Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiana gruntów rolnych.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej Dyrektor ARiMR) decyzją z dnia 5 listopada 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opatowie (dalej Kierownik) z dnia 24 września 2015 r. o ustaleniu A. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w łącznej wysokości 6 442,40 zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że A. P. w dniu 1 sierpnia 2011 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Opatowie wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011, w którym zadeklarowała działkę ewidencyjną nr 1157, położoną w obrębie C., gmina T. powiat o., województwo ś., jako działkę rolną B o powierzchni 0,52 ha. W ramach przedmiotowego wniosku wnioskowała o przyznanie: wsparcia na zalesienie gruntów rolnych - schemat I na 1 rok z tytułu poniesionych kosztów zalesienia terenów o korzystnej konfiguracji, przy czym drzewa iglaste stanowić miały obszar 0,42 ha powierzchni zalesionej, zaś drzewa liściaste obszar 0,10 ha powierzchni zalesionej, premii pielęgnacyjnej na okres 5 lat z tytułu poniesionych kosztów pielęgnacyjnych uprawy leśnej na terenach o korzystnej konfiguracji na obszarze 0,52 ha powierzchni zalesionej oraz premii zalesieniowej na okres 15 lat do obszaru 0,52 ha powierzchni zalesionej.
Składając wniosek strona złożyła oświadczenie podpisane własnoręcznym podpisem o znajomości zasad przyznawania pomocy na zalesianie oraz świadomości skutków niewykonania zobowiązań wynikających z przyjętego na siebie zobowiązania wraz z zobowiązaniem się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie pomocy na zalesianie, o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego danych objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań a w szczególności jeśli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów, wielkości powierzchni, przeniesienia własności części albo wszystkich działek objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika.
W dniu 18 lipca 2012 r. Kierownik wydał decyzję w sprawie przyznania A. P. pomocy na zalesianie w tym z tytułu: wsparcia na zalesienie w wysokości 2 464,40 zł - płatność realizowana jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej w wysokości 504,40 zł - płatność realizowana corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, premii zalesieniowej w wysokości 821,60zł - płatność realizowana corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia Strona nie wniosła od powyżej decyzji odwołania i stała się ona ostateczna. Płatności w łącznej wysokości 3 790,40 zł zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawczyni w dniu 28 sierpnia 2012 r.
W dniu 10 maja 2013 r., a następnie 12 maja 2014 r. A. P. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Opatowie wnioski o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych odpowiednio za rok 2013 i 2014, na podstawie których wypłacono stronie dwukrotnie kwotę w wysokości po 1 326,00 zł. W dniu 16 stycznia 2015 r. do biura powiatowego ARiMR w Opatowie wpłynął wniosek A. P. o przyznanie pomocy na zalesianie w przypadku przeniesienia własności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie. Do wniosku dołączony został akt notarialny repertorium [...] z dnia 10 września 2014 r. z którego wynikało, że A. P. wraz z małżonkiem przekazała w całości swoje gospodarstwo następcy.
Dyrektor ARiMR przytoczył treść § 15 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 poz. 1565 ze zm.) dalej jako "rozporządzenie zalesieniowe". Następnie, w oparciu o pkt 1 powołanego przepisu, wskazał, że termin na wstąpienie przez J. P. w prawa i obowiązki A. P. w ramach programu zalesieniowego, upłynął z dniem 10 grudnia 2014 r. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w § 18 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia zalesieniowego, na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/201 z dnia 27 stycznia 2011 r. zaistniała konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych.
Nadto powołując się na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), zwanej dalej "ustawą o ARiMR", organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji zgodnie z powołanym artykułem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy.
W dniu 22 lipca 2015 r. Kierownik wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji z dnia 18 lipca 2012 r., a następnie decyzją z dnia 24 września 2015 r. ustalił A. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 6 442,40 zł.
