r., w ocenie Trybunału, pogarsza sytuację podmiotu: ustanawia dolny pułap odpowiedzialności, podczas gdy w ustawie takiego pułapu brak.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej – wskazując rozporządzenie Prezesa rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1909). Organ wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. oraz uchylenie wyroku WSA w W. z dnia 28 października 2010 r. o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniósł, że po przeprowadzeniu wznowionego na wniosek skarżących postępowania administracyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. (znak: [...], znak: [...]) uchylił swoje decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] oraz nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie.
Ponadto decyzjami z [...] lipca 2015 r. (znak: [...],[...],[...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził wydanie z naruszeniem prawa ostatecznych decyzji o numerach: [...],[...],[...] oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił wydane przez siebie w dniu [...] lipca 2015 r. decyzje znak: [...],[...],[...] oraz orzekł o uchyleniu decyzji z [...] lipca 2010 r. o numerach: [...],[...],[...] oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. i umorzył postępowanie.
W ocenie organu, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, zaistniała przyczyna uzasadniająca umorzenie postępowania sądowego.
Pismem procesowym z dnia 19 stycznia 2016 r. skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zgłosili dodatkowo wniosek o umorzenie postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna.
Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W myśl § 2, zdanie pierwsze, w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, przesądził przy tym, że przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien stosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w sprawie".
W rozpoznawanym przypadku poza sporem podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć był § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie, o niezgodności którego z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt K 31/13, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw RP z dnia 27 marca 2015 r.
W tym stanie rzeczy żądanie wznowienia postępowania - skargą wniesioną w terminie i opartą na ustawowej przesłance - było zasadne i zachodziły podstawy do rozpoznania sprawy na nowo, stosownie do regulacji zawartej w art. 282 § 1 p.p.s.a.
Trybunał Konstytucyjny przywołanym wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., w punkcie 4 a) sentencji orzekł, że § 2 – 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w zakresie w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Skoro zatem - jak już wskazano - rozstrzygnięcia organów, kontrolowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o wymierzeniu skarżącym kar pieniężnych, wydano na podstawie § 2 pkt 22 powołanego wyżej rozporządzenia, to znaczy, że stwierdzona podstawa wznowienia postępowania miała wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Tym samym w granicach - jakie zakreśla podstawa wznowienia - wniosek o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 284/11 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1707/10, zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z art. 282 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajdującym zastosowanie w sprawie stosownie do art. 2 w zw. z art. 1 pkt 79 tej ustawy - po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.
Jak wynika z akt sprawy poza sporem jest, że po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzjami z [...] lipca i [...] września 2015 r. uchylił wydane przez siebie decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji o nałożeniu kar pieniężnych oraz umorzył postępowanie. Postępowanie wszczęte skargami wniesionymi do WSA stało się zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 wyroku) wydano na podstawie art. 209, 203 pkt 1 i 205 § 2 i uwzględnieniem art. 202 § 2 i 207 § 2 p.p.s.a. oraz art. 200 i 201 w zw. z art. 176 tej ustawy.
Kwota zasądzonych kosztów postępowania sądowego obejmuje wpis od skargi o wznowienie i skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem, opłaty pełnomocnictw i opłaty za czynności adwokackie ustalone na podstawie § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Zastosowanie art. 207 § 2 p.p.s.a. odnośnie części wynagrodzenia pełnomocnika uzasadnia tożsamość spraw będących przedmiotem wnoszonych skarg.