Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 989/08, oddalił skargę A. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy i odmowy udzielenia licencji.
Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2004 r. A. Z. zwrócił się o wydanie licencji w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, załączając oświadczenie z dnia [...] stycznia 2004 r. o spełnianiu wymogu uprawniającego do udzielenia licencji, określonego w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). W dniu [...] lutego 2004 r. wydano licencję nr [...] uprawniającą A. Z. do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Do licencji wydano wypisy ważne na okres 5-ciu lat, których ważność miała podlegać przedłużeniu, o ile przewoźnik będzie spełniać określone prawem wymagania.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. A. Z. wystąpił o odnowienie wypisów z licencji. Minister Transportu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 147 i art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, którą A. Z. uzyskał licencję nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ administracji wskazał, że wraz z wnioskiem o wydanie odpisów licencji A. Z. przedstawił wyciąg z Krajowego Rejestru Karnego, z którego wynikało, że został on skazany na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 18 listopada 2002 r., na podstawie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 42 § 2 k.k. i art. 49a § 1 k.k., za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Minister Transportu decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchylił decyzję o udzieleniu A. Z. licencji, wskazując, że dowody na podstawie których została wydana licencja były fałszywe i że A. Z. nie spełniał ustawowego wymogu dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: u.t.d.), niezbędnego do uzyskania licencji.
Minister Infrastruktury rozpoznając wniosek A. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Ministra Transportu, uznając, że A. Z. nie spełniał wymogu dobrej reputacji, który jest jednym z koniecznych wymogów przy staraniu się o licencję przewozu drogowego rzeczy, co także w świetle art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. obligowało organ administracji publicznej do cofnięcia licencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę A. Z. na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organowi na stwierdzenie, że A. Z. nie spełnia wymogu dobrej reputacji, niezbędnego do uzyskania licencji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 u.t.d. Wobec tego organ zobowiązany był do uchylenia decyzji o udzieleniu licencji. Sąd wyjaśnił, że wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestaje być spełniony przez przedsiębiorcę jeżeli został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie, a A. Z. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
W ocenie Sądu pierwszej instancji ta okoliczność miała istotne znaczenie w sprawie, gdyż podstawą udzielenia licencji Nr [...] było oświadczenie A. Z. z dnia [...] stycznia 2004 r. o spełnianiu wymogu dobrej reputacji. Organ administracji stosując się do treści art. 75 § 2 k.p.a. odebrał oświadczenie złożone przez A. Z., wraz z pouczeniem o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. W związku z tym, że w obowiązującym w dniu [...] lutego 2004 r. stanie prawnym, tj. w dniu wydawania licencji nie obowiązywał wymóg przedstawienia zaświadczenia wydawanego przez inny organ administracji, A. Z. nie mógł więc, wbrew czynionym zapewnieniom, załączyć go do wniosku z dnia [...] stycznia 2004 r. Organy wydające licencję mogły opierać się wyłącznie na prawdziwości oświadczenia z dnia [...] stycznia 2004 r. załączonego przez A. Z. do tego wniosku.
W momencie wystąpienia przez A. Z. w dniu [...] lutego 2007 r. z wnioskiem o odnowienie wypisów z licencji, stan prawny uległ zmianie, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, do wniosku o udzielenie licencji podmiot ubiegający się o nią musi załączyć zaświadczenie z rejestru skazanych stwierdzające niekaralność osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Karnego udzielonej w dniu [...] lutego 2007 r., że wyrokiem z dnia 18 listopada 2002 r. (wyrok prawomocny od dnia 18 lutego 2003 r.) A. Z. został skazany na podstawie art. 178a § 1 k.k. oraz art. 42 § 2 k.k. i art. 49a § 1 k.k. za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a więc przestępstwo, które stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym, wyklucza A. Z. z grona podmiotów, którym organ może udzielić licencji w zakresie transportu drogowego.
Wyrok Sądu Rejonowego w Ż. został wydany przed datą złożenia przez A. Z. fałszywego oświadczenia o niekaralności z dnia [...] stycznia 2004 r., a więc już w momencie składania "pierwszego" wniosku o wydanie licencji, A. Z. nie spełniał ustawowej przesłanki – wymogu dobrej reputacji - pozwalającej na jego pozytywne rozstrzygnięcie. Uzyskana przez organ w 2007 r. informacja o karalności A. Z. (nieujawniona w 2004 r.) nakazywała zatem uchylić ostateczną decyzję, na podstawie której udzielono skarżącemu licencji oraz odmówić jej udzielenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył przy tym, że wobec oczywistości sfałszowania dowodu – złożonego oświadczenia – wznowienie postępowania w świetle art. art. 145 § 2 k.p.a. było dopuszczalne przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu.
