Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1479/06, po rozpoznaniu skargi A. M. P. Z. U. M. i T., P. D., uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji oraz poprzedzającą ją decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r.
W uzasadnieniu Sąd podał między innymi, że w dniu [...] lipca 2004 r. na drodze krajowej nr [...] skontrolowano pojazd marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], kierowany przez J.D.. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że pojazdem tym wykonywano transport drogowy rzeczy − przewóz wózka widłowego typu [...] z siedziby przedsiębiorstwa PPH H. sp. j. w K. W. do siedziby przedsiębiorstwa B.P. sp. z o.o. w W.. Ustalono także, że prowadzący pojazd w chwili kontroli nie posiadał wymaganej licencji. W związku z tym naruszeniem, W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nałożył na przedsiębiorcę A.M. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Konsekwencją wykonywania transportu drogowego bez licencji jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że P. B.P. sp. z o.o. nabyło używany wózek widłowy [...] − po kapitalnym remoncie, sprawny technicznie. Wózek został dostarczony do nabywcy przez firmę P. Protokół odbioru wózka zawiera adnotację o sprawdzonych i sprawnych funkcjach wózka.
W ocenie organu odwoławczego, skoro wózek widłowy był sprawny technicznie, to świadczona przez skarżącego usługa nie była przeprowadzona w ramach pomocy drogowej, a kontrolowany przewóz nosił znamiona usługi transportowej. W opinii organu. celem świadczenia usługi w ramach pomocy drogowej jest pomoc zmierzająca do usunięcia skutków awarii bądź wypadku drogowego. W rozpoznawanej sprawie taka usługa nie była wykonywana, gdyż wózek widłowy był transportowany z siedziby jednego przedsiębiorstwa do siedziby drugiego – nabywcy i był sprawny technicznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że opisane decyzje naruszają przepisy postępowania – art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji stwierdził, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił między innymi brak u prowadzącego pojazd licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Sąd podniósł, że przewóz wykonywany był na zlecenie firmy J.P. Sp. z o.o. z dnia [...] lipca 2004 r. Zgodnie z tym zleceniem transport z K.W. do W. dotyczył wózka widłowego technicznie uszkodzonego i miał się odbyć przy użyciu sprzętu specjalistycznej pomocy drogowej. W ocenie WSA, organ, nakładając karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji, nie wziął pod uwagę i nie ustosunkował się do wyjaśnień skarżącego dotyczących naprawy elementów jezdno-roboczych w siedzibie J.P. sp. z o.o. w miejscowości B., skąd nastąpiło przetransportowanie wózka do siedziby kupującego.
Sąd podniósł, że należy ustalić stan techniczny wózka w dacie kontroli, ponieważ protokół kontroli sporządzony w dniu [...] lipca 2004 r. nie zawiera informacji w tym zakresie. Z jego treści wynika jedynie, że skarżący nie posiadał odpowiedniej licencji. Organ ustalił stan wózka na podstawie dokumentów, które mogły wykazywać ten stan już po dokonanej naprawie elementów jezdno-roboczych. W ocenie Sądu, wyjaśnienia pisemne H. sp. j. z dnia [...] lutego 2006 r., i J.P. sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2006 r. dotyczące stanu wózka widłowego i wykonanych napraw mogą wskazywać, że w dacie kontroli przewożono wózek niesprawny technicznie i do takiej czynności mógł być użyty pojazd specjalny. Zdaniem WSA, podjęte przez organ czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego z uwagi na ułomność protokołu kontroli nie usunęły istniejących w sprawie wątpliwości.
