Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4999/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w D. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 1 grudnia 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5472 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono stronie 13 grudnia 2021 r. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 29 czerwca 2022 r.
Z uwagi na powyższe, zarządzeniem z 14 lipca 2022 r. strona została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 18 sierpnia 2022 r. Termin do uiszczenia należnego wpisu sądowego upłynął 25 sierpnia 2022 r., a spółka w dniu 24 sierpnia 2022 r. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis. WSA uznał, że w tej sprawie nie uiszczono należnej opłaty, a złożenie przez skarżącego ponownie wniosku i przyznanie prawa pomocy nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia tego wpisu w terminie zakreślonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 220 p.p.s.a., poprzez odrzucenie wniesionej skargi z powodu błędnego przyjęcia, iż skarżąca, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a to uiszczenia wpisu od skargi, nie uzupełniła jej braków formalnych;
- 2. art. 243 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w skutek niewzięcia pod uwagę przez orzekający sąd faktycznej sytuacji finansowej skarżącej, a to trudnej sytuacji finansowej, co uniemożliwia poniesienie wydatków związanych z opłatą od wniesionej skargi;
- 3. art 6 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie wyrażające się brakiem udzielenia skarżącej pełnego pouczenia w zakresie skutków prawnych, w przypadku złożenia ponownego wniosku o zwolnienie od wpisu, co skutkowało złożeniem przez skarżącą ponownego wniosku zgodnie z post. NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn, akt II OZ 155/1, który to wniosek o przyznanie prawa pomocy (ponowny) Sąd winien potraktować jako wniosek o zmianę uprzedniego Postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w skutek zmiany okoliczności;
- 4. 165 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że mimo zmiany okoliczności sprawy Sąd I instancji nie wezwał ponownie skarżącej do przedłożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazania, na czym polegały podniesione przez nią zmiany okoliczności, co miało istoty wpływ na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia;
- 5. 255 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się brakiem wezwania strony do złożenia oświadczeń majątkowych i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów oraz wykazania zaistniałych zmian, które pogorszyły sytuację materialną strony skarżącej;
- 6. art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, że w niniejszej sprawie zasadnie było przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co tym bardziej oznacza również naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., czyli przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym;
- 7. art. 252 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżąca w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, także później w toku postępowania, przedstawiła oświadczenie zawierające oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, popierając to stosowną dokumentacją i gdy okoliczności sprawy i przedstawione dowody wskazują, iż w niniejszej sprawie zasadne było przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym;
- 8. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku i w konsekwencji dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż:
- a) skarżąca ograniczając wydatki do niezbędnego minimum jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, podczas gdy przedstawiony stan majątkowy, możliwości finansowe i całkowicie uniemożliwiają jej poniesienia kosztów poszukiwania ochronny prawnej przed sądami administracyjnymi,
- b) skarżąca powinna liczyć się możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej i tym samym zabezpieczyć środki na ten cel, podczas gdy skarżąca wykazała, że nie uzyskuje dochodów z tytułu prowadzonej działalności, która de facto została zawieszona, a środki zgromadzone na rachunku bankowym firmy oraz osobistym zostały w całości zajęte przez Urząd Skarbowy na poczet należności związanych ze sprawą podatkową. Tym samy skarżąca wykazała ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
- c) pominięcie wszelkich okoliczności wskazujących, na to że skarżącą spółka nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, i podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia, czy skarżąca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, przez co Sąd także błędnie zastosował art. 246 § 1 dotyczący osób fizycznych, podczas gdy postępowanie niniejsze dotyczy regulacji dla osób prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należy wpis. W sytuacji braku wpisu, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby uiścił w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania wpis, pod rygorem jej odrzucenia.
Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Bezsporną okolicznością w sprawie jest fakt, że skarżąca nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi, będąc prawidłowo powiadomiona o skutkach prawnych nieuzupełnienia tego braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela, powołany również w zaskarżonym rozstrzygnięciu WSA pogląd, że złożenie w sprawie ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w wezwaniu z 14 lipca 2022 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżąca nie zastosowała się w zakreślonym terminie do wezwania i w ustawowym terminie nie uiściła wpisu, NSA uznał, że zasadnie sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.