Od powyższego wyroku A. Z. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył orzeczenie w całości oraz wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak też zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię:
- 1) art. 4 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2050 ze zm.) przez przyjęcie, że jeśli przepis prawa nie wymagał wprost przedłożenia zaświadczenia z rejestru skazanych, to że takiego zaświadczenia faktycznie nie złożono,
- 2) art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że sfałszowanie dowodu miało niewątpliwie miejsce w sytuacji, gdy A. Z. był świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
W uzasadnieniu tych zarzutów wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że brak było po jego stronie zamiaru zatajenia faktu skazania, o czym świadczy złożone przez niego zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, a złożenie oświadczenia, które nie odpowiadało rzeczywistości, było wynikiem nieprecyzyjności formularzy i niezrozumienia stawianych warunków i obowiązków. Ponadto A. Z. był przekonany, że spełnia wymóg dobrej reputacji art. 5 ust. 3 u.t.d., a z faktu, że nie był świadomy szczegółowej treści tego przepisu nie wynika, iż składając oświadczenie w sposób świadomy podał nieprawdę. Powodem tego była nieznajomość przepisów, a także nienależyte informowanie petentów o ciążących na nich obowiązkach.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest więc ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, poza nieważnością postępowania sądowego, która w sprawie niniejszej nie zachodzi.
Wnoszący skargę kasacyjną upatruje naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 4 cyt. ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, przez przyjęcie, że jeśli przepis prawa nie wymagał wprost przedłożenia zaświadczenia z rejestru skazanych, to takiego zaświadczenia faktycznie nie złożono. Tak sformułowany zarzut odnosi się do tej części ustaleń Sądu pierwszej instancji, w której Sąd uznał, że skoro w obowiązującym w dniu wydawania licencji stanie prawnym nie obowiązywał wymóg przedstawienia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, to A. Z. nie mógł załączyć go do wniosku z dnia [...] stycznia 2004 r., a organy wydające licencję mogły opierać się wyłącznie na jego oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2004 r., załączonym do tego wniosku. Teza ta nawiązuje wprost do regulacji zawartej w art. 4 ust. 3 pkt 1 – 4 cyt. ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, który przewidywał, że do wniosku o wydanie licencji wspólnotowej należało między innymi dołączyć oświadczenie przedsiębiorcy o spełnianiu wymagań uprawniających do udzielenia licencji.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzut błędnej wykładni art. 4 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym jest bezzasadny. Ma bowiem rację Sąd pierwszej instancji, że ów przepis, w dacie złożenia wniosku o udzielenie licencji wspólnotowej, nie nakładał na przedsiębiorcę ubiegającego się o udzielenie licencji obowiązku złożenia zaświadczenia z rejestru skazanych, stwierdzającego niekaralność osób, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym. Inną rzeczą jest, czy przy braku takiego obowiązku, A. Z. złożył organowi administracji publicznej zaświadczenie o niekaralności, ubiegając się w roku 2004 o udzielenie licencji wspólnotowej. Okoliczność ta nie dotyczy jednak kwestii wykładni prawa materialnego, lecz ustaleń faktycznych, których wnoszący skargę kasacyjną nie zakwestionował, co nie pozwala na jej ocenę w postępowaniu kasacyjnym.
Bezzasadny jest także zarzut błędnej wykładni art. 5 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że sfałszowanie dowodu miało niewątpliwie miejsce w sytuacji, gdy A. Z. był świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Podnieść należy, że kwestia świadomości odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie ma istotnego znaczenia dla oceny, czy oświadczenie złożone przez A. Z. z dnia [...] stycznia 2004 r. było po pierwsze nieprawdziwe, a po drugie, czy miało cechy fałszywego dowodu – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Analizując te dwie kwestie stwierdzić należy, że złożone przez A. Z. oświadczenie o spełnianiu wymogu dobrej reputacji nie odpowiadało prawdzie, bowiem składający to oświadczenie był w dacie jego składania skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne, a to z mocy prawa wykluczało spełnianie tego wymogu.
Jeśli zaś chodzi o ocenę wypełnienia w tym stanie faktycznym przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., - jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wprost nie odnosi się do tej kwestii, uznając za oczywiste ich wypełnienie – należy zauważyć, że A. Z. składając wskazane oświadczenie dopuścił się fałszu intelektualnego poprzez poświadczenie nieprawdy, co było czynem godzącym w dobro postępowania administracyjnego, dla którego wiarygodność dokumentów w aspekcie dowodowym ma istotne znaczenie.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.