Uzasadnienie
I
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "T." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
w dniu [...] marca 2010 r. na drodze wojewódzkiej nr [...], o dopuszczalnych naciskach osi na drogę do 8t, w miejscowości W. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Volvo z naczepą marki Schwarzmuller, w wyniku której ustalono przekroczenia dopuszczalnych nacisków pojedynczej osi napędowej o 1,51t (ustalono nacisk 9,51t) i potrójnej osi nienapędowej o 3,09t (ustalono nacisk 24,89t) oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 1,06t (ustalono masę 41,06t). Kierowca wykonujący przejazd w imieniu "T." Sp. z o.o. nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Dokonane ustalenia zostały udokumentowane protokołem kontroli, który został podpisany przez kierowcę bez wniesienia uwag i zastrzeżeń. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. wymierzył spółce karę pieniężną w łącznej kwocie 11.700 zł.
Decyzją z [...] października 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. organ I instancji nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 11.700 zł. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w protokole kontroli tzw. tolerancji dla każdej ważonej osi wskazano, że w załączniku do protokołu zawierającego wyniki bezpośrednio wpisane z wag, tolerancje te wykazano, a dokument ten podpisał kierowca.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy dostrzegł błędne wskazanie w decyzji I instancji podstawy prawnej z lp. 6 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: załącznik nr 2 do u.d.p.), zamiast lp. 6 pkt 6 lit. d), niemniej wysokość nałożonej kary pieniężnej w tym zakresie w kwocie 9000 zł za została określona prawidłowo. W uzasadnieniu podkreślono, że organ I instancji, po uzupełnieniu materiału dowodowego, prawidłowo ustalił wysokość kary pieniężnej. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że spółka, zajmując się zawodowo przewozem towarów, nie może powoływać się na dochowanie należytej staranności w związku ze stwierdzonymi naruszeniami, a ponadto nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie tego, że naruszenia nastąpiły na skutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321; dalej: ustawa zmieniająca p.r.d.), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc postępowanie w sprawie zostało wszczęte [...] marca 2010 r. i przed wejściem w życie wymienionej ustawy nie zostało zakończono, zasadnie organy ITD zastosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm. i Dz. U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321, dalej: ustawa o drogach publicznych lub u.d.p.) w brzmieniu określonym jej tekstem jednolitym z roku 2007 ze wskazanymi zmianami.
Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej p.r.d., który stanowi, że umorzenie postępowania administracyjnego następuje, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Cytowany przepis na mocy art. 8 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. wszedł w życie z dniem ogłoszenia zmian, tj. z dniem 18 października 2011 r., zatem obowiązywał już w dacie wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i decyzji ostatecznej. Skarżąca na wezwanie organu nie nadesłała żadnej dokumentacji świadczącej o spełnieniu przesłanek umorzenia z art. 5 ust. 2 pkt 1, w związku z czym, organ, zgodnie ze stanowiskiem dowodowym strony, był w posiadaniu materiału dowodowego nie dającego podstawy do zastosowania tego przepisu.
W ocenie Sądu I instancji zarzuty skarżącej odnoszące się do legalizacji wag użytych w czasie kontroli i do stanowiska, na którym ważenia dokonano, nie były trafne, jak i nie miało uzasadnienia zarzucanie organowi niedołączenia do akt sprawy właściwych dokumentów dotyczących wag i stanowiska kontrolnego, bowiem z instrukcji ważenia pojazdu, którą podpisał kierowca wynika, że został zapoznany zarówno z dokumentami legalizacyjnymi wag użytych do kontroli, jak i protokołem legalizującym stanowisko ważenia. Ponadto, jak wynika z protokołu kontroli, wyniki dotyczące nacisku osi na drogę ustalono "po odjęciu 200 kg i 2%", co czyni twierdzenie skarżącej, że od wartości wykazanych w protokole kontroli należało dodatkowo odjąć wielkości tolerancyjne niezasadnym, skoro, jak wynika to wprost z protokołu, tolerancje te zostały już uwzględnione.
Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu spółki, co do tego, że przy obliczaniu nacisku osi składowych potrójnej osi nienapędowej naczepy liczyły się wyłącznie ustalenia dokonane w czasie kontroli. Skarżąca nie kwestionowała prawidłowości danych technicznych naczepy uzyskanych od producenta, jak i nie dowodziła, że odległości pomiędzy osiami składowymi potrójnej osi nienapędowej naczepy były przez nią zmodyfikowane. Wobec tego przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu prawidłowego udowodnienia okoliczności mającej wpływ na wynik sprawy przez organ I instancji mieściło się w granicach przepisów i w związku z tym zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) należało uznać za nietrafny.
WSA stwierdził ponadto, że kary pieniężne za każde ustalone naruszenie wskazane w lp. 6 pkt 6 lit. d), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e) oraz lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p. zostały nałożone zgodnie z art. 13g ust. 1a i ust. 1b pkt 1 ustawy o drogach publicznych na podmiot wykonujący przewóz w wysokościach zgodnych w wymienionymi przepisami i podanych w zaskarżonej decyzji administracyjnej.
W tym stanie rzeczy WSA na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji.
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wniosła "T." Spółka z o.o. w S. zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:
- 1. art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269; dalej: p.u.s.a.) poprzez zaniechanie rozpoznania przez Sąd I instancji zasadniczych zarzutów skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r., a mianowicie zaniechanie zbadania, czy stan faktyczny został ustalony przez organy administracyjne z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w k.p.a., w następstwie czego, decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sąd I instancji, że protokół, na podstawie którego wydano decyzję o nałożeniu kary na skarżącą, mógł stanowić podstawę do nałożenia tejże kary;
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w obrocie prawnym przez Sąd I instancji decyzji GITD, pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów procedury administracyjnej oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, m.in. zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji ustalenie nieprawidłowego stanu faktycznego oraz dokonanie błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym;
- 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Sąd I instancji lakonicznego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej zawartych w skardze, a dotyczących dowodu, jakim był protokół kontroli. Brak merytorycznego ustosunkowania się przez Sąd I instancji do tych zarzutów wskazuje, iż Sąd ten przyjął błędny stan faktyczny, który skarżąca kwestionowała przez całe postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne.
- 4. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzucono, będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 g ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm. i Dz. U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321, dalej: ustawa o drogach publicznych) oraz lp.6 pkt 6 lit. b), Ip. 6 pkt 7 lit. d) i e), Ip. 9 pkt 5 lit. b) Załącznika nr 2 do ww. ustawy, a także art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: prawo o ruchu drogowym) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 222, poz. 1321) poprzez uznanie przez Sąd I instancji zasadności ich zastosowania w sytuacji, gdy dokonana przez organy subsumcja była nieprawidłowa.
Podnosząc te zarzuty skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał argumenty przemawiające - jego zdaniem - za trafnością zarzutów podniesionych w petitum złożonego środka odwoławczego.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Przed odniesieniem się do poszczególnych jej zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. NSA w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W tym zakresie najpierw omówienia wymaga zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż jego ocena rzutuje na sposób naruszenia pozostałych wskazanych w środku zaskarżenia przepisów proceduralnych.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10).
Omawiany przepis może stanowić także samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 luty 2010 r., sygn. akt. II FSK 8/09 (ONSAiWSA 2010, z. 3, poz. 39).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żadna z wyżej wskazanych okoliczności w tej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie kontroli instancyjnej i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegało na "lakonicznym" sporządzeniu uzasadnienia wyroku poprzez "brak odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących dowodu z protokołu kontroli". Tak określona potencjalna wadliwość uzasadnienia wyroku nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.
