Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 580/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. pozostawił bez rozpatrzenia skargę B. P. na informację Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego.
W motywach zaskarżonego postanowienia Sąd wywiódł, że skarżący wniósł skargę na informację wydaną wskutek negatywnego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Instytucję Zarządzającą, który dotyczył dofinansowania projektu w ramach Osi Priorytetowej 6. Wsparcie rozwoju turystyki Działania 6.2. Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007–2013. Wniesiona przez skarżącego skarga nie jest kompletna w rozumieniu art. 30c ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm. – dalej: u.z.p.p.r.), albowiem nie została od niej uiszczona wymagana opłata sądowa. Zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Sąd przywołując treść art. 30c ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 5 pkt 3 u.z.p.p.r. wywiódł, że w tej sytuacji brak było podstaw do zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a., a skarga podlegała pozostawieniu bez rozpatrzenia.
Sąd stwierdził, że zaskarżona informacja Instytucji Zarządzającej zawierała wyraźne i prawidłowe pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do sądu administracyjnego i konieczności uiszczenia z tego tytułu opłaty sądowej w kwocie 200 zł pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie B. P. zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez niezastosowanie tychże przepisów i odrzucenie skargi bez uprzedniego wezwania wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. do ponownego rozpoznania – włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 1 i § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest aż nadto represyjne i zamknęło drogę do kontroli legalności działalności administracji publicznej. Skarżący zarzucił, iż Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a., lecz w rzeczywistości w tym stanie sprawy powinien mieć zastosowanie art. 220 § 1 p.p.s.a. Skarżący podniósł, że w zaskarżonej informacji co prawda znajdowało się pouczenie o konieczności uiszczenia opłaty, lecz nie pouczono, że w tej sytuacji nie mają zastosowania przepisy p.p.s.a. regulujące kwestie związane z wezwaniem strony do uiszczenia opłaty sądowej. Skarżący wnosił skargę samodzielnie i z doświadczenia życiowego wiedział, że w przypadku nieuiszczenia należnej opłaty sąd wezwie o jej uzupełnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 3 u.z.p.p.r. wniesienie skargi bez uiszczenia opłaty sądowej w terminie, o którym mowa w ust. 2 – powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia.
Kwestię obowiązku uiszczenia opłaty sądowej reguluje art. 30c ust. 2 zdanie drugie u.z.p.p.r. – ograniczając się do stwierdzenia: "skarga podlega opłacie". Z faktu zamieszczenia tej regulacji w przepisie wprowadzającym wymóg wniesienia skargi w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z kompletną dokumentacją, wywieść należy, iż opłata musi zostać uiszczona w tym samym terminie. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie zawiera natomiast szczególnej regulacji co do innych kwestii związanych z obowiązkiem regulowania opłaty sądowej.
W tym stanie rzeczy – stosownie do art. 30e u.z.p.p.r. – "odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52–55, art. 61 § 3–6, art. 115–122, 146, 150 i 152 tej ustawy". Z treści tego przepisu wynika, iż w sprawach z zakresu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie wyłączono zatem stosowania art. 219 p.p.s.a. – zgodnie z § 2, którego "Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Końcówki opłat zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych".
Rozważenie, w jakim zakresie w sprawach rozpoznawanych na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stosować należy art. 219 p.p.s.a. wymaga uwagi, że co do zasady odpowiednie stosowanie przepisów polegać może na stosowaniu ich wprost, niestosowaniu lub też na stosowaniu w zmodyfikowany sposób.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie – w kwestii sposobu uiszczenia opłaty sądowej na gruncie ww. ustawy – nie znajduje przesłanek do wyłączenia stosowania art. 219 § 2 p.p.s.a. ani też do jego modyfikacji. Przepis ten znajduje zatem pełne zastosowanie.
Tym samym w sprawie ze skargi przewidzianej w art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r., opłatę sądową należy uiścić – jak stanowi o tym wprost art. 219 § 2 p.p.s.a. – gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. wywiedziono, że pouczenie o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego – przewidziane w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. – musi zawierać pouczenie co do opłaty sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II GSK 811/09; z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 911/09; z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 1048/09; z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 804/10). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, że pouczenie to – kierowane przez organ do strony – pełni rolę wezwania przewidzianego w art. 220 § 1 p.p.s.a. Musi zatem zawierać nie tylko informację, że skarga podlega opłacie, ale i winno wskazywać jej wysokość, termin i sposób uiszczenia oraz rygor w razie uchybienia temu obowiązkowi.
W wezwaniach dokonywanych przez sąd strony poucza się o wymogu uiszczenia opłaty sądowej w kasie lub na rachunek sądu stosownie do art. 219 § 2 w zw. z art. 6 p.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, by strona pouczona w tym zakresie drogą informacji przewidzianej w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. mogła być traktowana odmiennie, stawiałoby ją to w gorszej sytuacji procesowej.
Odpowiednie – w rozumieniu art. 30e u.z.p.p.r. – stosowanie art. 220 § 1 p.p.s.a. oznacza, że w razie wniesienia do sądu administracyjnego skargi nieopłaconej – w sytuacji gdy strony nie pouczono bądź pouczono ją wadliwie, w tym w sposób niepełny – przewodniczący zobowiązany jest dokonać stosownego wezwania. Podstawę prawną takiego wezwania stanowi powołany wyżej art. 220 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r., a nie art. 49 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji pozostawił skargę bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 3 u.z.p.p.r., opierając to rozstrzygnięcie na stwierdzeniu, że zaskarżona informacja Instytucji Zarządzającej zawierała wyraźne i pełne pouczenie m.in. o konieczności uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200 zł w związku z jej zaskarżeniem do sądu, przy podaniu rygoru pozostawienia skargi bez rozpatrzenia.
Z tym stanowiskiem, w świetle tego co wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 219 § 2 i 220 § 1 p.p.s.a. oraz art. 30c ust. 2 i art. 30e u.z.p.p.r., nie sposób się zgodzić.
Rzeczywiście zaskarżona informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi, a także pouczenie, iż podlega ona opłacie sądowej w wysokości 200 zł. W pouczeniu tym wskazano też, że wniesienie skargi bez uiszczenia opłaty powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Przy czym już termin do uiszczenia tej opłaty został wskazany w sposób dorozumiany. Jednakże w pouczeniu tym brak już jakiejkolwiek informacji na temat dopuszczalnych sposobów uiszczenia opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r. sposób i forma uiszczenia opłaty sądowej pozostaje w związku z samym obowiązkiem jej uiszczenia (por. wyrok TK sygn. SK 11/05, OTK-A 2006/3/27). Treść pouczenia zawartego w zaskarżonej informacji prowadzi zatem do wniosku, że pouczenie to w części dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi było niepełne, a zatem wadliwe.
Skutkiem tego Sąd I instancji zobligowany był, jak słusznie zarzuca skarga kasacyjna, wezwać skarżącego do uiszczenia opłaty sądowej w oparciu o art. 220 § 1 p.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 220 § 1 p.p.s.a. jest usprawiedliwiony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie orzekał, gdyż o zwrocie tych kosztów, stosownie do przepisu art. 203 i art. 204 p.p.s.a., sąd kasacyjny orzeka, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku. Przepisy te nie znajdują zastosowania w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej strony skarżącej od postanowienia sądu I instancji, poniesione przez stronę skarżącą koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na zaskarżone postanowienie podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz strony skarżącej od organu w razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 559/07, zbiór LEX nr 479004).