Uzasadnienie
I. Wyrokiem dnia 6 grudnia 2016r., sygn. akt II SA/Rz 623/16, Wojewódki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi P. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] marca 2016r. nr [...], z dnia [...] marca 2016r. nr [...], z dnia [...] marca 2016r. nr [...], z dnia [...] marca 2016r. nr [...] i z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry.
II. W dniu [...] września 2014r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w K. przeprowadzili kontrolę w lokalu [...], przy ul. [...] w S., w wyniku której stwierdzili, że w lokalu zainstalowane było siedem urządzeń do gier, w tym urządzenia: [...] z licznikiem, bez numeru (II SA/Rz 623/16), [...], bez numeru (II SA/Rz 625/16), [...], bez numeru (II SA/Rz 626/16), [...] nr [...] (II SA/Rz 644/16) oraz [...] nr [...] (II SA/Rz 645/16).
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z treścią umów dzierżawy powierzchni lokalu skarżącego - zawartych w dniu [...] września 2014r. pomiędzy skarżącym (jako wydzierżawiającym) a A. P. (dzierżawcą) prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: [...],[...] K., ul. [...] - automaty: [...] z licznikiem (bez numeru), [...] (bez numeru), [...] (bez numeru) stanowią własność dzierżawcy, a skarżący winien otrzymywać comiesięczny czynsz w wysokości 250 zł (od każdego 1m2 powierzchni lokalu wydzierżawionego odrębną umową pod instalację jednego automatu). Wydzierżawiający w dniach i godzinach otwarcia lokalu winien zapewnić klientom nieskrępowany dostęp do urządzeń i swobodę korzystania z nich, zaś w przypadku zniszczenia, uszkodzenia lub zaginięcia automatu, skarżący winien niezwłocznie powiadomić o tym dzierżawcę w formie telefonicznej. Z umów wynika, że czynsz dzierżawny na rzecz wydzierżawiającego jest należny "tylko w przypadku kiedy urządzenie jest eksploatowane", a "utrata urządzenia lub usterki uniemożliwiające eksploatację powodują zaniechanie płatności czynszu dzierżawy" oraz brak obowiązku wystawienia rachunku na rzecz dzierżawcy; wydzierżawiający ma obowiązek, zachowaniem najwyższego stopnia staranności, "dbać o to, żeby w każdym czasie działania zainstalowanego urządzenia podejmowane za jego pośrednictwem działania były zgodne z przepisami prawa", że zarówno wydzierżawiający jak i dzierżawca nie ponoszą odpowiedzialności "za zachowania użytkowników", za zachowania następstwa działań użytkowników i osób trzecich, za "jakość, bezpieczeństwo lub legalność działań podjętych za pośrednictwem zainstalowanego urządzenia".
Z analizowanych umów wynika także, że wydzierżawiający zobowiązuje się nie prowadzić działalności konkurencyjnej (polegającej na udostępnianiu lokalu innym podmiotom o podobnym profilu działalności) względem dzierżawcy na terenie lokalu w czasie trwania umowy i do 3 miesięcy po jej zakończeniu.
Organ wskazał również, że w dniu [...] września 2014r. skarżący (jako wydzierżawiający) zawarł z L. P. (jako dzierżawcą) prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: [...],[...] K., ul. [...], na czas nieokreślony, umowę dzierżawy 3m2 powierzchni lokalu pod instalację trzech urządzeń do gier, w tym urządzeń [...] nr [...] i [...]nr [...]. Zgodnie z treścią tej umowy, skarżący winien zapewnić możliwość podłączenia urządzeń do instalacji elektrycznej oraz udostępnić urządzenia do używania gościom lokalu oraz poinformować dzierżawcę w każdym przypadku uszkodzenia urządzenia lub ingerencji w stosunku do niego osób trzecich. Z tytułu dzierżawy powierzchni lokalu, strony umowy ustaliły, że skarżący będzie otrzymywał comiesięczny czynsz w wysokości 600 zł. Ponadto w umowie zawarto zastrzeżenie, że w przypadku "niemożności używania" przez dzierżawcę wynajętej powierzchni zgodnie z jej przeznaczeniem, z przyczyn niezależnych od niego, należny za dany okres czynsz zostanie obniżony, stosownie do liczby dni, przez które dzierżawca nie mógł jej właściwie używać, natomiast jeśli "okres niemożności będzie procentowo większy dzierżawca zostaje zwolniony z opłaty".
