Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Z. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V z dnia 12 kwietnia 2007 r., którym to zarządzeniem wezwano Z. W. do wykonania obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, iż zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2007 r. Z. W. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 1 lutego 2007 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału. Postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. zarządzenie. W tej sytuacji zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wykonując czynność techniczną, ponownie zobowiązał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pouczając jednocześnie o skutkach niewykonania tej czynności. Wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2007 r. W wyznaczonym terminie nie uiszczono wpisu, a w dniu 23 kwietnia 2007 r. skarżący złożył zażalenie na ww. zarządzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, iż wzywając skarżącego ponownie do uiszczenia wpisu od skargi, dokonał jedynie czynności materialno-technicznej, którą przypomniał skarżącemu o konieczności uiszczenia wpisu. Od takiej czynności materialno-technicznej żaden środek zaskarżenia nie przysługuje, wobec czego Sąd zażalenie to odrzucił na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Pismem z dnia 4 czerwca 2007 r., nazwanym "prośbą − skargą", Z. W. zakwestionował powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 134 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a., art. 32 Konstytucji RP oraz całego szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Na wstępie należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V z dnia 10 stycznia 2007 r. został wezwany w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący zarządzenie to zaskarżył i zażalenie to – w którym kwestionował co do zasady obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej do sądu administracyjnego – Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 marca 2007 r. oddalił (sygn. akt II GZ 36/07). Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone zarządzenie uznał, że określony w nim co do zasady oraz co do wysokości obowiązek uiszczenia wpisu od skargi jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Tym samym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 stycznia 2007 r. stało się prawomocne. Oddalenie zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty od pisma w ustalonym terminie oznacza, iż obowiązki strony wskazane w zarządzeniu muszą być uznane za określone prawidłowo. Zarówno samo zarządzenie, jak i postanowienie Sądu II instancji wywołują materialne skutki prawomocności, to jest wiążą strony i sądy obu instancji (art. 170 p.p.s.a.). Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ponowne wzywanie o uiszczenie opłaty od pisma w formie określonej w art. 220 § 1 p.p.s.a. jest zbędne. Zważyć należy, że doręczenie wezwania skierowanego do strony o uiszczenie opłaty w stosownej wysokości od wniesionego pisma traktuje się jako równoznaczne z doręczeniem odpisu zarządzenia przewodniczącego w tym przedmiocie.
Jeżeli strona nie kwestionuje obowiązku nałożonego na nią przedmiotowym zarządzeniem, to we wskazanym w wezwaniu terminie zobligowana jest do uiszczenia ustalonego wpisu sądowego.
W sytuacji zaś, gdy strona kwestionuje nałożony na nią obowiązek uiszczenia wpisu sądowego uprawniona jest w ustawowym terminie wnieść zażalenie na tak doręczone zarządzenie. Zaskarżenie zarządzenia powoduje ten skutek, że w związku z przeniesieniem na sąd drugiej instancji kompetencji do badania zasadności wezwania do uiszczenia opłaty niejako zawieszeniu ulega skutek doręczenia wezwania w zakresie zapoczątkowania biegu terminu do uiszczenia opłaty. Przeszkoda ta ustaje z chwilą oddalenia zażalenia, z tym jednak, że względem strony wznowienie obowiązku uiszczenia opłaty w ustawowym terminie łączyć należy z elementem wiedzy o treści rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji.
Zauważyć przy tym należy, że w Dziale VIII p.p.s.a. połączono wykonywanie orzeczeń sądowych z ich prawomocnością oraz na brak przepisu pozytywnego nadającego wykonalność zaskarżonym zarządzeniom w przedmiocie wezwania do opłacenia pisma (por. B. Gruszczyński [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Zakamycze 2005, s. 499-500).
Reasumując stwierdzić należy, że po oddaleniu zażalenia na zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz skutkach zaniedbania w tym zakresie powstaje sytuacja, która może wywoływać usprawiedliwione wątpliwości u strony co do obowiązku dalszych działań, w szczególności gdy nie korzysta ona z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Nie oznacza to jednak, że pismo Sądu zawierające pouczenie, czy też ponaglenie do wykonania obowiązku, może być uznane jako zaskarżone w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a.
Sytuacja jaka pojawiła się w rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem identyczna z sytuacją, jaka wynika ze złożenia, przed upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego określonego w zarządzeniu przewodniczącego, wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o art. 243 i następne p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem w ostatnio opisanej sytuacji, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy czyni nie byłym wcześniejsze wezwanie do uiszczenia opłaty, a po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy konieczne jest ponowne wydanie zarządzenia w przedmiocie wezwania do opłacenia pisma w ustawowym terminie (por. postanowienie SN z 23 października 1965 r., sygn. akt III PK 4/65, zbiór LEX nr 5896, czy uzasadnienie postanowienia SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196). Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje wszczęcie, na podstawie innych niż regulowane w art. 220 i 227 p.p.s.a., postępowania wpadkowego, w którym badane jest jedynie zagadnienie czy strona jest w stanie ponosić w całości lub w części koszty postępowania; ocena w tym zakresie winna poprzedzać określenie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej.
Zaskarżenie zarządzenia przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu powoduje natomiast jedynie ten skutek, że sąd drugiej instancji bada czy obowiązek opłacenia pisma został prawidłowo określony co do zasady i wysokości opłaty.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pismo Sądu z dnia 12 kwietnia 2007 r. (karta 30 akt sądowych) sporządzone na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty miało charakter wyłącznie wykonawczy (ponaglający). Charakteru tego pisma nie zmienia błędne odwołanie się w jego treści do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., gdyż jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pismo to miało jedynie na celu przypomnienie skarżącemu o konieczności uiszczenia wpisu sądowego określonego uprzednio wydanym prawomocnym zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2007 r.
Odrzucając zażalenie na zarządzenie z dnia 12 kwietnia 2007 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że od zarządzenia tego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Ani zarządzenie, ani też wezwanie wysłane w jego wykonaniu do skarżącego nie stanowiło zarządzenia, o jakim mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., zatem nie było zaskarżalne na podstawie art. 277 § 1 p.p.s.a. Zarządzenie to nie kreuje bowiem nowego obowiązku uiszczenia wpisu sądowego przez skarżącego, gdyż został on już ostatecznie określony zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2007 r.
Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi Z. W. na postanowienie Ministra Finansów został utrzymany postanowieniem NSA z dnia 22 marca 2007 r., a dalszy bieg sprawy został ostatecznie uzależniony od realizacji tego obowiązku określonego prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 stycznia 2007 r.
W związku z powyższym zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.