Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę S.Z. i A.K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia M.Z. poza granicami kraju.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podkreślił, że zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2008 r. doręczonym przy piśmie z dnia 22 grudnia 2008 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w W. zwrócił się do A.K. o sprecyzowanie, czy skarga została wniesiona wyłącznie przez A.K. czy również przez S.Z. oraz sprecyzowanie, czy skarga została wniesiona na decyzję Prezesa NFZ z [...] maja 2008 r., czy na decyzję z [...] października 2008 r., ze wskazaniem, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi skarga zostanie potraktowana jako wniesiona na decyzję z [...] maja 2008 r. Sąd uznał, że wezwanie to zostało w trybie art. 73 p.p.s.a. skutecznie doręczone w dniu 15 stycznia 2009 r. i wobec niewykonania przez skarżącą powyższego wezwania przyjął, że skarga została wniesiona na decyzję Prezesa NFZ z [...] maja 2008 r. Sąd stwierdził, że decyzja ta została doręczona stronie skarżącej w dniu 23 maja 2008 r. oraz że termin do wniesienia skargi na tę decyzję upłynął w dniu 23 czerwca 2008 r., podczas gdy skarga została wniesiona w dniu 12 listopada 2008 r., zatem z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej M.Z. reprezentowana przez przedstawicieli ustawowych – S.Z. i A.K. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania:
- - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w postaci odrzucenia skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, pomimo tego, że skarga była wniesiona od decyzji Prezesa NFZ nr [y], a nie jak wskazał Sąd I instancji od decyzji Prezesa NFZ nr [x];
- - art. 57 § 1 pkt 1 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w postaci wezwania skarżącej zarządzeniem Przewodniczącego do wskazania, której decyzji skarga dotyczy, gdyż pomimo błędnego jej oznaczenia w nagłówku skargi, z jej treści jednoznacznie i wyraźnie wynikało, iż dotyczy ona decyzji Prezesa NFZ nr [y].
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że decyzją z [...] maja 2008 r. nr [x] Prezes NFZ wyraził zgodę na przeprowadzenie leczenia M.Z. (przeszczep rogówek obu oczu) w U. w Niemczech. Jednak do przeprowadzenia tej operacji w Niemczech nie doszło. Leczenia dziecka podjęli się lekarze angielscy z G. w L. w Wielkiej Brytanii. Koszt tej operacji znacznie przekraczał koszt leczenia w Niemczech, ale zdaniem strony skarżącej była to jedyna możliwość dokonania zabiegu, który przywróciłby dziecku wzrok. W związku z tym skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Prezesa NFZ o wyrażenie zgody na przeprowadzenie leczenia dziecka w Anglii. Decyzją z [...] października 2008 r. nr [y] Prezes NFZ nie wyraził zgody podnosząc, iż wyrażono już zgodę na leczenie dziecka w Niemczech, do czego nie doszło z uwagi na niestawienie się na wyznaczone przez lekarzy niemieckich badania.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że reprezentująca M.Z. matka nie mogła odebrać zarządzenia Przewodniczącego, ponieważ od 10 grudnia 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. przebywała z córką w Anglii, gdzie była przeprowadzana operacja przeszczepu rogówek i na dowód tego załączyła kserokopię zaświadczenia z 12 marca 2009 r. wystawionego przez Szpital dla Dzieci w G. Podniósł, że zarządzenie Przewodniczącego wzywające do sprecyzowania, na którą decyzję wniesiono skargę było niepotrzebne, bowiem mimo omyłkowego wskazania decyzji z [...] maja 2008 r. nr [x], z uzasadnienia skargi - całości przytoczonych okoliczności faktycznych wynika jednoznacznie, iż skarga została wniesiona na decyzję Prezesa NFZ z [...] października 2008 r. nr [y].