Ponadto w sprawach dotyczących urządzeń: [...] z licznikiem, bez numeru (II SA/Rz 623/16), [...], bez numeru (II SA/Rz 625/16), [...], bez numeru (II SA/Rz 626/16), [...] nr [...] (II SA/Rz 644/16), [...] nr [...] (II SA/Rz 645/16) przesłuchani postępowaniu karno-skarbowym w charakterze świadków pracownicy zatrudnieni w lokalach należących do skarżącego zeznali, że do ich obowiązków należało pilnowanie automatów, telefoniczne powiadamianie właściciela lokalu (skarżącego) o usterkach urządzeń, wypłatach pieniędzy (stwierdzanie ilości punktów wyświetlonych na automacie, który nie dokonał wypłaty wygranej, oraz telefoniczne zgłaszanie tego faktu skarżącemu, z podaniem ilości punktów uprawniających do wypłaty wygranej), zapisywanie wygranych w specjalnym zeszycie (m.in. kwoty wygranej i jej daty), wyłączanie automatów, sprawdzenie wieku klientów oraz dbanie o porządek i czystość w lokalu. Z treści zeznań wynika również, że skarżący zajmował się napełnianiem automatów w monety 5-złotowe, wypłatą wygranych spisywaniem liczników mechanicznych, opróżnieniem automatów z bilonu oraz przeliczaniem gotówki.
W wyniku przeprowadzonego w toku kontroli eksperymentu ustalono, że urządzenia te umożliwiały odpłatne (po uiszczeniu opłaty) rozgrywanie gier, których wynik był uzależniony od przypadku (programu sterującego grą), a gracz nie miał możliwości wpływu na ten wynik, gdyż układ symboli wyświetlanych na monitorze automatu jest sterowany przez program komputerowy. Jednocześnie stwierdzono, że za punkty uzyskane przez gracza we wcześniejszych etapach gry możliwa była kontynuacja gry bez konieczności uiszczania dodatkowej opłaty. Ponadto każdy z automatów został wyposażony w element pozwalający na wypłatę środków pieniężnych, tzw. hopper i umożliwiający ich wypłatę bezpośrednio z automatu. Ustalono również, że przedmiotowe gry na automatach były urządzane bez stosownych koncesji lub zezwolenia wydanego na podstawie już nieobowiązujących przepisów.
Organ podał, że w toku postępowania sporne automaty do gier zostały poddane również badaniu przez uprawnioną jednostkę badającą: Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu (opinie z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], z dnia [...] marca 2015r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] – odpowiednio II SA/Rz 623/16, II SA/Rz 625/16 i II SA/Rz 626/16) bądź przez biegłego sądowego z zakresu informatyki przy Sądzie Okręgowym w Lublinie (opinia z dnia [...] maja 2015r. nr [...] – II SA/Rz 644/16 i II SA/Rz 645/16). W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że opisane urządzenia mają charakter elektroniczny, umożliwiają w zamian za wpłacone do akceptora banknotów środki pieniężne prowadzenie gier o wygrane rzeczowe (w postaci możliwości prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej). Przebieg gier ma charakter losowy, a wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli lub zręczności gracza.
W ocenie organu powyższe cechy gier urządzanych na spornych urządzeniach wyczerpują znamiona gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (D. U. z 2009r. nr 201, poz. 1540), zwanej u.g.h.
Organ uznał, że w świetle art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. urządzającym nielegalnie gry na automatach poza kasynem gry jest P. M., który udostępnił swój lokal pod zainstalowanie tam automatów do gier, zajmował się obsługą automatów oraz udostępniał je graczom. Umiejscowienie automatów wiązało się z korzyściami materialnymi, wynikającymi zarówno z otrzymywania comiesięcznego czynszu, jak i podniesieniem atrakcyjności lokalu, który odwiedzany był również przez pasjonatów gier hazardowych, przynosząc wyższe dochody z tytułu sprzedawanych napojów lub innych artykułów. Skoro zaś skarżący umożliwiał rozgrywanie w swoim lokalu gier na automatach, to tym samym naruszył przepisy u.g.h.
W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzjami z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...], nr [...] i nr [...], oraz decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] i nr [...], na podstawie na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h., wymierzył skarżącemu kary pieniężne w wysokości po 12.000 zł za urządzania gier na automatach o nazwach: [...] z licznikiem, bez numeru, [...], bez numeru, [...], bez numeru, [...] nr [...] i [...] nr [...].
