Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 83/08

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 26 lutego 2007 r. o sygn. akt III SA/Wr 357/06 oddalił skargę P.H.U. A. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej określana jako skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

I

Sąd orzekał na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego.

Starosta J. w dniu [...] grudnia 2003 r. udzielił skarżącej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy na okres 30 lat. W dniu [...] października 2005 r. Starostwo Powiatowe w J. wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, w związku z niedostarczeniem przez skarżącą oryginału aktualnego dokumentu (informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego) potwierdzającego spełnienie przez S.T. - wiceprezesa zarządu tzw. wymogu dobrej reputacji zawartego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm. dalej zwana utd).

Skarżąca przesłała informację o osobie S.T. z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynikało, że został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 25 lipca 2002 r., sygn. akt II 1493/00 za czyn zabroniony z art. 218 § 2 Kodeksu karnego (kk) w zw. z art. 91 § 1 kk, art. 69 § 1 kk i art. 69 § 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk, art. 71 § 1 kk w zw. z art. 33 § 3 kk, art. 41 § 4 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, 100 stawek po 100,00 zł grzywny, 5 lat zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządu terytorialnego. Kara ta została zawieszona na okres 2 lat.

Starosta J. decyzją z dnia [...] marca 2006 r., mając powyższe na uwadze, cofnął skarżącej spółce licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz wypis z tej licencji nr [...] w związku z niespełnieniem przez członka zarządu spółki - S.T. wymogów zawartych w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit a) utd.

"A." spółka z o.o. odwołała się od tej decyzji. Podniosła, że przestępstwo, za które skazany został S.T. miało charakter nieumyślny, zaś sam S.T. nie zajmuje się w spółce sprawami transportu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchyliło powyższą decyzję w części dotyczącej cofnięcia wypisu z licencji nr [...] i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed pierwszą instancją, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję Starosty J. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że znamiona czynu zabronionego, za który został skazany S.T. mają charakter przestępstwa umyślnego przeciwko warunkom pracy i płacy i w związku z tym zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) utd nie jest spełniony wymóg dobrej reputacji, który jest konieczny przy uzyskaniu licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Organ podniósł, że zgodnie z art. 8 kk występek można popełnić także z winy nieumyślnej, pod warunkiem, że ustawa tak stanowi. Przestępstwo z art. 218 § 2 kk polegające na odmowie ponownego przyjęcia do pracy pracownika przywróconego do pracy wyrokiem sądu, za które to przestępstwo został skazany S.T., miało charakter umyślny, a zatarcie skazania nie może nastąpić wcześniej niż wykonanie środka karnego.

W stosunku do S.T. orzeczono środek karny - zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządu terytorialnego - na 5 lat, zatem bez znaczenia jest okoliczność, że okres próby związany zawieszeniem wykonania kary już minął. Wymóg dobrej reputacji muszą spełniać wszyscy członkowie zarządu spółki, a nie tylko osoby bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności transportowej. Organ wyjaśnił też, że w przypadku cofnięcia licencji wypis z licencji podlega zwrotowi na podstawie art.15 ust.4 utd i nie ma podstawy prawnej do jego cofania, z tego powodu uchylił decyzję w części orzekającej o cofnięciu wypisu z licencji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wniosła na powyższą decyzję A. sp. z o.o. podnosząc, że przestępstwo miało charakter nieumyślny, a organ wydając spółce licencję wiedział o skazaniu S.T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Sąd wskazał, że w świetle art.15 ust.1p.2 lit.a utd cofnięcie licencji jest obligatoryjne, jeżeli jej posiadacz nie spełnia warunków do uzyskania licencji. Niedochowanie wymogu dobrej reputacji skutkuje cofnięciem licencji. Zdaniem Sądu prawidłowo organy przyjęły, że wymóg dobrej reputacji należy odnosić do każdej osoby będącej członkiem organu zarządzającego, co uzasadnione jest m. in. względami reprezentacji tych podmiotów. Za niesłuszne Sąd I instancji uznał twierdzenia, że czyn zabroniony z art. 218 § 2 kk, za którego popełnienie został skazany S.T. nie jest przestępstwem wymienionym w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o transporcie drogowym oraz że nie został popełniony z winy umyślnej. Powyższy przepis w zamkniętym katalogu przestępstw wymienia przestępstwa popełnione przeciwko warunkom pracy i płacy i czyn odmowy ponownego przyjęcia pracownika do pracy, o którym to przywróceniu orzekł właściwy organ, mieści się w przedmiotowym zakresie przestępstw przeciwko warunkom pracy i płacy.

