Uzasadnienie
Wnioskiem z 16 marca 2021 r. Starosta Powiatu Ostrowieckiego wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Powiatu Radomskiego w sprawie dotyczącej zawiadomienia o zbyciu pojazdów, złożonego przez Spółkę A z siedzibą w Ostrowcu Świętokrzyskim Oddział w Radomiu.
Z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość oraz dołączonej dokumentacji wynika, że:
- - w dniu 11 lutego 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim wpłynęło sześć zawiadomień o zbyciu u pojazdów, które złożyła Spółka A na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450; dalej zwanej "prd") w związku z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355) (w zawiadomieniu wskazano błędnie nieobowiązujący już § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów –tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1522);
- - pismem z 12 lutego 2021 r. Starosta Powiatu Ostrowieckiego, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej zwanej "kpa"), zawiadomił Starostę Powiatu Radomskiego o przekazaniu mu według właściwości wspomnianych zawiadomień o zbyciu pojazdu;
- - w piśmie z 19 lutego 2021 r. Starosta Powiatu Radomskiego wskazał, że właściciel pojazdu (Spółka A) jako swoją siedzibę podaje Ostrowiec Świętokrzyski, a więc miejscowość terytorialnie podległą Staroście Powiatu Ostrowieckiego.
Starosta Powiatu Ostrowieckiego wskazał, że informacja o zbyciu pojazdu należy do szeroko pojętych czynności związanych z rejestracją pojazdów i powinna być odnotowana i przekazana do Centralnej Ewidencji Pojazdów przez organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów, czyli w niniejszej sprawie Starostę Powiatu Radomskiego. Skoro bowiem organ ten uznał się na podstawie art. 73 prd za właściwy w sprawie rejestracji pojazdu, której dokonał pobierając stosowną opłatę, to niekonsekwentne jest uznanie się przez ten organ za niewłaściwy w sprawie rozpatrzenia zawiadomienia o zbyciu zarejestrowanego wcześniej pojazdu.
Powołując się na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II OW 77/20 i II OW 97/20, Starosta Powiatu Ostrowieckiego stwierdził, że wszystkie dokumenty zawierające informacje dotyczące danego pojazdu, w tym zgłoszenie zbycia, powinny znajdować się w jednych aktach pojazdu, przy czym przy zgłoszeniu zbycia pojazdu organ nie tworzy odrębnych akt pojazdu. Z uwagi na to Starosta Powiatu Ostrowieckiego podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przyjęcie przez organ, w którym pojazd był lub jest zarejestrowany zawiadomienia o zbyciu tego pojazdu, a następnie dołączenie zawiadomienia do akt pojazdu pozwala na zachowanie kompletności tych akt.
Wobec tego Starosta Powiatu Ostrowieckiego uznał, że zawiadomienia o zbyciu pojazdów dokonane przez Spółkę A Oddział w Radomiu (al. [...], [...] Radom) powinny być dokonane przez organ, przed którym pojazdy zostały zarejestrowane i gdzie znajdują się akta tych pojazdów, to jest przez Starostę Powiatu Radomskiego.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Starosta Powiatu Radomskiego powołał się m.in. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I OW 60/20), z którego wynika, że właściwość miejscowa w tym zakresie powinna wynikać z miejsca zamieszkania osoby fizycznej, bądź siedziby podmiotu będącego właścicielem pojazdu. Starosta Powiatu Radomskiego dodał, że w art. 140mb pkt 2 prd przewidziane są kary pieniężne nakładane na właściciela pojazdu za brak powiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, przy czym sankcje te powinny być nakładane zgodnie z miejscem zamieszkania właściciela lub siedzibą podmiotu, a nie według ostatniej rejestracji pojazdu.
Starosta Powiatu Radomskiego stwierdził ponadto, że Spółka A wskazała we wniosku adres ul. [...], [...] Ostrowiec Świętokrzyski oraz swój oddział w Radomiu przy Al. [...], [...] Radom, natomiast przedmiotowe pojazdy o nr rej. "WR" jednoznacznie wskazują, że zostały zarejestrowane przez Prezydenta Miasta Radomia, a nie przez Starostę Powiatu Radomskiego. Wobec tego spór powinien zostać rozstrzygnięty pomiędzy Starostą Powiatu Ostrowieckiego a Prezydentem Miasta Radomia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa).
Wniosek, z którym wystąpił Starosta Powiatu Ostrowieckiego dotyczy wskazania organu właściwego, który powinien być adresatem zgłoszenia zbycia pojazdów złożonego przez Spółkę A z siedzibą w Ostrowcu Świętokrzyskim. Podstawę prawną obowiązku dokonania takiego zgłoszenia stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 prd. Przepis ten stanowi, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Z treści wniosku oraz odpowiedzi na wniosek wynika, że spór dotyczy tego, czy sprawę powinien rozpoznać starosta właściwy ze względu na siedzibę właściciela zawiadamiającego o zbyciu pojazdu (tak jak w przypadku określonym w art. 73 ust. 1 prd), czy starosta, który zarejestrował pojazd, którego dotyczy zawiadomienie o zbyciu. Z wniosku o rozstrzygnięcie sporu wynika, że zawiadomienia złożyła Spółka A z siedzibą w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz że zawiadomienia te dotyczyły pojazdów o numerach rejestracyjnych: WR[...], WR[...], WR[...], WR[...], WR[...], WR[...].
W świetle tych okoliczności spór mógłby się toczyć między starostą właściwym ze względu na siedzibę właściciela pojazdu zawiadamiającego o zbyciu a starostą, który zarejestrował wspomniane pojazdy. Pierwszym z tych starostów jest niewątpliwie Starosta Powiatu Ostrowieckiego, natomiast drugim z nich nie może być Starosta Powiatu Radomskiego. Zgodnie bowiem z lp. 7 załącznika nr 12 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych wynika, że wyróżnik "WR" na tablicach rejestracyjnych dotyczy miasta Radom, będącego gminą na prawach powiatu (natomiast tablice rejestracyjne w powiecie radomskim mają wyróżnik "WRA"). Wobec tego ewentualny spór mógłby toczyć się między Starostą Powiatu Ostrowieckiego a Prezydentem Radomia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadza wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy, daje mu podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu jego zdaniem w sprawie, a następnie - jeśli i ten organ uzna się za niewłaściwy - do wystąpienia do Naczelnego Sadu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, zaś w przeciwnym razie wystąpienie z takim wnioskiem należy uznać za przedwczesne (por. postanowienie z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OW 57/11 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Z treści wniosku, ani z załączonych do niego dokumentów nie wynika, że Starosta Powiatu Ostrowieckiego przeanalizował stan faktyczny i prawny w zakresie określenia, który organ zarejestrował pojazdy objęte zawiadomieniem o ich zbyciu. W konsekwencji wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał oddaleniu.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 15 § 2 ppsa w związku z art. 151 ppsa, art. 64 § 3 ppsa i art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.
PG