Uzasadnienie
I
Wnioskiem z dnia 22 maja 2023 r. Prezydent Miasta O. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą B. przez wskazanie tego ostatniego jako organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia przedstawiciela firmy M (...) Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w O. (...) o zbyciu pojazdów o nr rej. (...),(...),(...).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 14 kwietnia 2023 r. do Urzędu Miasta O. wpłynęło pismo Starosty B. z dnia 7 kwietnia 2023 r. o przekazaniu zgodnie z właściwością zawiadomienia z dnia 28 marca 2023 r. o zbyciu ww. pojazdów. Stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdecydowanie przeważa pogląd, do którego się przychyla, że właściwy do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ, w którym miała miejsce rejestracja pojazdu.
II
W odpowiedzi na wniosek Starosta Powiatu B. wskazał, że przekazał sprawę wg właściwości zgodnie z art. 21 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: kpa) i interpretacją Ministra Infrastruktury, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu jest składane w organie właściwym dla miejsca zamieszkania/siedziby zbywcy.
Gdyby jednak Prezydent Miasta O. miał odmienną interpretację to powinien przekazać sprawę do Prezydenta Miasta B. jako organu ostatniej rejestracji i posiadającego "teczki pojazdów" o nr rej. (...),(...),(...), na dowód czego Starosta załączył wydruki z systemu CEPIK z zaznaczeniem organu ostatniej rejestracji – Urzędu Miejskiego w B., za pomocą którego działa Prezydent Miasta B..
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: ppsa) w związku z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem art. 22 § 1 kpa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta O. a Starostą B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdów o nr rej. (...),(...),(...).
Kwestia organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu była przedmiotem rozważań w wielu postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie ukształtowało się stanowisko, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek podziela, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu (np. postanowienia NSA: z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 71/20, I OW 97/20, z 27 maja 2021 r., sygn. akt II GW 19/21, z 14 lipca 2021 r. sygn. akt II GW 31/21, z 27 lipca 2021 r., sygn. akt II GW 44/21, z 28 września 2021 r., sygn. akt II GW 67/21, II GW 69/21, z 30 września 2021 r, sygn. akt II GW 71/21, z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GW 77/21; z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II GW 94/21; z 3 marca 2022 r., sygn. akt II GW 128/21 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 998; dalej: prd) obowiązek właściciela zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu jednoznacznie dotyczy bowiem pojazdów zarejestrowanych. Z kolei przepisy dotyczące czasowego wycofania pojazdu z ruchu (art. 78a ust. 1 prd) czy wyrejestrowania pojazdu (art. 79 prd) wskazują wprost, że organem właściwym w tych sprawach jest organ miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Za takim określeniem właściwości miejscowej organu przemawia logika wskazanych regulacji i względy praktyczne. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn.
Dz. U. z 2022 r. poz. 1849 ze zm.) dokumenty przedstawione do rejestracji lub wyrejestrowania, których zgodnie z rozporządzeniem nie zwraca się właścicielowi pojazdu, oraz odpowiednio kserokopie dokumentów organ rejestrujący zatrzymuje i tworzy indywidualne teczki, zwane dalej "aktami pojazdu", które przechowuje się według numerów rejestracyjnych pojazdów. Skoro według powołanego przepisu organ rejestrujący tworzy indywidualne teczki pojazdu zarejestrowanego, to logiczne jest, że dokumenty dotyczące zawiadomienia o zbyciu pojazdu także należy składać do tego organu. Dokonując oceny właściwości organu do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, należy zatem zauważyć, że czynność ta związana jest z koniecznością zapewnienia aktualności danych związanych m.in. z właścicielem pojazdu, wpływając na pewność obrotu pojazdami oraz przyczyniając się do możliwości zidentyfikowania osoby, na której z tytułu własności pojazdu ciąży szereg obowiązków nałożonych przepisami prawa.
Ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości wpisów dokonywanych w stosownych rejestrach, zawiadomienie o zbyciu pojazdu powinno być dokonane wobec tego organu, przed którym został on zarejestrowany.
Jak wskazuje Starosta B. w odpowiedzi na wniosek organem ostatniej rejestracji pojazdów o nr rej. (...),(...),(...)jest Prezydent Miasta B., a nie Starosta B., co wynika z systemu CEPIK.
Ponieważ z powodów wyżej przedstawionych żaden z organów administracyjnych, uczestniczących w niniejszym sporze o właściwość, nie jest organem właściwym do przyjęcia i nadania biegu złożonemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdów w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wskazanie jednego z nich jako organu właściwego na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 166 oraz w zw. z art. 64 § 3 ppsa.