Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 432/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę D W na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z z dnia [...] lipca 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
D W złożył skargę kasacyjną od tego wyroku i zawarł w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazał, że jego dochód z trzech lat wyniósł 102.786,10 zł co daje kwotę 2855,16 zł miesięcznie. Na utrzymaniu skarżący ma żonę i 2 dzieci. Zapłata kary 10.000 sprawi, że nie będzie miał środków do życia przez kilka miesięcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19 dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849).
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnioskodawcy (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20).
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20).
Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).
Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazuje, że jego dochód z trzech lat wyniósł 102.786,10 zł co daje kwotę 2855,16 zł miesięcznie na życie. Na utrzymaniu skarżący ma żonę i 2 dzieci. Wnioskodawca wskazuje, że zapłata kary 10.000 sprawi, że nie będzie miał środków do życia przez kilka miesięcy.
Skarżący nie załączył żadnych dokumentów na uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza wniosku skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, że argumentacja w nim podniesiona przemawia za uznaniem występowania w sprawie nieodwracalności skutków decyzji czy poniesienia znacznej szkody. Do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczające samo powołanie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Konieczne jest przedstawienie określonych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, wykazanie związku pomiędzy nimi a przesłankami, jakich wymaga ustawodawca.
Powołane przez skarżącego twierdzenia, niepoparte żadnymi dokumentami, nie są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Sam negatywny wpływ uiszczenia kary na jego finanse nie przesądza spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów pozwalających poznać jego sytuację finansową, w szczególności posiadane aktywa i niezbędne wydatki. Tym samym skarżący uniemożliwił sądowi ocenę jej sytuacji finansowej, gdyż sąd rozpoznający sprawę nie jest władny do wyręczania w tym zakresie strony skarżącej.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 oraz art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.