Uzasadnienie
I
Postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 2574/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę M. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanej ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej na operację "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej zgodnie z § 16b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r." w zakresie Środka 1.4 "Rybactwo przybrzeżne" - odnośnie do jednostki rybackiej o oznace [...].
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wspomnianym wyżej rozstrzygnięciem ARiMR poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W dniu 6 maja 2014 r. M. C. wezwał ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. Organ administracji odpowiedział na to wezwanie negatywnie pismem z dnia 15 lipca 2014 r. Następnie - w dniu 14 sierpnia 2014 r. - M. C. złożył skargę do WSA w Warszawie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarga została złożona po upływie terminu do jej wniesienia i z tego względu podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ustawowy termin do wniesienia skargi (tj. sześćdziesiąt dni od daty złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa) - o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. - w realiach rozpoznawanej sprawy minął bowiem w dniu 7 lipca 2014 r., zaś skarga została wniesiona dopiero w dniu 14 sierpnia 2014 r.
II
Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji złożył M. C. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, odrzucenie skargi z powołaniem się na upływ terminu do wniesienia skargi, w sytuacji gdy bezspornym jest, że skarżący wniósł skargę w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej - powołując się na postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2231/13 - stwierdził w szczególności, że z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, iż z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. Natomiast w okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi). Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem kasatora, w niniejszej sprawie skarżący spełnił zatem warunek wniesienia skargi, zachowując termin 30-dniowy od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, co implikuje skutek w postaci terminowego wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną ARiMR (zastępowana przez radcę prawnego) wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor rozpoznawanej obecnie skargi kasacyjnej wyznaczył poprzez zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 53 § 2 p.p.s.a. Uchybienie temu przepisowi miało polegać na nieuzasadnionym odrzuceniu skargi, w sytuacji gdy skarżący dochował wskazanego w tym przepisie terminu 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Przed odniesieniem się do wskazanego zarzutu zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w innych sprawach rozpoznawał już skargi kasacyjne M. C., a w uzasadnieniach wydanych postanowień (np. z dnia 9 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2903/14, z dnia 13 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2914/14, z dnia 21 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2951/14, z dnia 22 stycznia o sygn. akt II GSK 2968/14, z dnia 29 stycznia o sygn. akt II GSK 8/15, z dnia 25 lutego 2015 r. o sygn. akt II GSK 103/15 - treść tych, jak i kolejnych powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd analizował problem prawny analogiczny do tego, jaki wynika z zarzutu kasacyjnego podniesionego w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane w przywołanych orzeczeniach w zakresie prawidłowej interpretacji art. 53 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (§ 1). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a (tj. jeżeli skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2).
Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi). Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07). Tożsame stanowisko zostało również zaprezentowane w postanowieniu NSA przywołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Z treści cytowanych przepisów wynika jasno, że dla ustalenia, że doszło do uchybienia terminu niezbędne jest jednoznaczne ustalenie początku i końca biegu terminu.
W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu następującym po dacie wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. w dniu 7 maja 2014 r., zaś upływał w dniu 5 lipca 2014 r., który przypadał w sobotę, a zatem - stosownie do treści art. 83 § 2 p.p.s.a. - za ostatni dzień tego terminu należało uznać 7 lipca 2014 r. (który przypadał w poniedziałek), jak to prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Skoro przed końcem tego terminu organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to skarga powinna była być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. 7 lipca 2014 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę dopiero w dniu 14 sierpnia 2014 r. (data nadania na kopercie – k. 9 akt sądowych), a więc po upływie terminu.
Dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi bez znaczenia jest fakt, że organ udzielił odpowiedzi na wezwanie dopiero pismem z dnia 15 lipca 2014 r., tj. po upływie 60-dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że okoliczność daty doręczenia odpowiedzi pozostawała bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż - jak to już zostało wyżej wskazane - w sytuacji kiedy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie w przewidzianym prawem terminie, strona zobowiązana jest do wniesienia skargi najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (tj. w okolicznościach niniejszej sprawy do dnia 7 lipca 2014 r.).
W związku z powyższym skarga wniesiona przez skarżącego 14 sierpnia 2014 r. złożona została po upływie przewidzianego prawem terminu i z powyższych względów podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do wniosku ARiMR o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz.
23) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie znajduje powodów do zainicjowania postępowania przed składem poszerzonym NSA w celu podjęcia uchwały o odmiennej treści.
PG