Dyrektor ARiMR podał, że długotrwała niezdolność do pracy orzeczona wobec A. P. jest niewątpliwie przypadkiem o charakterze siły wyższej uzasadniającym niedotrzymanie zobowiązań zalesieniowych. Nie mniej jednak, Dyrektor ARiMR w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał, nie dał wiary podnoszonym przez stronę okolicznościom, że stan zdrowia A. P. nie pozwalał na powiadomienie o fakcie wystąpienia siły wyższej Kierownika, w terminie 10 dni przewidzianym przez art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Organ podkreślił, że strona po wypadku była zdolna do podjęcia szeregu innych opisanych czynności wobec czego należało uznać, że jej choroba nie wyłączała możliwości powiadomienia Kierownika o zaistnieniu okoliczności siły wyższej. Podobnie argumenty strony dotyczące sytuacji materialnej oraz stanu zdrowia męża Dyrektor ARiMR uznał za niemające wpływu na rozstrzygnięcie w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków.
Zdaniem organu II instancji postępowanie w sprawie umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty nienależnie płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności i wymaga złożenia do Prezesa ARiMR odrębnego wniosku.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że kwoty wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika ARIMR z dnia 18 lipca 2012 r. z tytułu zalesiania gruntów rolnych są płatnościami nienależnymi i czy istniały podstawy do orzeczenia o ich zwrocie.
W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły przepisy § 18 ust. 2 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia zalesieniowego zgodnie z którym rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3. Według § 15 ust. 1 jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:
- 1) w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;
- 2) zobowiąże się do: a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2, b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności;
- 3) uzyskuje on co najmniej 25% dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.
Z kolei § 15 ust. 3 rozporządzenia zalesieniowego stanowi, że do wniosku o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się: 1) umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji;
- 2) dokumenty określone w § 9 ust. 5 pkt 3-5;
- 3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie (§ 15 ust. 4 rozporządzenia zalesieniowego).
W niniejszej sprawie bezspornym był fakt, że A. P. zobowiązała się do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Podobnie nie kwestionowano okoliczności, że w dniu 10 września 2014 r. doszło do przeniesienia, w wyniku zawartej umowy darowizny, prawa własności m.in. działki nr 1157, objętej wnioskiem skarżącej z dnia 1 sierpnia 2011 r., na zalesienie której przyznano płatność na mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2012 r., na rzecz syna J. P. W ocenie Sądu, w kontekście powołanego wyżej § 15 ust.1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego organ II instancji prawidłowo przyjął, że od tego dnia rozpoczął bieg 3-miesieczny termin do złożenia wniosku o pomoc, który upłynął 10 grudnia 2015 r. Tymczasem o fakcie zawarcia umowy darowizny organ dowiedział się dopiero w dniu 16 stycznia 2015 r., tj. w dniu wpływu wniosku A. P. o przyznanie pomocy za zalesienie w przypadku przeniesienia własności gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesienie, do którego strona załączyła akt notarialny repertorium [...] potwierdzający przeniesienie własności gospodarstwa rolnego.
Wobec powyższego skarżąca niewątpliwie uchybiła trzymiesięcznemu terminowi o którym mowa w 15 ust.1 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego. W tej sytuacji trafnie organ odwoławczy przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przejęcie omawianego zobowiązania strony skarżącej przez nowego właściciela i wobec tego doszło do spełnienia przesłanek opisanych w cytowanym wyżej § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzeniu zalesieniowym do wydania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu przyznanej uprzednio płatności.
Sąd I instancji podniósł, że występując o przyznanie wsparcia finansowego dany beneficjent jednocześnie przyjmuje na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Zważyć trzeba, jak trafnie podkreślił organ, że we wniosku o zalesienie gruntów w dziale XII strona skarżąca oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych i jest świadoma skutków prawnych niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tego działania. Nadto zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego rolnika. Obowiązki prawne wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu, i ich znajomość strona skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem.
W ocenie Sądu podnoszone w skardze przez stronę okoliczności dotyczące wypadku jakiemu uległa skarżąca nie mogły zostać uwzględnione. Organ przyjął, że długotrwała niezdolność do prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi przypadek o charakterze siły wyższej uzasadniający niedotrzymanie zobowiązań zalesieniowych. Nie mniej jednak art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23.12.2006 str. 15 ze zm.) zobowiązuje przypadek taki zgłosić w terminie 10 dni od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności. Jak słusznie zauważył organ trudno przyjąć, że stan zdrowia A. P. nie pozwalał na powiadomienie, w terminie o którym mowa w ww. przepisie.
