Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 października 2017 r., V SA/Wa 2259/13 odrzucił zażalenie J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2259/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu opłat abonamentowych.
Postanowienie zapadło na tle następujących okoliczności sprawy:
Postanowieniem z 7 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2259/13 odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2014 r. odrzucającego skargę skarżącego z uwagi na brak wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia z 7 stycznia 2015 r. został doręczony skarżącemu 28 stycznia 2015 r. (k. 89 akt sądowych). Wraz z doręczeniem odpisu postanowienia skarżący został pouczony o przysługującym mu zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz o tym, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 dalej: p.p.s.a.) zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (pkt 5 pouczenia).
Pismem z 3 lutego 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Pismo to zostało sporządzone i podpisane przez samego skarżącego.
Zaskarżonym postanowieniem WSA w Warszawie odrzucił to zażalenie. Wskazał, że skarżący był prawidłowo pouczony o wymogach formalnych zażalenia, niezachowanie tych wymogów i sporządzenie oraz podpisanie zażalenia przez samego skarżącego, skutkuje odrzuceniem zażalenia w myśl art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotychczas nie jest załatwiona i wnosi o jej skierowanie "do Strasburga".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
Postanowieniem z 7 stycznia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2259/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Skarżący, chcąc zaskarżyć to postanowienie, powinien był więc wnieść zażalenie do NSA sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Zażalenie zostało jednak sporządzone przez samego skarżącego, o czym świadczy fakt, że nie podpisał się pod nim profesjonalny pełnomocnik, a sam skarżący.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, WSA w Warszawie powinien był więc tak wniesioną skargę kasacyjną odrzucić, co prawidłowo uczynił.
Stanowisko to potwierdzają poglądy orzecznictwa. Jak wskazuje NSA, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Okolicznością taką nie może być podniesiona przez skarżących w zażaleniu sytuacja braku możliwości opłacenia profesjonalnej pomocy prawnej. W takim przypadku, zgodnie z art. 199 p.p.s.a. przysługuje możliwość wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych (zob. postanowienia NSA: z 29 września 2014 r., II FZ 1376/14; z 17 października 2013 r., I OZ 902/13). Wskazuje się ponadto, że niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny (zob. postanowienie NSA z 2 października 2012 r., II OZ 832/12).
Odnosząc się zaś do argumentu zażalenia dotyczącego niezałatwienia dotychczas sprawy zainicjowanej przez skarżącego, jak należy rozumieć z winy sądu, wskazać trzeba, że jest on niezasadny. Zgodnie z przepisami p.p.s.a., które regulują postępowanie przed sądem administracyjnym, aby sąd mógł merytorycznie rozpoznać sprawę wniesiony środek prawny (skarga, zażalenie itd.) musi spełniać wymogi formalne. Sąd bada zatem w pierwszej kolejności spełnienie tych wymogów przez stronę. Jeśli środek prawny jest wniesiony prawidłowo pod względem formalnym – sąd może przejść do merytorycznego jego rozpoznania, jeżeli zaś zawiera braki czy uchybienia – sąd nie może podjąć merytorycznej decyzji w sprawie. Wymogi formalne obowiązują wszystkich skarżących w ich sprawach. Gdyby sąd rozpoznał sprawę merytorycznie mimo tego, że skarżący nie zastosował się do przepisów prawa regulujących formalny aspekt wnoszenia pism do sądu, naruszyłby prawo. Dlatego też niezakończenie rozpoznania sprawy zainicjowanej przez skarżącego skargą nie wynika z winy sądu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.