Sąd wskazał również, że czyn określony w art. 218 § 1 i § 2 kk może być popełniony jedynie z winy umyślnej, kodeks karny nie przewiduje popełnienia czynów określonych w powyższych przepisach, w sposób nieumyślny. Sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem za czyn, który może być według ustawy popełniony wyłącznie z winy umyślnej przesądza o istnieniu tej winy.

Sąd uznał również za bezpodstawne zarzuty dotyczące kwestii zatarcia skazania. Wskazał na przepis art. 76 § 1 kk, zgodnie z którym zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem przez skazanego orzeczonych wobec niego środków karnych, ewentualnie przed ich darowaniem albo przedawnieniem. Wobec tego w stosunku do S.T. nie mogło dojść do zatarcia skazania, gdyż wyrok stwierdzający jego winę uprawomocnił się w dniu 28 stycznia 2003 r., zaś środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych w organach samorządu orzeczono na okres 5 lat i zgodnie z art. 107 § 6 kk zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wniosło P.H.U. A. Sp. z o.o., żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

1. 1. Powołując się na art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust 1 pkt 2 lit a) utd w zw. z art. 5 ust. 3 utd, polegającą na przyjęciu, że jeżeli posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, organ licencyjny cofa licencję.
2. 2. Powołując się na art.174 p.2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie na:
3. - przyjęciu przez Sąd, że przestępstwo z art. 218 § 2 kk ma charakter umyślny
4. - nieustaleniu wszystkich okoliczności rzutujących na ustalenie stanu faktycznego tj. niewyjaśnienie, czy S.T. wykonując jako burmistrz czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych mógł jednoosobowo decydować o przyjęciu przywróconych pracowników do pracy, niewyjaśnienie, czy w przypadku, gdy decyzje w przedmiocie nieprzyjęcia przywróconych do pracy pracowników były podejmowane kolegialnie, S.T. mógł nie wykonać tej decyzji i czy w takim przypadku można mu przypisać winę umyślną, czy strona skarżąca nie dołączyła do wniosku o licencję wszystkich dokumentów.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że czyn z art. 218 § 2 kk nie jest przestępstwem, o którym mowa w art.5 ust.3 p.1 lit.a utd. Zgodnie z art. 8 kk przestępstwo można popełnić również nieumyślnie, a przestępstwo popełnione przez S.T. nie zostało popełnione umyślnie. W ocenie skarżącej Sad powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i ustalić, czy S.T. mógł sam podejmować decyzje w sprawie przyjęcia do pracy przywróconych pracowników, czy też miał obowiązek wykonać uchwały Zarządu Miasta i Rady Miejskiej, które zostały przedstawione Sądowi I instancji na rozprawie. Takie ustalenia pozwoliłyby Sądowi na ocenę, czy przestępstwo popełnione przez S.T. było umyślne, czy też nie.

Skarżąca podniosła również, że wydanie licencji przez Starostę nastąpiło po dostarczeniu przez nią wszystkich dokumentów, w tym informacji o S.T. z krajowego rejestru karnego i wówczas przedstawione dokumenty nie budziły wątpliwości. Cofnięcie licencji narazi skarżącą na niepotrzebne koszty związane z jej wydaniem i kupnem samochodu.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne, w których należy przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd I instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów.

Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.1 i p.2 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona z powodów wskazanych niżej.

Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust 1 pkt 2 lit a) utd w zw. z art. 5 ust. 3 utd, polegającą na przyjęciu, że jeżeli posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, organ licencyjny cofa licencję jest nietrafny. Wykładnia powołanych przepisów dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa.

Art.5 ust.3 utd określa wymogi, jakie musi spełniać wnioskodawca, aby mógł uzyskać licencję na transport drogowy. Wśród tych wymogów jest wymóg dobrej reputacji członków organu zarządzającego osoby prawnej. Zgodnie z art.5 ust.3 p.1 lit.a utd wymogu tego nie spełnia przedsiębiorca, w którego organie zarządzającym są osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko m.in. warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.