Po wypadku, jakiemu uległa, w dniu 12 maja 2014 r. skarżąca składała bowiem kolejne wnioski o przyznanie płatności obszarowych, ONW, rolnośrodowiskowych oraz kolejny wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie. Nadto stawiając się osobiście u notariusza wraz ze swoim małżonkiem przekazała w całości gospodarstwo rolne swojemu synowi J. P. Przedmiotowe przekazanie gospodarstwa na rzecz syna dokonane w dniu 10 września 2014 r. miało miejsce już po wydaniu orzeczenia przez lekarza o uznaniu A. P. za całkowicie niezdolną do pracy. Tym samym, za prawidłowe należy uznać w tym zakresie wnioski organu, że skoro skarżąca była zdolna do podjęcia szeregu innych czynności wymagających osobistego stawiennictwa w różnych instytucjach należy uznać, że jej choroba nie wyłączała możliwości powiadomienia odpowiednich organów o zaistnieniu okoliczności związanych z zaprzestaniem realizacji zobowiązania.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez A. P. Która wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1974/2006, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie: niezasadne przyjęcie, że stan zdrowia A. P. pozwalał jej na dokonanie w ustawowym terminie 10 dni, zgłoszenia przypadku siły wyższej o jakim mowa w art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1974/2006, podczas gdy u rzeczywistości skarżąca nie była w stanie samodzielnie dokonywać w tym czasie żadnych czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja opisana w dyspozycji tego przepisu wystąpiła w przypadku przedmiotowej skargi kasacyjnej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten środek odwoławczy na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy – p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Przechodząc do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego mankamentem skargi kasacyjnej jest, jak tego wymaga przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., brak sprecyzowania, czy zarzucana jest błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów prawa. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumpcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. 2, str. 367).
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom, jednakże nie w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie. Po pierwsze, zarzut kasacyjny odnoszący się do prawa materialnego nie wskazuje, czy wymienione w nim przepisy zostały naruszone przez błędną ich wykładnię czy też przez niewłaściwe zastosowanie. Tym samym nie stanowi podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i z tego względu nie może być uznany za zasadny.
Mimo tych ewidentnych braków konstrukcyjnych wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizował w takim stopniu jak na to pozwalała redakcja i uzasadnienie tego zarzutu tę skargę i stwierdził, iż zarzut ten jest niezasadny. W ocenie NSA Sąd I instancji dokonał w tej sprawie prawidłowej wykładni przepisów prawa i zasadnie uznał, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, dokonały poprawnej wykładni przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowane w niniejszej sprawie i dokonały prawidłowej subsumcji.
Na marginesie powyższych rozważań wskazać, należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego długotrwała niezdolność do pracy orzeczona wobec Pani A. P. jest niewątpliwie przypadkiem o charakterze siły wyższej uzasadniającym niedotrzymanie zobowiązań zalesieniowych, natomiast przepis art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z dnia 23.12.2006 str. 15 ze zm.) zobowiązuje przypadek taki zgłosić w terminie 10 dni od dnia, w którym beneficjent jest w stanie dokonać tej czynności. Ciężar dowodowy został przerzucony na stronę, gdyż z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Należy przy tym zauważyć, iż dziesięciodniowy termin nie jest liczony od dnia ustania okoliczności zwalniającej beneficjenta z obowiązku zwrotu pomocy finansowej, lecz od dnia, w którym beneficjent był w stanie powiadomić organ o zaistnieniu takiej okoliczności.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał trudno przyjąć, że stan zdrowia A. P. nie pozwalał na powiadomienie, o którym mowa w przepisie, skoro po wypadku, jakiemu uległa w dniu 12 maja 2014 r., złożyła kolejne wnioski o przyznanie płatności obszarowych, ONW, rolnośrodowiskowych oraz kolejny wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie, nadto stawiając się osobiście u notariusza wraz ze swoim małżonkiem przekazała w całości gospodarstwo rolne swojemu synowi J. P. Nadmienić tylko należy, iż przekazanie gospodarstwa na rzecz syna dokonane w dniu 10 września 2014 r. miało miejsce już po wydaniu orzeczenia przez Lekarza Rzeczoznawcę Kasy o uznaniu Pani A. P. za całkowicie niezdolną do pracy. Skoro beneficjentka była zdolna do podjęcia ww. czynności należało uznać, iż jej choroba nie wyłączała możliwości powiadomienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w o zaistnieniu okoliczności siły wyższej.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji stosownie do treści art. 184 p.p.s.a.