Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. o sygn. akt II SA/Op 485/14 oddalił skargę H. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r.
W skardze kasacyjnej H. Z. wniósł o uchylenie wskazanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z [...] maja 2015 r. Dyrektor powiadomił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako NSA) o śmierci skarżącego kasacyjnie H. Z. w dniu 13 kwietnia 2015 r., a zatem w toku postępowania kasacyjnego. Do pisma załączono kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu strony, poświadczoną za zgodność z oryginałem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa kierunki procedowania przez sąd, wymienione w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W obu przypadkach sąd działa z urzędu. Wskazane unormowanie ma zastosowanie w postępowaniu przed NSA (art. 193 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od tego, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego są wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: u.p.b. decyzje organów administracji, którymi odmówiono H. Z. przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na 2012 r. Jest niesporne, że rolnik zmarł po doręczeniu mu decyzji, w toku postępowania sądowego (kasacyjnego), którego przedmiotem była ta decyzja. Omawianą sytuację reguluje art. 27 u.p.b. Zgodne z art. 27 ust. 1 u.p.b., jeżeli po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania m.in. płatności obszarowych rolnik, do którego decyzja została skierowana, zmarł, jego spadkobiercy przysługują prawa, które przysługiwałyby spadkodawcy jako stronie postępowania.
Z kolei art. 27 ust. 3 u.p.b. stanowi, że należności z tytułu płatności przyznanych w decyzji, o której mowa w ust. 1, są przedmiotem dziedziczenia. Z brzmienia tych przepisów, regulujących los wskazanych płatności po śmierci wnioskodawcy, należy wywieść ogólną cechę ich dziedziczności pod warunkiem wcześniejszego doręczenia decyzji organu w sprawie przyznania tych płatności. Poprzez decyzję w sprawie przyznania płatności należy również rozumieć decyzję, którą – tak jak w tej sprawie – odmówiono przyznania określonej płatności (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 210/12, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skoro uprawnienie do domagania się płatności, których dotyczyły wydane w sprawie decyzje nie jest związane ściśle z osobą zmarłego, to postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (zob. art. 128 § 1 pkt 1 oraz art. 128 § 2 p.p.s.a.).
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.