Uzasadnienie
S. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. złożyła w dniu 4 maja 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 lutego 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 70/10, w którym Sąd I instancji pozostawił skargę Spółki na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 23 grudnia 2009 r. nr [...] bez rozpatrzenia. Sprawa dotyczyła oceny wniosku o dofinansowanie nr [...] pod nazwą "Wprowadzenie Nomadus na rynek i udoskonalenie Nomadus Net poprzez wdrożenie HSPA+" złożonego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Działanie 4.4. "Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym".
W uzasadnieniu wniosku Spółka podkreśliła, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II GSK 412/10 pozostawił skargę kasacyjną bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd podał art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka nie zachowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upływał w dniu 30 marca 2010 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 30 marca 2010 r., która następnie została przekazana do właściwego Sądu w dniu 1 kwietnia 2010 r., czyli po terminie a nie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak stanowi art. 30 d ust. 1 ustawy. Zatem, faktyczne wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpiło w dniu, w którym Sąd I instancji przesłał tę skargę wraz z aktami sprawy do sądu kasacyjnego.
Argumentując uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia Spółka podniosła, iż uchybienie terminowi wniesienia skargi kasacyjnej nie było spowodowane nieprawidłowym i zawinionym działaniem lub zaniechaniem pełnomocnika Spółki lecz miało swoje źródło w nieprzejrzystych i niejednoznacznych unormowaniach przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z kolei stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Przepis ten stosuje się także do skargi kasacyjnej na podstawie art. 193 p.p.s.a. W świetle wymienionych przepisów p.p.s.a. uchybiony termin do wniesienia skargi należy przywrócić o ile przekroczenie to było niezawinione przez stronę.
W literaturze przyjmuje się, że kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, czyli takiej której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Podkreśla się, że o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r. str. 226). Do takich przeszkód zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar itp. W przypadku, gdy czynność procesową dokonuje pełnomocnik profesjonalny: adwokat lub radca prawny, kryterium braku winy podlega zaostrzonej ocenie inaczej niż w przypadku podmiotu działającego bez pomocy takiego pełnomocnika. Adwokat i radca prawny posiadają bowiem przygotowanie zawodowe oraz znajomość procedur w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób zapewniający im prawidłowe prowadzenie sprawy.
Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09). Zatem to na pełnomocniku profesjonalnym spoczywa obowiązek dbałości o terminowe dokonanie czynności procesowej m.in. takiej jak wniesienie skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanym wniosku pełnomocnik Spółki S. jako przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podał niejasne i budzące wątpliwości interpretacyjne przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju regulujące kwestię trybu wnoszenia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych przez wojewódzki sąd administracyjny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju okoliczność nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy po stronie pełnomocnika Spółki prowadzącej do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w art. 30 d ust. 1 stanowi, iż wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 30 c ust. 2 ustawy stosuje się odpowiednio do skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 30 c ust. 2 skarga wnoszona jest przez wnioskodawcę (...) bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (...). Skarga podlega stałej opłacie sądowej. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, iż niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane.
Skoro w zdaniu 2 art. 30 d ust. 1 ustawy jest mowa o odpowiednim stosowaniu cytowanego art. 30 c ust. 2 to należy przyjąć, że skargę kasacyjną również wnosi się bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego i skarga ta podlega opłacie stałej z tytułu wpisu sądowego. Tak odczytana norma prawna stanowi regulację o charakterze szczególnym w stosunku do przepisów ustawy p.p.s.a. przewidujących tryb wnoszenia skargi kasacyjnej za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W sprawach objętych regulacją ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju tryb określony w art. 177 § 1 p.p.s.a. nie będzie miał więc zastosowania (Por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II GSK 591/10).
Co więcej należy podkreślić, iż przepisy ustawy w tym zakresie obowiązują od grudnia 2006 r. i problematyka trybu wnoszenia skargi kasacyjnej był już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Biorąc pod uwagę okoliczność faktyczną, iż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którego dotyczy skarga kasacyjna zapadło w dniu 18 lutego 2010 r., to należy przyjąć, że pełnomocnikowi wnioskodawcy nieobce powinno być stanowisko Sądu przyjęte w tej konkretnej materii. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego znajomość przepisów prawa powinna być pełnomocnikowi profesjonalnemu znana. Przekonanie pełnomocnika co do niejasności przepisów prawa nie może zwalniać takiej osoby od działania z wysoką starannością. Można jedynie stwierdzić, iż takie zachowanie oznacza właśnie brak staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W tej sytuacji nie można uznać, iż strona nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na brak winy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.