Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/14, odrzucił skargę [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że [...]– dalej: skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika procesowego adwokat [...], wniósł bezpośrednio do WSA w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
WSA zauważył, że decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 maja 2014 r. została doręczona skarżącemu w dniu 16 maja 2014 r. W związku z powyższym, termin na wniesienie skargi przez [...] upłynął w dniu 16 czerwca 2013 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, wniósł skargę nadając ją w urzędzie pocztowym w dniu 13 czerwca 2014 r., jednakże skierował ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd I instancji podkreślił, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego powoduje, iż sąd winien przekazać ją właściwemu w danej sprawie organowi administracji. Naruszenie w takim przypadku dyspozycji przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. powoduje, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez Sąd pod adres właściwego organu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał skargę do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu 24 czerwca 2014 r. (data wynikająca z książki nadawczej Sądu), a więc po terminie do wniesienia skargi.
[...] (uczestnik postępowania) wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, iż skarga została wysłana po upływie terminu w sytuacji, gdy do WSA została doręczona przed upływem 30 dni na wniesienie skargi.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że praktyka orzecznicza związana z przesyłaniem akt do właściwego podmiotu, od czego ma zależeć zachowanie terminu do wniesienia danego środka zaskarżenia jest wadliwa wtedy, gdy skarga do sądu dotrze przed upływem terminu do wniesienia skargi. Kasator podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie pismo do Prezesa NFZ zostało nadane przez WSA w dniu 24 czerwca 2014 r. zatem po ponad tygodniu od jego otrzymania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes NFZ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 20 października 2014 r. (k. 40 akt sądowych) pełnomocnik [...] wniósł o zawieszenie postępowania sądowego. Podał, że w dniu 29 sierpnia 2014 r. [...] zmarł, na dowód czego pełnomocnik załączył odpis skrócony aktu zgonu [...] (k. 41 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 296/15, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zgłoszenia się następców prawnych [...].
Pismem z dnia 14 marca 2016 r. pełnomocnik zmarłego [...] przedłożył do akt sprawy kserokopię aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 18 września 2014 r., [...]
Wobec powyższego postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 296/15 Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto z art. 54 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę wniesioną po upływie terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powołanych przepisów wynika, że strona skarżąca jest zobowiązana wnieść skargę za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na ukształtowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia decyduje data nadania tej skargi przez Sąd na adres właściwego organu administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 328).
Mimo, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewidują po stronie sądu obowiązku przekazania do organu skargi błędnie skierowanej, to jednak takie działanie jest podejmowane celem nadanie jej właściwego biegu. Nie oznacza to jednak, że strona nie ponosi konsekwencji prawnych wynikających z tego, że skarga nie została złożona zgodnie z wymogami ustawy (por. post. NSA z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 259/16).
W rozpoznawanej sprawie skarżący, wbrew dyspozycji powołanego art. 54 § 1 p.p.s.a., wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Wobec niewłaściwego nadania skargi bezpośrednio do WSA w Warszawie, o terminie wniesienia skargi zadecydowała data jej nadania przez Sąd do organu tj. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, co miało miejsce 24 czerwca 2014 r. Wskazać przy tym należy, że ostatnim dniem do wniesienia skargi był 16 czerwca 2014 r. Przekazanie skargi przez Sąd do organu administracji, nastąpiło zatem po upływie terminu do wniesienia skargi. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że strona w zaskarżonej decyzji została prawidłowo pouczona o terminie i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W konsekwencji należy przyjąć, że w niniejszej sprawie zaszła przesłanka odrzucenia skargi przewidziana w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. wniesienie skargi po upływie przewidzianego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. postanowi jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz.
23) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).