Utrzymując w mocy te decyzje - Dyrektor Izby Celnej wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie do nałożenia kary pieniężnej za czyn opisany w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. na osobę fizyczną. Nikomu nie wolno bowiem prowadzić gier na automatach poza kasynem gry, tj. wbrew art. 14 ust. 1 u.g.h. Wprawdzie kasyno gry mogą prowadzić jedynie podmioty organizowane w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, niemniej brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że tylko na takie podmioty może zostać nałożona kara pieniężna na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Dyrektor organ wskazał, że kary pieniężne wymierzone zaskarżonymi decyzjami są sankcjami administracyjnymi, będącymi następstwem stwierdzenia deliktu administracyjnego, orzekaną w oparciu tylko i wyłącznie o przesłanki o charakterze obiektywnym. Badaniu podlegają tylko okoliczności faktyczne, zaś orzeczenie o karze pieniężnej oraz jej wysokość pozostają bez związku z elementami natury podmiotowej. Odpowiedzialność na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. oparta jest natomiast na zasadzie winy, uwzględniającej stosunek psychiczny sprawcy do popełnionego czynu, w tym jego świadomość karalności czynu. Wypowiadając się w tej materii Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2015r., P 32/12, uznał, że określona w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. kara pieniężna w zbiegu z karą grzywny przewidzianą w art. 107 § 4 k.k.s. nie jest niewspółmiernie dotkliwą lub nieracjonalną i dlatego nie stanowi nadmiernej reakcji państwa na naruszenie prawa.
Tym samym konstytucyjny zakaz ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej i sankcji karnej za ten sam czyn polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry.
III. Oddalając skargi P. M. na te decyzje - Sąd I instancji uznał, że organy prowadzące postępowanie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie naruszając reguł procesowych gwarantujących prawidłowość ustalenia podstawy faktycznej oraz ochronę praw strony. Również materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i pełny. Wątpliwości Sądu nie budzi także sposób oceny dowodów zebranych w sprawie. Ocena ta bowiem – dokonana na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego – mieści się w granicach swobody przyznanej organom, nie popadając w dowolność lub sprzeczność.
Zdaniem Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że sporne urządzenia mają charakter elektroniczny, umożliwiają rozgrywanie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, a same gry mają charakter losowy. Ustalenia i rozważania organów w tym zakresie są pełne i wyczerpujące, a sformułowana kwalifikacja prawna wynika nie tylko z przeprowadzonych eksperymentów, lecz także ze szczegółowych, obszernie uzasadnionych i wnikliwe rozważonych opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu. Z treści umów dzierżawy wynika z kolei jednoznacznie, że czynsz dzierżawny na rzecz skarżącego jest wynagrodzeniem należnym jedynie "w przypadku kiedy urządzenie jest eksploatowane", a "utrata urządzenia lub usterki uniemożliwiające eksploatację" powodują zaniechanie płatności czynszu dzierżawy oraz brak obowiązku wystawienia rachunku na rzecz dzierżawcy albo że w przypadku "niemożności używania" przez dzierżawcę wynajętej powierzchni zgodnie z jej przeznaczeniem, z przyczyn niezależnych od niego, należny za dany okres czynsz zostanie obniżony, stosownie do liczby dni, przez które dzierżawca nie mógł jej właściwie używać, natomiast jeśli "okres niemożności będzie procentowo większy dzierżawca zostaje zwolniony z opłaty", że skarżący ma obowiązek, zachowaniem najwyższego stopnia staranności, "dbać o to, żeby w każdym czasie działania zainstalowanego urządzenia podejmowane za jego pośrednictwem działania były zgodne z przepisami prawa", że zarówno skarżący jako wydzierżawiający jak i dzierżawca nie ponoszą odpowiedzialności "za zachowania użytkowników", za zachowania następstwa działań użytkowników i osób trzecich, za "jakość, bezpieczeństwo lub legalność działań podjętych za pośrednictwem zainstalowanego urządzenia", że skarżący zobowiązuje się nie prowadzić działalności konkurencyjnej (polegającej na udostępnianiu lokalu innym podmiotom o podobnym profilu działalności) względem dzierżawcy na terenie lokalu w czasie trwania umowy i do 3 miesięcy po jej zakończeniu.
