Uzasadnienie
I
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w B oddalił skargę R. B na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2009 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił R. B umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2007 r. uznając, że sytuacja materialna skarżącego uległa znacznej poprawie i brak jest przesłanek do określenia jej jako ciężkiej. W wyniku ponownej analizy akt sprawy stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz.1585), dalej powoływanej jako u.s.u.s., oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365).
Odnosząc się do kwestii poinformowania przez ZUS o zaległościach i rozliczeniu ich dopiero wskutek złożonego wniosku o takie rozliczenie, organ rentowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 pkt 1 u.s.u.s., płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie treścią art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Wobec powyższego ZUS może dochodzić swoich należności z tytułu zaległych składek przez okres 10 lat.
Dodatkowo organ wskazał na zawartą w dniu 4 sierpnia 2008 r. ugodę (umowa Nr 77/08) dotyczącą rozłożenia spłaty należności na 20 rat płatnych po około 1.000 zł miesięcznie, która nie jest przez stronę realizowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B oddalając skargę na powyższą decyzję przyjął, że w świetle przedłożonego materiału dowodowego niezasadne są zarzuty dotyczące uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się i błędnego uznania sytuacji finansowej skarżącego za wyjaśnioną. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 8 października 2009r. ZUS (k. nr 173) skierowane do pełnomocnika strony skarżącej, w którym organ poinformował, że weźmie pod uwagę dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, a także zwrócił się o aktualizację materiału dowodowego poprzez przedłożenie szeregu dokumentów. Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika miała prawie dwa miesiące na przedłożenie dowodów, złożenie wniosków, czy wyjaśnień. W dniu 30 października 2009 r. organ skierował kolejne pismo (k. nr 179 akt administracyjnych), w którym powołując się na art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., pouczył o prawie wypowiedzenia się w terminie 3 dni.
Skoro skarżący nie przedłożył aktualnych danych dotyczących jego sytuacji finansowej zasadnie organ oparł się rozstrzygając sprawę na uprzednio zebranym materiale dowodowym uzupełnionym we własnym zakresie o dane, którymi dysponuje i które są znane organowi z urzędu.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że organ podał dochód otrzymywany przez skarżącego i jego żonę, uwzględnił także inne dane dotyczące sytuacji materialnej oraz rodzinnej. Prawidłowe jest rozstrzygnięcie Zakładu oparte na zebranej wcześniej dokumentacji oraz o dane uzyskane z Systemu Informatycznego ZUS, wobec bierności ze strony skarżącego w zakresie przedłożenia dowodów dotyczących sytuacji materialnej. Obowiązkiem podmiotu, który ubiega się o ulgę jest przedłożenie dowodów na poparcie argumentacji w zakresie żądania skierowanego do organu. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że zgodna z prawem jest ocena organu, iż nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 28 ust. 3 i ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Sąd uznał, że niezasadny jest zarzut przedawnienia części składek. Z decyzji organu wynika bowiem, że najwcześniej wymieniony okres to: 1) listopad 1999 r. - w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne, 2) wrzesień 1999 r. - w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W momencie powstania tych należności obowiązywał art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s. w następującym brzmieniu: "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (ust. 4). Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik (ust. 5)."Począwszy od 1 stycznia 2003 r. mocą ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) przepisy regulujące przedawnienie (art. 24 ust. 4, 5, 5a, 5b,5c, 5d) otrzymały nowe brzmienie.
Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, że organ rozpatrujący wniosek o ulgę w postaci umorzenia należności z tytułu składek winien zbadać, czy należności te nie uległy przedawnieniu na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., tj. przy uwzględnieniu okresu 5 lat od dnia, w którym należności stały się wymagalne. Następnie, jeśli należności te nie uległy przedawnieniu do dnia 1 stycznia 2003 r. organ winien dokonać analizy rzeczonych należności pod kątem ich przedawnienia, na podstawie regulacji obowiązujących po dniu 1 stycznia 2003 r., tzn. uwzględniając 10 letni okres przedawnienia z modyfikacjami wynikającymi z art. 24 ust. 5-5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sąd uznał, że w dniu 1 stycznia 2003 r. wymienione zaległości nie były przedawnione, w związku z tym podlegają, co do zasady 10-letniemu terminowi przedawnienia, który w świetle przywołanych przepisów może być przerwany, czy też zawieszony.
Umowa z dnia 4 sierpnia 2008 r. o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek spowodowała zawieszenie od tego dnia biegu terminu przedawnienia. Termin ostatniej raty przypada na dzień 15 marca 2010 r. Odnosi się to do składek w niej wymienionych.