Zdaniem strony skarżącej, przepisy dotyczące przesłanek formalnych pism procesowych nie mogą być tak rygorystycznie przestrzegane w stosunku do osób występujących w postępowaniu sądowym bez profesjonalnego pełnomocnika i nie może to rodzić dla nich negatywnych konsekwencji. Tylko poważne uchybienia formalne mogą skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków oraz odrzuceniem skargi w przypadku uchybienia temu obowiązkowi.
W konkluzji strona skarżąca stwierdziła, że skarga na decyzję z [...] października 2008 r. została wniesiona z zachowaniem terminu oraz że nie miała "interesu prawnego" w zaskarżeniu decyzji z [...] maja 2008 r., podnosząc, że skarga dotyczyła negatywnego rozstrzygnięcia Prezesa NFZ, to jest odmowy wyrażania zgody na leczenie w Wielkiej Brytanii i domagała się kontroli zgodności z prawem tej właśnie decyzji. Zdaniem skarżącej, naruszenie art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 57 § 1 pkt 1 w związku z art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z treścią przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei przepis art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności.
Podkreślić należy, że warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. (w rozpoznawanej sprawie w związku z art. 57 § 1 pkt 1 tej ustawy) jest takie niezachowanie warunków formalnych pisma - skargi, że powoduje ono niemożność nadania temu pismu prawidłowego biegu. Z treści omawianego przepisu wynika zatem, że nie każdy brak formalny pisma będzie powodował obowiązek wezwania do jego uzupełnienia, a tym samym jego usunięcia przez stronę. Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma należy zatem w każdym przypadku poprzedzić rozważeniem, czy ów brak uniemożliwia nadanie pismu prawidłowego biegu.
Takie rozumienie powyższego przepisu jest utrwalone w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie. W literaturze przyjmuje się, że jeżeli pismo zawiera braki formalne, które mimo to pozwalają na nadanie mu prawidłowego biegu, art. 49 § 1 nie ma zastosowania (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, wydanie II, s. 124). Pogląd aktualny na gruncie rozpoznawanej sprawy wyraził też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 90, zgodnie z którym pismo procesowe strony (w tym przypadku skargę) należy rozpoznać zgodnie z jego treścią, także wówczas, gdy zostanie ono mylnie oznaczone lub dotknięte innymi oczywistymi niedokładnościami.
Nie można mu przypisywać innej treści niż w nim wyrażona. Bezskuteczne jest przypisywanie pismu domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej w konsekwencji prowadzić do jej zmiany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej trafnie zarzuca, że stwierdzone przez Przewodniczącego niezachowanie przez skarżącą warunków formalnych skargi nie uzasadniało zastosowania w sprawie przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a., ponieważ z treści skargi wynikało, że skarżąca kwestionuje decyzję, mocą której Prezes NFZ nie wyraził zgody na jej leczenie w klinice w G. w L. w Wielkiej Brytanii, a zatem decyzję z [...] października 2008 r. nr [y]. Intencją strony wyrażoną w treści skargi był więc wniosek o dokonanie przez Sąd I instancji kontroli zgodności z prawem decyzji z [...] października 2008 r. Błędne wskazanie w nagłówku skargi zaskarżonej decyzji pozwalało na nadanie skardze biegu, ponieważ z treści skargi wynikało, że intencją skarżącej było zaskarżenie decyzji Prezesa NFZ z [...] października 2008 r. (art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga nie zawierała również braku polegającego na nieoznaczeniu strony wnoszącej skargę, gdyż stroną jest małoletnia M.Z., w imieniu której skargę wnieśli i podpisali przedstawiciele ustawowi (art. 27 p.p.s.a. i art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Na marginesie należy również zauważyć, że wątpliwości budzi uznanie Sądu
I instancji, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało skutecznie i prawidłowo doręczone, z uwagi na błędne oznaczenie nazwiska matki skarżącej na kopercie zawierającej wezwanie do usunięcia braku skargi oraz nieczytelne wskazanie przez doręczyciela przyczyny uniemożliwiającej doręczenie przesyłki.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.