Na tle powyższych postanowień umownych można sformułować zdaniem Sądu wniosek, że skarżący ponosił w istocie ekonomiczne i finansowe ryzyko związane z efektywną realizacją przedsięwzięcia w postaci urządzania gier na automatach, skoro roszczenie o wypłatę czynszu dzierżawnego było uzależnione nie od faktycznego korzystania z lokalu i możliwości pobierania pożytków przez właściciela automatów jako dzierżawcy, lecz od tego, czy urządzenia te są eksploatowane. Niezależnie od tego zeznania pracowników wydzierżawianych lokali wyraźnie wskazują na aktywne uczestnictwo skarżącego w procesie urządzania gier hazardowych. Pracownicy skarżącego zeznali, że do ich obowiązków należało pilnowanie automatów, telefoniczne powiadamianie właściciela lokalu (skarżącego) o usterkach urządzeń, wypłatach pieniędzy (stwierdzanie ilości punktów wyświetlonych na automacie, który nie dokonał wypłaty wygranej, oraz telefoniczne zgłaszanie tego faktu skarżącemu, z podaniem ilości punktów uprawniających do wypłaty wygranej), zapisywanie wygranych w specjalnym zeszycie (m.in. kwoty wygranej i jej daty), wyłączanie automatów, sprawdzenie wieku klientów oraz dbanie o porządek i czystość w lokalu.
Z treści zeznań wynika również, że skarżący zajmował się napełnianiem automatów monetami 5-złotowymi, wypłatą wygranych, spisywaniem liczników mechanicznych, opróżnieniem automatów z bilonu oraz przeliczaniem gotówki. Oznacza to, że uczestniczył aktywnie i bezpośrednio w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych poza kasynem gry.
Sąd I instancji stwierdził, że urządzanie gier na automatach obejmuje zachowania aktywne podmiotów zaangażowanych w ten proces. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procesie urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie pisemnej lub ustnej umowy dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier.
Współudział w procesie urządzania gier może zatem przyjąć nie tylko zasadniczą formę obejmującą czynności warunkujące zaistnienie całego przedsięwzięcia (np. zakup urządzenia, zapewnienia odpowiedniego oprogramowania, obsługi technicznej lub konserwacji), lecz także może objąć czynności, które stanowią dalsze elementy warunkujące jego bieżącą ("marketingową") realizację. W tym ostatnim wypadku chodzi o wykorzystanie przez podmiot niebędący właścicielem automatu prowadzonej działalności (np. w zakresie usług gastronomicznych lub rozrywkowych) w celach zapewnienia powodzenia działalności w zakresie organizowania gier hazardowych.
Sąd I instancji uznał, że na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. właściwe organy uzyskały autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tychże ustaleń mają prawo dokonywać samodzielnej oceny charakteru gry – w ramach danej sprawy – przy odpowiednim zachowaniu procedur o.p., mają bowiem ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia. W tej sprawie organy wyczerpująco, w sposób logiczny, pełny i przekonujący wykazały, że opinie przedłożone przez Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu są wystarczającą podstawą do dokonania kwalifikacji prawnej spornych urządzeń. Organy, na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., nie są natomiast uprawnione do samodzielnego podważania legalności upoważnienia udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, lecz mogą co najwyżej występować o wszczęcie właściwego postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia.
W stanie faktycznym tej sprawy stwierdzono, że w dniu 8 kwietnia 2011r. Minister Finansów udzielił upoważnienia do przeprowadzania badań automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych Izbie Celnej w Przemyślu. Jednostka ta zrealizowała obowiązek wynikający z art. 12 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, przedkładając Ministrowi Finansów, pismem z dnia 12 października 2011r., poświadczoną notarialnie kopię certyfikatu akredytacji Nr AB 826 z dnia 10 czerwca 2011r. oraz oryginały dokumentów, o których mowa w art. 23 f ust. 2 pkt 3-4 u.g.h.
Zdaniem Sądu I instancji, organy dokonując wyboru jednostki badającej w celu przeprowadzenia badania technicznego automatu lub urządzenia do gier mają prawo i obowiązek do korzystania z publicznie dostępnego i ogłaszanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Skoro Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu zostało objęte tym wykazem, a organ wykazał, że jednostka ta dysponuje upoważnieniem wydanym przez ministra i upoważnienie to nie utraciło mocy obowiązującej, to kwestionowanie bezstronności lub braku akredytacji jednostki bez podważenia decyzji właściwego ministra jest niedopuszczalne.