Art.15 ust.1 p.2 lit.a utd stanowi, że licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Z treści art. 15 ust.2 utd wynika, że w przypadku, gdy posiadacz licencji przestał spełniać wymagania, o których mowa w art. 5 ust.3 p.1 lit.a utd (wymóg dobrej reputacji) wszczyna się postępowanie o cofnięcie licencji.

W świetle powyższego, co do zasady, trafny jest pogląd Sądu, że powzięcie wiadomości przez organ udzielający licencji o prawomocnym skazaniu członka zarządu spółki za przestępstwo określone w art. 5 ust. 3 p.1 lit.a utd (przeciwko warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu) obliguje organ do cofnięcia licencji. Obowiązek ten spoczywa na organie zawsze, gdy poweźmie wiadomość, że wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony. Zarzut kasacyjny błędnej wykładni powołanych przepisów prawa materialnego jest więc nieuzasadniony.

Zarzut naruszenia prawa procesowego tj. naruszenia przez Sąd art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jest błędnie sformułowany.

Na wstępie wskazać należy, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów kpa, a jedynie w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych bada, czy organy stosujące przepisy postępowania administracyjnego nie dopuściły się naruszenia prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie czyni też ustaleń faktycznych i zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie ocenia działając na podstawie 133 § 1 p.p.s.a., czy w świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, organ wyjaśnił sprawę zgodnie z wymogami art. 77 § 1 kpa i poczynił właściwe ustalenia zgodnie z art. 80 kpa.

Rozwijając omawiany zarzut kasator podniósł, że Sąd błędnie zaakceptował ustalenie poczynione przez organ, iż przestępstwo z art. 218 § 2 kk ma charakter umyślny i powołał się na okoliczności, w jakich działał S.T. Zarzut jest nie tylko błędnie sformułowany, ale także merytorycznie niezasadny.

Trafnie wyjaśnił Sąd I instancji, że zgodnie z art. 8 kk występki mogą być popełniane z winy umyślnej i z winy nieumyślnej, jednak z winy nieumyślnej tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.

Wskazać należy, że ustawodawca nie przewidział możliwości popełnienia czynu z art. 218 § 2 kk z winy nieumyślnej, zatem skazanie prawomocnym wyrokiem karnym za popełnienie czynu z art. 218 § 2 kk jest zawsze skazaniem za przestępstwo umyślne. W przypadku istnienia prawomocnego wyroku karnego skazującego za przestępstwo z art. 218 § 2 kk ani organ, ani tym bardziej sąd administracyjny nie może już badać winy skazanego sprawcy, bowiem wina ta, jako wina umyślna, jest przesądzona wyrokiem, a zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa (z winy umyślnej) wiążą sąd administracyjny.

W tym stanie rzeczy nietrafny jest zarzut nieustalenia stanu faktycznego tj. niewyjaśnienia, czy S.T. wykonując jako burmistrz czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych mógł jednoosobowo decydować o przyjęciu przywróconych pracowników do pracy, czy mógł nie wykonać decyzji podjętych kolegialnie i czy w takim przypadku można mu przypisać winę umyślną. Wskazane okoliczności nie miały wpływu na podjęte decyzje, gdyż o utracie dobrej reputacji decyduje fakt skazania prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo wymienione w art. 5 ust.3 p.1 lit.a utd, a nie okoliczności popełnienia czynu zabronionego.

W sprawie niniejszej jest niesporne, że S.T. został uznany za winnego i skazany prawomocnym wyrokiem za odmowę ponownego przyjęcia do pracy osoby, o której przywróceniu orzekł właściwy organ. Jego czyn stanowił przestępstwo umyślne z art. 218 § 2 kk, określone w Rozdziale XXVIII kk pt. "Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową", podtytuł "Naruszenie praw pracowniczych".

Art. 5 ust. 3 p.1 lit.a utd, jako przestępstwa skutkujące utratą dobrej reputacji, wymienia przestępstwa umyślne przeciwko warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. Odmowa ponownego przyjęcia do pracy osoby, o której przywróceniu orzekł właściwy organ, stanowiąca naruszenie praw pracowniczych mieści się katalogu przestępstw wymienionych w art. 5 ust.3 p.1 lit.a utd. S.T., przez sam fakt skazania za przestępstwo z art. 218 § 2 kk, utracił więc dobrą reputację, o której mowa w art. 5 ust.3 p.1 lit.a utd. Sąd I instancji nie naruszył prawa procesowego uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły tę okoliczność.

Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną uznając, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.