Najwcześniejszy okres w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne objętych umową ratalną, to listopad 2000r., a w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - to wrzesień 1999 r.
Co prawda decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia składek obejmuje swoim zakresem okresy wcześniejsze (listopad 1999 r. - w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne; wrzesień 1999r. - w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) aniżeli umowa ratalna, jednakże organ podał, że w stosunku do skarżącego prowadzone było postępowanie egzekucyjne. R. B okoliczność powyższą potwierdził w skardze (s. 5). Organ wskazał, że w dniu 8 października 2007 r., 8 listopada 2007 r. i 8 lipca 2008 r. nastąpiło zajęcie wynagrodzenia za pracę skarżącego. W konsekwencji powyższego przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia doszło do zawieszenia tego terminu stosownie do art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
U podstaw wyroku powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
II
R. B w skardze kasacyjnej zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- a) art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B, że organ rentowy dochodzi należności przedawnionych;
- b) art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B, że decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r., na podstawie której zostało wszczęte i prowadzone było postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego, została uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za nieważną i tym samym wykluczona została z obrotu prawnego, co oznacza, że wszelkie czynności prawne podjęte na jej podstawie również powinny zostać uznane za nieważne;
- c) art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 965) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B, że egzekucja w stosunku do skarżącego prowadzona była przez organ nieuprawniony do tego, a tym samym całe postępowanie egzekucyjne dotknięte jest przesłanką nieważności i jako takie nie mogło doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczenia;
- d) art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B, że egzekucja w stosunku do skarżącego prowadzona była przez organ nieuprawniony do tego, a tym samym całe postępowanie egzekucyjne dotknięte jest przesłanką nieważności i jako takie nie mogło doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do przerwania biegu terminu przedawnienia, bowiem prowadzone było na podstawie decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2007 r., która została uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt: II GSK 691/08), a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (wyrok z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt: V SA/Wa 401/09), za nieważną. Wykluczenie z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której zostało wszczęte i prowadzone było postępowanie egzekucyjne oznacza, że nie istniała podstawa do prowadzenia egzekucji, a tym samym wszelkie czynności prowadzone przez organ egzekucyjny należy uznać za nieważne.
Ponadto kasator zwrócił uwagę, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez niewłaściwy organ. Zgodnie z treścią art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dacie wszczęcia egzekucji organem egzekucyjnym był Dyrektor Oddziału ZUS. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B obowiązywało rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z 2007 r. Akt ten przewidywał istnienie w hierarchii ZUS Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich jako podmiotów kierujących Oddziałem Wojewódzkim Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Taki stan rzeczy zaczął obowiązywać od 31 lipca 2007 r., gdyż do tego czasu obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914 ze zm.), które przewidywało istnienie oddziałów ZUS na czele których stali Dyrektorzy Oddziałów.
W dniu 30 lipca 2007 r. doszło do uchylenia powyższego rozporządzenia i wydania nowego, które zaczęło obowiązywać w dniu 31 lipca 2007 r., w którym Dyrektora Oddziału zastąpił Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego. W ślad za w/w zmianą nie poszła zmiana ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza że w dalszym ciągu w świetle art. 19 § 4 tejże ustawy organem egzekucyjnym był podmiot, który z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu de facto nie istniał, a więc Dyrektor Oddziału ZUS. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych obowiązywało do 5 marca 2008 r., kiedy to doszło do uchylenia rozporządzenia i wydania nowego - z dnia 18 lutego 2008 r. Obecnie obowiązujące rozporządzenie ponownie wprowadziło Oddziały, jako terenowe jednostki organizacyjne ZUS, na których czele stoją Dyrektorzy Oddziałów.
W ten sposób statut ZUS został ponownie dostosowany do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zmiany przepisów regulujących zasady działania ZUS wyraźnie wskazują, iż w okresie kiedy doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS w B nie był organem egzekucyjnym, co oznacza, iż wszczęcie i prowadzenie egzekucji naruszyło art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wyrażona w art.183 § 1 p.p.s.a., zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd II instancji związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.
Jeżeli zatem strona skarżąca formułując podstawy kasacyjne nie wskazała przepisów postępowania, które miałyby służyć zakwestionowaniu stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor wskazał, że opiera ten środek odwoławczy na naruszeniu przepisów prawa materialnego w obu formach, o których stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie obok przepisów zaliczanych przez skarżącego do przepisów prawa materialnego, w każdym z zarzutów powołano art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., a zatem przepis postępowania sądowoadministracyjnego, określający przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku stwierdzenia innych naruszeń przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując ten przepis nie wskazano jednakże żadnego przepisu postępowania, którego naruszenie w toku prowadzenia sprawy administracyjnej mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy administracyjnej. To sprawia, że stan faktyczny ustalony przez organ i przyjęty przez Sąd I instancji nie został skutecznie zakwestionowany.