Sąd I instancji we wskazaniach co do dalszego postępowania zalecił ponowną analizę sprawy polegającą na ustaleniu stanu technicznego wózka w dacie i godzinie kontroli.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przez niewłaściwe jego zastosowanie w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, a w szczególności tego, czy objęty przewozem wózek widłowy był sprawny, oraz że nie ustosunkowano się w uzasadnieniu decyzji do stanowiska strony postępowania administracyjnego oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie oceny na podstawie całości zebranych w sprawie dowodów;
- 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i w konsekwencji wadliwe zastosowanie pkt 2 załącznika nr II do rozporządzenia, przez uznanie, że niepodlegający rejestracji wózek widłowy jest w ogóle przedmiotem tych przepisów i tym samym jego przewóz w stanie uszkodzonym jest objęty zwolnieniem od obowiązku uzyskania licencji przewozowej, ustanowionym w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przewożony wózek nie był zepsuty, ani uszkodzony. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skoro przewóz odbywał się w wykonaniu umowy zawartej przez A.M. z J.P. sp. z o.o., to był on transportem drogowym w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i wymagał posiadania licencji. Według Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zebrany w sprawie materiał jest jednoznaczny i nie zachodzi potrzeba jego uzupełnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że istotną okolicznością w sprawie, która nie została wyjaśniona był stan techniczny wózka widłowego w czasie jego przewozu. W ocenie Sądu I instancji istnieje w związku z tym potrzeba dokładnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie wypowiedział się w kwestii jakie znaczenie ma wspomniane ustalenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji jest błędne, gdyż ustalenie stanu technicznego wózka widłowego nie jest istotną okolicznością sprawy. Należy w tym miejscu przypomnieć, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie zdarzenia (kontroli przewozu) ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie przewidywała specjalnego traktowania przewozów wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej. Zmiana wspomnianej ustawy, polegająca na dodaniu do art. 3 ust. 2 punktu 4, została wprowadzona art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) z dniem 21 października 2005 r. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, należy stosować przepisy dotychczasowe.
Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte [...] lipca 2004 r. zaś zakończono je decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2006 r. Oznacza to, że art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nakazujący odpowiednie stosowanie do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usuwania skutków awarii lub wypadków pojazdami pomocy drogowej przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przepisu drogowego, nie miał w tym wypadku zastosowania. W związku z tym przewóz wózka widłowego niezależnie od jego stanu technicznego i użytego w tym celu pojazdu (tu pojazdu specjalnego), należało potraktować jako transport drogowy rzeczy. Podkreślenia wymaga, że przewóz wózka widłowego nie mógł stanowić usługi wykonywanej w ramach świadczenia pomocy drogowej. Pomoc ta ze swej istoty dotyczy pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym i polega na usuwaniu skutków ich awarii lub wypadków drogowych, w których one uczestniczyły (zazwyczaj jest to holowanie).
Natomiast wózek widłowy, który był przewożony kontrolowanym pojazdem nie był uczestnikiem ruchu drogowego, zaś jego transport nie odbywał się w związku z jego awarią czy udziałem w wypadku drogowym, lecz sprzedażą i związaną z nią koniecznością dostarczenia nabywcy. Świadczą o tym następujące dokumenty: zlecenie transportowe z dnia [...] lipca 2004 r., w którym zaznaczono, że wózek widłowy należy dostarczyć "od razu do klienta", protokół wydania wózka widłowego oraz faktura VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. wystawiona za wykonanie transportu wózków widłowych. Dodać należy, że użycie do przewozu wózka widłowego pojazdu specjalnego było nieuprawnione, gdyż nie było związane ze świadczeniem pomocy drogowej.
W związku z tym stwierdzić należy, że wykonywanie transportu drogowego pojazdem do tego nieprzeznaczonym nie zmienia charakteru przewozu i nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działanie niezgodne z prawem.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na jego wykonywanie. Z kolei wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym podlega karze pieniężnej.
W sprawie jest niesporne, że w dacie wykonywania przewozu wózka widłowego przedsiębiorca wykonujący ten przewóz nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, gdyż została ona udzielona w dniu [...] lipca 2004 r. Nie ulega także wątpliwości, że transport wózka widłowego był odpłatny, a jego wykonywanie mieści się w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez A.M.. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające nałożenie na A.M., na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Powyższe rozważania dają podstawę do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., uchylając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, błędnie uznał, że stan techniczny przewożonego wózka widłowego ma znaczenie dla nałożenia na przedsiębiorcę kary za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należało podzielić stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną organu, że A.M. w dniu przeprowadzenia kontroli nie spełnił warunku opisanego w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z lp. 1.1.1. załącznika ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę skierowaną do Sądu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z §14 ust 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).