Sąd I instancji stwierdził, że w tej sprawie wyniki eksperymentu oraz opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu były jednoznaczne, spójne i pełne, co uzasadniało zakończenie prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, albowiem wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały już dostatecznie wyjaśnione. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów zaoferowanych przez stronę w sytuacji, gdy istotne dla sprawy okoliczności zostały już stwierdzone na podstawie innych dowodów, a strona jedynie kwestionuje wnioski, jakie organy wyprowadziły z przeprowadzonych dotychczas dowodów.
Powołując wyrok TK z dnia 21 października 2015r., P 32/12, Sąd I instancji stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kumulacja administracyjnej kary pieniężnej i grzywny, takich jak w tej sprawie, nie narusza zakazu ne bis in idem, ponieważ administracyjna kara pieniężna nie jest sankcją karną.
Sąd I instancji, powołując się na wiążącą uchwałę NSA z dnia 16 maja 2016r., II GPS 1/16, stwierdził, ze "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy".
Przepis art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej każdemu, bez względu na formę prowadzonej działalności, kto urządza gry na automatach poza kasynem gry, czyli miejscem odpowiadającym wymogom przewidzianym w art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.g.h.
- IV. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł P. M., zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, a konkretnie:
- 1. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy - brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą,
- 2. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą,
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa,
- 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa,
- 5. art. 89 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 pkt. 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do skarżącego nie spełnia przesłanek jego zastosowania,
- 6. art. 89 ust. 1 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h., polegające na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, podczas gdy wobec osoby fizycznej art. 89 nie ma zastosowania, a co najwyżej można stosować przepis art. 107 § 1 k.k.s.,
- 7. art. 23b ust. 5, art. 23f ust. 1 u.g.h., a także art. 12 ust. 1 i 2 noweli do ustawy o grach hazardowych z dnia 26 maja 2011r., a także art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 2002r. o systemie zgodności poprzez bezpodstawne obciążenie karą, pomimo iż opinia wydana zostało przez niewłaściwą jednostkę badającą, która nie była upoważniona do przeprowadzenia badań automatów do gier.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 188 p.p.s.a., zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
- V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie, zaś jego pełnomocnik w toku rozprawy sądowej podtrzymał wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
- VI. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Naczelny Sąd Administracyjny - wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji - rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjna w granicach sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te, oparte na obu określonych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie mają usprawiedliwionej podstawie prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego i procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut prawa procesowego. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas gdy okaże się, ze stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (tak np. wyrok NSA z dnia 4 marca 2014r., II GSK 1597/12, Lex nr 1495105). Ta kolejność rozpoznania zarzutów ulega zmianie, gdy skarga kasacyjna stawia zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, co jednakże nie ma miejsca w tej sprawie.
Wywołującym najdalej idące skutki prawne jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zarzut pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, co uzasadnia jego rozpoznanie w pierwszej kolejności.
Rozpoznając ten zarzut Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego wykazuje deficyt odnoszący się do "wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia", co uniemożliwia ustalenie przyjętej podstawy kontrolowanego wyroku, i przez to nie realizuje, ani funkcji kontroli jego trafności, ani też funkcji perswazyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r., II GSK 1380/15, LEX nr 2232688). Nie można natomiast zasadnie, na podstawie wyłącznie art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań procedury administracyjnej, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny i prawny sprawy (wyrok NSA z dnia 25 maja 2018r., II FSK 1451/16, LEX nr 2503154). O wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie dowodzi też brak przekonania strony co do prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy przez sąd I instancji, w tym oceny prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony postępowania, i prawidłowości procesu subsumpcji normy materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017r., II GSK 823/16, LEX nr 2425486).