Zważyć nadto należy, że nawet wówczas, gdy sąd nie odniesie się do każdego z zarzutów skargi, to dla uznania skuteczności zarzutu naruszenia w tym zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. niezbędnym jest wykazanie wpływu, i to istotnego, na wynik sprawy, o czym stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Autorowi rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie udało się wykazać, że "bardziej szczegółowe odniesienie się do zarzutów" dotyczących protokołu kontroli mogło wpłynąć na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Podkreślenia także wymaga, że w oparciu o przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a przyjętych przez Sąd I instancji, ani też skutecznie wykazywać braków w tych ustaleniach. Wynika to wprost z jego treści określającej, o czym już była mowa, ustawowe elementy uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że zarzut ten jest chybiony również z tej przyczyny, że – wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej – WSA odniósł się do treści protokołu kontroli pojazdu w zakresie tzw. parametrów tolerancyjności wyników otrzymanych z ważenia pojazdu, co więcej ocenił ten zarzut jako "najważniejszy zarzut skarżącej" (str. 8 uzasadnienia wyroku), a także do zarzutu co do sposobu i okoliczności "obliczania nacisku osi składowych potrójnej osi nienapędowej naczepy". Sąd Instancji stwierdził bowiem, w oparciu o dołączony do akt sprawy protokół, że w toku kontroli ustalono przekroczenia dopuszczalnych nacisków pojedynczej osi napędowej o 1,51t (ustalono nacisk 9,51t) i potrójnej osi nienapędowej o 3,09t (ustalono nacisk 24,89t) oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 1,06t (ustalono masę 41,06t), a kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Ponadto, wbrew zarzutom skarżącej, Sąd I instancji wskazał, że na podstawie "protokołu kontroli wyniki dotyczące nacisku osi na drogę ustalono "po odjęciu 200 kg i 2%", co oznacza, że "tolerancje te zostały już uwzględnione".
Przed odniesieniem się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny oceni zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem prawidłowo rozumiana norma materialnoprawna determinuje zakres ustaleń faktycznych, jakich należało dokonać w sprawie.
Autor skargi kasacyjnej (w pkt 4) zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ustawy o drogach publicznych oraz lp.6 pkt 6 lit. b), Ip. 6 pkt 7 lit. d) i e), Ip. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p., a także art. 64 ust. 1 prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 8 ustawy zmieniającej p.r.d. poprzez uznanie przez Sąd I instancji zasadności ich zastosowania w sytuacji, gdy "dokonana przez organy subsumcja była nieprawidłowa". Na marginesie należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej błędnie oznaczył kwestionowany przepis, gdyż jednostka redakcyjna "art. 13g ust. 1 pkt 2" ustawy o drogach publicznych nie istnieje.
Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie to tzw. błąd subsumcji, występujący wówczas, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innymi słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która powinna być zastosowana w ustalonym stanie faktycznym. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest jako bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, jako bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Z kolei stosownie do treści art. 13g ust. 1 u.d.p. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym, stosownie do treści art. 4 pkt 25 cytowanej ustawy, jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.
Z kolei art. 64 ust. prawa o ruchu drogowym stanowi, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Mając na uwadze przywołane definicje ustawowe przyjąć należy, że wymierzenie kary administracyjnej, o jakiej mowa w art. 13g ust. 1 u.d.p. następuje w razie ustalenia, że pojazd (zespół pojazdów) wykonywał przejazd po drodze publicznej, mając większe niż dopuszczalne na danej drodze naciski osi, albo przekroczoną dopuszczalną masę i nie posiadał stosownego zezwolenia na przejazd po drodze publicznej, mimo niespełniania wspomnianych wymogów ustawowych.
Analiza uzasadnienia kontrolowanego wyroku nie wskazuje, by Sąd I instancji przyjął inne, niż powyższe rozumienie treści normy prawnej wywiedzionej z art. 13g ust. 1 u.d.p. Z tego względu zarzut "nieprawidłowej subsumcji" art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych należało uznać za niezasadny.
Karę pieniężną, ustaloną zgodnie z art. 13g ust. 2 u.d.p., mają prawo wymierzyć i pobrać w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji (art. 40c ust. 1 u.d.p.). Od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu, który karę tę wymierzył, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 40c ust. 2 u.d.p.) Według art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do ustawy.