Istotnym elementem stanu faktycznego wiążącego Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie jest ustalenie, że najwcześniejszy okres zaległych składek to w przypadku składek na ubezpieczenie społeczne- listopad 1999 r., a w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – wrzesień 1999 r. Nie jest przy tym kwestionowane to, że te najwcześniejsze zaległości (wrzesień 1999 r. i listopad 1999 r.) nie uległy przedawnieniu do dnia 1 stycznia 2003 r., a więc podlegają, co do zasady 10 letniemu terminowi przedawnienia.
Zaskarżona do Sądu I instancji decyzja została wydana w dniu [...] grudnia 2009 r. Zestawiając datę wydania decyzji z data powstania najwcześniejszych zaległości stwierdzić należy, że 10 – letni okres przedawnienia potencjalnie może dotyczyć tylko składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące wrzesień i październik 1999r.
Należy więc rozważyć czy odmawiając umorzenia zaległości wymagalnej za te dwa miesiące 1999 r. ZUS, a następnie Sąd I instancji, nie dostrzegł, że chodzi o zaległości przedawnione. Taki bowiem zarzut sformułowany został w pkt 1 a i b skargi kasacyjnej obejmujący naruszenie art. 24 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 24 ust. 5 b tej ustawy. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Natomiast zgodnie z art. 24 ust.5 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W ocenie autora skargi kasacyjnej nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia z przyczyn określonych w art.24 ust.5b komentowanej ustawy, gdyż decyzja na podstawie, której prowadzono postępowanie egzekucyjne "została uznana za nieważną" wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 691/08 a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 401/09.
Omawiane zarzuty są całkowicie chybione. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powołuje się autor skargi kasacyjnej uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]sierpnia 2007 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kierując się oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 26 maja 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] sierpnia 2007 r. Decyzją, której dotyczyły te trzy orzeczenia sądów administracyjnych, odmówiono umorzenia należności z tytułu składek.
Jest rzeczą nie wymagająca wywodu, że decyzja odmawiająca umorzenia należności nie stanowiła i nie mogła stanowić podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nie jest to bowiem decyzja stwierdzająca istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego ma doprowadzić wszczęte postępowanie egzekucyjne. Ewentualna decyzja o umorzeniu obowiązku mogłaby stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) natomiast odmowa umorzenia takiego obowiązku nie stanowi podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty postawione w pkt 1 c i d skargi kasacyjnej nie dotyczą kwestii związanych z odmową umorzenia należności z tytułu składek lecz prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponieważ jednak strona skarżąca w naruszeniu art.19 § 4 oraz art.33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upatruje brak przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy się do nich odnieść.
Przepis art.19 § 4 omawianej ustawy stanowi, że dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Zgodnie natomiast z art.33 pkt 9 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. W oparciu o te przepisy autor skargi kasacyjnej usiłuje wykazać, że nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia skoro, w jego ocenie, postępowanie egzekucyjne prowadzone było przez organ nieuprawniony, a tym samym "całe postępowanie egzekucyjne dotknięte jest przesłanką nieważności i jako takie nie mogło doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczenia".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może budzić wątpliwości, iż badanie legalności czynności podjętych w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym zajęcie wynagrodzenia za pracę wykracza poza granicę sprawy rozpoznanej przez Sąd I instancji, a dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Jedynie zatem na marginesie wskazać należy, że przepis art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny Dyrektora oddziału ZUS (zob. szerzej Z. Leoński (w:) R. Hauser, Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2008, str. 78). Organ ten, stosownie do treści tego przepisu jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Eksponowana przez skarżącego zmiana funkcjonalna wynikająca ze zmian w strukturach wewnętrznych ZUS nie ma wpływu na status dyrektora oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego.
Fakt, że w pewnym okresie w ramach wewnętrznego podziału zadań Dyrektor oddziału ZUS otrzymał przymiot wskazujący na zakres jego terytorialnego działania, tj. zakres działań obejmujących województwo, jako Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS, w żaden sposób nie może wpłynąć na status tego organu jako organu egzekucyjnego w świetle przywołanej normy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa ta posługuje się pojęciem Dyrektora oddziału ZUS, zatem bez wątpienia Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS należy także do zakresu pojęciowego "Dyrektora Oddziału ZUS". Ponadto omawiana ustawa w przywołanym przepisie nie precyzuje zakresu terytorialnego działania dyrektora oddziału, a wskazuje ogólnie na właściwość rzeczową.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.