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku - wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie - w dostateczny sposób wyjaśnia podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji, jak i odnosi się do wszystkich relewantnych okoliczności faktycznych. Co istotne skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu tego zarzutu stwierdza, że Sąd I instancji nie wyjaśnił wystarczająco swojego stanowiska i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Takie sformułowanie wskazuje jedynie na to, iż sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie jest satysfakcjonujący dla skarżącego. Nie twierdzi natomiast, że z uwagi na sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie poddaje się on kontroli instancyjnej, jak i że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pominięcie przez Sąd
I instancji w ocenie części zarzutów skargi, a nie dotyczących okoliczności obojętnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dowodzi jeszcze wadliwości zaskarżonego wyroku. Nie jest też zrozumiałe twierdzenie uzasadnienia skargi kasacyjnej, że zarzucana wadliwość wyroku nie pozwala na zrozumienie rozstrzygnięcia sprawy i merytoryczną z nim polemikę, skoro skarga kasacyjna została oparta również na zarzutach naruszenia tak prawa procesowego, jak i materialnego, a skarżący sformułował w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do pozostałych zarzutów kasacyjnych swoje polemiczne stanowisko ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku. Zwrócić również należy uwagę, że jakkolwiek dopuszczalne jest powoływanie dla wsparcia argumentacji na orzeczenia sądowe, to jednak skarżący obowiązany jest wykazać stosowną argumentacją znaczenie tego orzecznictwa w okolicznościach danej sprawy. Jak bowiem podnosi judykatura dla prawidłowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie jest wystarczające powtórzenie fragmentów orzeczeń sądowych bez wskazania jakie znaczenie mają te orzeczenia dla oceny zaskarżonego wyroku.
Stanowisko sądów nie może zastępować uzasadnienia podstaw kasacyjnych (tak np. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014r., II GSK 269/14, Lex nr 1495176). Podzielając pogląd wyrażony w przytoczonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej judykacie co do art. 141 § 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący kasacyjnie ograniczył się wyłącznie do jego zacytowania, nie czyniąc jednak żadnej analizy porównawczej tego judykatu i treści uzasadnienia zaskarżonego w tej sprawie wyroku. Stwierdzenie skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia organów, a kontrola działalności administracji pod kątem jej zgodności z prawem nie miała miejsca w tej sprawie, wyraża w istocie zarzut wadliwego przeprowadzenia sądowej kontroli, co jednakże nie mieści się w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., tj. zarzut pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, jako wadliwie skonstruowany, nie jest skuteczny.
Skarga kasacyjna w zakresie naruszenia tego przepisu nie zawiera argumentacji dotykającej istoty tego przepisu. Nie wykazuje też wpływu naruszenia tego przepisu na wynik sprawy, co stanowi obligatoryjny wymóg skutecznego sporządzenia zarzutu. W uzasadnieniu tej skargi skarżący nie wskazuje, że Sąd I instancji rozpoznał inną podmiotowo i przedmiotowo sprawę niż rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją czy że wyszedł poza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, względnie w postępowaniu, którego dotyczy skarga, organ popełnił uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (tak też np. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017r., II OSK 489/16, LEX nr 2409528).
Skarżący kasacyjnie stwierdza jedynie, że sąd rozpoznaje w granicach danej sprawy oraz podnosi, że nie odniósł się on merytorycznie do podnoszonych przez niego zarzutów, w tym co do stosowanie u.g.h. do osoby fizycznej. Zauważyć jednakże trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji obszernie odniósł się do zagadnienia nałożenia kary pieniężnej na osobę fizyczną, która przecież - co oczywiste - wobec regulacji u.g.h. - nie może uzyskać jak wyjaśnił Sąd I instancji koncesji na prowadzenie kasyna gry. Sąd I instancji - odwołując się nadto do wiążącej na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały NSA z dnia 16 maja 2016r., II GPS 1/16 - stwierdził, że każdy podmiot - osoba fizyczna lub prawna, albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej - urządzający gry na automatach poprzez ich udostępnienie, zarządzający nimi lub pobierający korzyści z tej działalności, może być uznany za adresata decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Z tej to również przyczyny analizowany zarzut kasacyjny nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty kasacyjne naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., tj. zarzuty pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej, nie są zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepis 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. - tak samo jak i art. 151 p.p.s.a. - jako tzw. przepisy wynikowe nie mogą stanowić samodzielnej i skutecznej podstawy kasacyjnej. Błąd w postaci oddalenia skargi sąd I instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia (wyrok NSA dnia 9 lutego 2018r., I OSK 858/16, LEX nr 2465005). Naruszenie 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (a także art. 151 p.p.s.a.) jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom prawa. Na stronę skarżącą, chcącą powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji, nałożona została zatem powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy (wyrok NSA dnia 26 maja 2017r., I FSK 2145/15, LEX nr 2314743). Jego skuteczne zarzucenie wymaga zatem powiązania z innymi przepisami prawa, które Sąd I instancji powinien uwzględnić, a czego nie zrobił dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepisów wskazujących inne kryterium kontroli.
Sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 18 maja 2018r., I OSK 1648/16, LEX nr 2501915). Nie dokonują one własnej oceny materiału dowodowego, a ich działania w ramach uprawnień określonych w p.p.s.a., tj. art. 3 § 1 i § 2, ograniczają się do kontroli działalności administracji publicznej poprzez badanie legalności, tj. zgodności z prawem (materialnym, jak i zasadami postępowania administracyjnego) decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2018r., I GSK 721/2018, LEX nr 2518679).
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że we wniesionej w tej sprawie skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie został powiązany z innymi przepisami prawa, co stanowi istotną wadę konstrukcyjną skargi kasacyjnej w tym zakresie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera także żadnej argumentacji, której wskazywałaby na związek między naruszeniem tego przepisu a wynikiem rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że skarga kasacyjna nie zawiera również obligatoryjnego elementu, a warunkującego skuteczność zarzutu. W konsekwencji również z tej przyczyny zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie jest zasadny.
Zarzut kasacyjny bezpodstawnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 ust. 1 u.g.h., tj. zarzut pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej.
Uzasadniając ten zarzut skarżący kasacyjnie podnosi, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności nie pozwalają uznać go za podmiot urządzający gry, lecz wyłącznie za podmiot, który zawarł umowę najmu lokalu, której przedmiotem jest najem powierzchni. Ta argumentacja nie zasługuje jednakże na uwzględnienie. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że żadnym zarzutem skarżący kasacyjnie nie podważył przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji i wyroku ustaleń faktycznych. Oznacza to, iż są wiążące w procesie subsumpcji objętych zarzutem kasacyjnym przepisów u.g.h. Wyrażone przez skarżącego kasacyjnie stanowisko co do bezzasadności zastosowania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 ust. 1 u.g.h. w tej sprawie nie przystaje też do okoliczności faktycznych tej sprawy. Z niezakwestionowanych ustaleń faktycznych wynika bowiem, iż bez wątpienia skarżący kasacyjnie aktywnie uczestniczył w procesie urządzania gier na automatach w rozumieniu u.g.h. z poza kasynem gry.
Skarżący kasacyjnie nie tylko zawarł umowy najmu (dzierżawy) części powierzchni lokalu, ale zawarł te umowy w celu zainstalowania w nim urządzeń do gier i ich użytkowania. Co istotne w niektórych z połączonych spraw zatrudnieni przez skarżącego pracownicy, a przesłuchani w sprawie karnej skarbowej - jak sami zeznali, a co potwierdził sam skarżący - zajmowali się obsługą zainstalowanych w lokalu automatów, prowadzili dokumentację wygranych, wpisując kwotę wygranej, datę i czas, sprawdzaniem wieku graczy, podawaniem darmowych drinków graczom, obowiązani byli też do telefonicznego powiadamiania skarżącego o usterkach automatów i ilości punktów na automacie, który nie wypłacił wygranej. Sam skarżący zeznał zaś, że wypłacał wygrane niezrealizowane przez automaty, jak i innymi czynnościami, do wykonywania których nie upoważnił pracowników, jak np. napełnianie automatów bilonami 5 - cio złotowymi, spisywanie na koniec zmiany stanów liczników mechanicznych, opróżnianie automatów czy przeliczanie gotówki.
Do umów dołączono "Informację prawną", stanowiącą instrukcję dla skarżącego i jego pracowników na wypadek kontroli lokalu przez organy administracji publicznej. Z tytułu zawartych umów skarżący kasacyjnie czerpał też korzyści w postaci czynszu najmu, którego wysokość była powiązana z okresem faktycznego użytkowania automatów. Na skarżącym ciążył też - niezależnie od nieco odmiennej treści tych umów - wynikający z tych umów obowiązek zachowania w tajemnicy okoliczności związanych z zawartymi umowami, informowania właściciela automatów o ich uszkodzeniach, dbania o automaty i sprawowania nad nimi pieczy. Powyższe okoliczności nie pozwalają zgodzić się ze skarżącym, że umowy najmu lokalu były klasycznymi umowami najmu. Zakres wynikających z umów, jak i faktycznie wykonywanych czynności obsługi automatów wykraczają bowiem poza obowiązki wynajmującego, a wynikające z klasycznej umowy najmu lokalu.
Nie jest również zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 6 u.g.h., tj. zarzut pkt 6 petitum skargi kasacyjnej.
