Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1976/11, odrzucił skargę [...] Spółki Jawnej w W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2011 r., w przedmiocie odmówienia wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, z następującym uzasadnieniem.
[...] Spółka Jawna w W. – dalej: skarżąca lub Spółka – złożyła skargę na wskazaną wyżej decyzję. Dołączyła do niej wydruk ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości – wykazujący prawo do reprezentacji spółki (k. [...] akt sądowych).
Zarządzeniem z dnia [...] września 2011 r. wezwano skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzające takie uprawnienie w dacie wniesienia skargi (k. 18 akt sądowych).
W dniu [...] października 2011 r. (data nadania k. 27 akt sądowych) skarżąca nadesłała umowę spółki jawnej z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Następnie skarżąca pismem z dnia [...] listopada 2011 r. powołując się na treść art. 29 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: k.s.h.) oraz art. 30 k.s.h. stwierdziła, iż nie jest konieczne wzywanie w postępowaniu z udziałem spółki jawnej do przedstawienia pełnego odpisu z KRS. Do pisma tego dołączono jednak odpis pełny KRS Spółki z [...] listopada 2011 r. W rubryce 7 "Dane wspólników", w pozycji 1 widnieje [...].
Sąd I instancji powołując art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podniósł, że niedołączenie do skargi dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, w szczególności oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS, należy uznać za brak formalny skargi, uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu.
Zdaniem Sądu I instancji umowa spółki jawnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. – nadesłana po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi – nie wykazywała uprawnień osoby podpisującej skargę na dzień złożenia skargi. Jako podstawę prawną odrzucenia skargi Sąd wskazał art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej podniesionej w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. WSA podniósł iż celem wezwania o nadesłanie odpisu z KRS skarżącej nie było wykazanie uprawnień wspólnika spółki jawnej do reprezentacji strony skarżącej, lecz wykazanie, iż osoba podpisująca skargę w dniu wniesienia skargi była wspólnikiem skarżącej spółki.
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Postanowieniu zarzucono naruszenie:
art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i na jego podstawie odrzucenie skargi, mimo że dla skarżącego realizacja zarządzenia Sądu wiązała się z przedłożeniem potwierdzonej za zgodność umowy spółki określającej jej wspólników, którego to dokumentu treść wezwania do uzupełnienia w bezpośredni sposób nie wykluczała, a którą pracownik Sądu w rozmowie telefonicznej wskazał jako wystarczający art. 29 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: k.s.h.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że aktualna umowa spółki nie jest wystarczająca dla ustalenia, że wspólnik spółki jawnej jest samodzielnie umocowany do wniesienia skargi w imieniu spółki i tym samym uznania przez Sąd, że umowa spółki nie jest dokumentem, na który wskazuje ustawodawca w art. 29 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że umocowanie do działania w imieniu spółki jawnej wynika wprost z art. 29 § 1 k.s.h. a nadto do skargi dołączono wygenerowaną ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości informację wydaną na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z rejestru i udostępniania dokumentów z katalogu (Dz. U. Nr 247, poz. 1811), która to informacja nie jest wprawdzie potwierdzona, ale podana w formie elektronicznej i dostępna każdemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem pozostaje, że godnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienia SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 127).
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa jakim dokumentem należy wykazać umocowanie organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy /pełne, aktualne/, wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (v. postanowienie NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka wraz ze skargą złożyła wydruk komputerowy ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (k. [...] akt sadowych)
W obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., tak pobrane wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację /.../ jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze (art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz. U. Nr 144, poz. 851/). Jednak także przed wprowadzeniem wskazanych wyżej zmian nie było podstaw by przyjąć, że samodzielnie wygenerowany przez stronę wydruk podstawowych informacji zamieszczonych przez Centralną Informację w ogólnodostępnej sieci informatycznej posiada cechy dokumentu, który wykazuje umocowanie osób uprawnionych do reprezentacji danego podmiotu; nie jest zatem dokumentem, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. (v. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 986/11).
Tym niemniej, skoro dokument taki w sprawie został złożony, to wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi przez "złożenie dokumentu określającego umocowanie do podpisania skargi tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzającego takie uprawnienie w dniu wniesienia skargi" mogło być przez stronę źle zrozumiane.
Już tylko z tych względów brak było podstaw do odrzucenia skargi – wobec czego zasadny jest też zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.w tych okolicznościach zbędna staje się ocena zasadności kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej.
Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku skarżącej Spółki o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.