Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 624/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił zaskarżoną przez J. K. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], która dotyczyła odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnienia.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Pismem z dnia 3 grudnia 2009 r. (data nadania: 9 grudnia 2009 r.) żona J. K. nadesłała kserokopię aktu zgonu, z którego wynika że zmarł on 21 sierpnia 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Stosownie natomiast do § 3 powołanego przepisu nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Stosownie natomiast do art. 161 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
W niniejszej sprawie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana m.in. w oparciu o art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2009, Nr 205, poz. 1585 ze zm. – dalej: "u.s.u.s."). Przepis ten przewiduje możliwość umorzenia przez organ należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.). Decyzja w tym przedmiocie zostaje wydana po rozważeniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego oraz po uwzględnieniu wyłącznie sytuacji majątkowej osoby zobowiązanej do uiszczenia należności. Okoliczności sprawy nie dotyczą zatem interesu prawnego innych osób.
Należy wprawdzie zauważyć, że z chwilą śmierci osoby zobowiązanej do uiszczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne osoba ta przestaje być zobowiązana do ich opłacenia, a obowiązek ten przejmują spadkobiercy zmarłego (art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm./). Spadkobierca, w zakresie przejętych zobowiązań, może jednak domagać się umorzenia należności na zasadach ogólnych. W ewentualnym, nowym postępowaniu analizie zostanie poddana sytuacja ekonomiczna następców prawnych, pod kątem zastosowania art. 28 powołanej u.s.u.s. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy bowiem wyłącznie interesów osoby zobowiązanej.
Skoro zatem przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 124 § 3, art. 161 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.