Naruszenia tych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje w dwu okolicznościach, a mianowicie w bezprawności nałożenia kary na osobę fizyczną, która nie może przecież uzyskać koncesji na prowadzenie kasyna gry oraz nałożenia tej kary na osobę fizyczną, która może być również ukarana karą grzywny w postępowaniu karnym skarbowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie stoi na przeszkodzie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych poza kasynem gry na osobę fizyczną nawet wobec treści art. 107 § 1 k.k.s. W pkt 2 uchwały z dnia 16 maja 2016r., II GPS 1/16, NSA orzekł, że "urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612, ze zm.)". Uchwała ta, na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., ma moc wiążącą i żaden skład orzekający nie może odstąpić od poglądu wyrażonego w tej uchwale, a co najwyżej - jeśli nie zgadza się z uchwałą - może wystąpić do podjęcie ponownej uchwały.
Wobec treści tej uchwały nie budzi już wątpliwości, że każdy podmiot - osoba fizyczna, prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, spełniająca przesłanki uznania za "urządzającego gry", może być uznana za adresata decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Podkreślić należy, że wymóg prowadzenia gier na automatach poza kasynem gry jest wymogiem bezwzględnym, kierowanym do każdego podmiotu, nikomu nie wolno bowiem prowadzić gier na automatach wbrew art. 14 ust. 1 u.g.h. poza kasynem gry. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku TK z dnia 21 października 2015r., P 32/12, który wskazując na obiektywny charakter przesłanek wymierzania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że "karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje.
Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej". W wyroku tym Trybunał wypowiedział się również w kwestii "podwójnego karania" osoby fizycznej za "urządzanie gier" poza kasynem gry. Orzekł on bowiem, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Możliwe jest zatem nałożenie na osobę fizyczną zarówno kary administracyjnej, jak i sankcji karnej za ten sam czyn, gdyż celem kary administracyjnej jest prewencja i restytucja podczas gdy celem sankcji karnej jest odpłata za popełniony czyn.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 23b ust. 5 i art. 23f ust. 1 u.g.h., art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.g.h., a także art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie zgodności, co stanowi przedmiot zarzutu pkt 7 petitum skargi kasacyjnej.
Naruszenia tych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - w oparciu rozstrzygnięcia sprawy jedynie na podstawie opinii wydanej przez jednostkę badającą, która nie jest upoważniona do przeprowadzania badań automatów do gier z uwagi na brak akredytacji w zakresie badania automatów i urządzeń do gier oraz nie dostarczenie przez tę jednostkę w terminie 12 miesięcy certyfikatu obejmującego akredytację w tym zakresie.
Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Nie jest prawdą, że podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w tych sprawach, w których sporządzono opinię jednostki badającej - Izby Celnej w Przemyślu Laboratorium Celne, stanowiła wyłącznie ta opinia. Podstawę ustaleń faktycznych w tych sprawach w zakresie charakteru automatów stanowił również przeprowadzony w trakcie kontroli eksperyment, jak również zeznania świadków - pracowników skarżącego i gracza, a także samego skarżącego. Wynika z nich niewątpliwie, że sporne automaty są automatami w rozumieniu przepisów u.g.h. Opinia Laboratorium, której treści skarga kasacyjna nie próbuje podważyć, potwierdziła jedynie wynik eksperymentu i okoliczności wynikających z innych zgromadzonych w sprawie dowodów.
Skarżący kasacyjnie pomija również okoliczność, że w pozostałych połączonych sprawach została sporządzona opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki, która również potwierdziła, że badane urządzania spełniają warunki uznania ich za automaty do gier hazardowych w rozumieniu u.g.h. Podnieść nadto trzeba, że kwestionowanie uprawnień jednostki badającej w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej nie jest właściwym trybem. To może bowiem mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu w sprawie udzielenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych upoważnienia danej jednostce badającej. Organy celne - rozpoznające sprawę wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry - obowiązane są natomiast sprawdzić, czy dana jednostka badająca posiada stosowne upoważnienie. Temu obowiązkowi organy celne w tej sprawie sprostały. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu znajduje się - czego skarga kasacyjna nie kwestionuje - na sporządzonym przez ministra wykazie jednostek badających upoważnionych do badania technicznego automatów i urządzeń do gier, a udzielone mu upoważnienie nie utraciło ważności.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).