Wskazany załącznik nr 2, określający wielkości parametrów oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13g ust. 1 u.d.p., w punkcie w l.p. 6 pkt 7 lit. d) i e) przewiduje za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczonych ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: powyżej 9,0 t do 9,5 t – karę 1.200 zł (lit. d) oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t - dodatkowo karę 900 zł (lit. e). Z kolei za przekroczenie nacisku potrójnej osi naczepy o 3,09 t zgodnie z lp. 6 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p. organ wymierza karę w kwocie 9000 zł, a za przekroczenie masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego na podstawie lp. 9 pkt 5 lit. b) nakłada karę pieniężną w kwocie 600 zł.
Tak więc w sprawach o nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych i l.p. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. b) i lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p., ustalenia wymaga, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jak i czy miało miejsce takie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w przytoczonych regulacjach.
Ustalenia takie zostały w sprawie poczynione. Brak zezwolenia jest niesporny, fakt zaś, że pojazd, którym przewożono ładunek był nienormatywny w postępowaniu administracyjnym ustalono na podstawie protokołu kontroli, znajdującego się w aktach administracyjnych.
Wobec powyższego zarzut "nieprawidłowej subsumcji" oraz "błędnego zastosowania" spowodowany tym, że: "w przedmiotowej sprawie jedynym dowodem był kwestionowany przez skarżącą protokół kontroli wraz załącznikiem, który z uwagi na fakt, iż był niekompletny, zawierał braki, sprzeczności i niejasności nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kary, gdyż nie powinien być uznany za dowód stwierdzenia tych przekroczeń", nie zasługuje na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej podniósł również zarzut naruszenia art. 41 ustawy o drogach publicznych, ale nie wskazał, której jednostki redakcyjnej miałoby dotyczyć naruszenie, w związku z czym, nie jest możliwa jego ocena.
Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09 (oraz w powołanych w uzasadnieniu tego wyroku orzeczeniach), że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten - podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, tj. przez inspektorów i kierowcę - stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił ponadto naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) podnosząc, że sposób, w jaki organy administracji ustaliły stan faktyczny, na podstawie którego na skarżącą nałożona została kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym narusza "przepisy procedury administracyjnej oraz podstawowe zasady postępowania administracyjnego, m.in. zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. Podstawę ustaleń faktycznych przyjętych w tej sprawie przez organy administracji i zaakceptowanych przez Sąd I instancji stanowił protokół kontroli z dnia [...] marca 2010 r. Wynika z niego w szczególności, że: 1) na rzecz skarżącej wykonywany był przewóz drogowy cegły klinkierowej, 2) zespół pojazdów, którym ten przewóz był wykonywany został zważony, w wyniku czego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, 3) kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, 4) przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowcę poinformowano o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu, jak również okazano mu świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochyłości terenu. Wspominany protokół kontroli został podpisany przez kierowcę, który wówczas nie złożył żadnych zastrzeżeń co do przebiegu kontroli i treści protokołu.
Należy zgodzić się z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, czy nawet niemożliwy do odtworzenia. Z tej przyczyny podpisanie go bez zastrzeżeń przez kontrolowanego stanowi istotny dowód w sprawie (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 17 czerwca 2008 r. o sygn. akt II GSK 89/08, z dnia 28 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GSK 50/08, z dnia 13 lutego 2009 r. o sygn. akt II GSK 760/08, z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1637/13; dostępne na stronie Internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepis ten należy do grupy przepisów wyznaczających zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd I instancji mógłby naruszyć ten przepis tylko wtedy, gdyby odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź też gdyby zastosował środki nieznane ustawie. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca. Ewentualne naruszenie przez Sąd I instancji, przy rozstrzyganiu sprawy, prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że Sąd ten uchybił wynikającemu z wyżej wymienionej regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej, jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Wadliwe ich zastosowanie jest kwestią odrębną i nie może być kwestionowane w ramach tej podstawy prawnej.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, a zatem wspomniany środek odwoławczy - jako niemający usprawiedliwionych podstaw - podlegał oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).