Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Rz 279/16, oddalił skargę M. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.
Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono M. R. (dalej: skarżąca) w dniu 7 czerwca 2016 r. kierując je na – wskazywany przez skarżącą – adres do doręczeń "D., ul. [...] 11a" (por. zwrotne potwierdzenie odbioru – k. [...] akt sądowych).
W dniu 4 lipca 2016 r., tj. w terminie do złożenia skargi kasacyjnej, M. R. – reprezentowana przez radcę prawnego nadała w Urzędzie Pocztowym T. skargę kasacyjną od powyższego wyroku (k. [...] akt sądowych). W skardze kasacyjnej wskazała nowy adres do dokonywania doręczeń: "D., ul. [...] 11" (por. k. 99 akt sądowych).
Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 6 lipca 2016 r. (k. [...] akt sądowych) został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez zawarcie w skardze kasacyjnej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwanie wraz z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od daty jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej, zostało skierowane do radcy prawnego Z. D. na wskazany przez niego adres do korespondencji.
Przesyłka zawierająca wezwanie nie została odebrana przez pełnomocnika z uwagi na jego nieobecność, dlatego została ona awizowana i złożona w dniu 8 lipca 2016 r. we właściwej placówce pocztowej Urzędu Pocztowego D. 2, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Mimo jej ponownego awizowania w dniu 18 lipca 2016 r., przesyłka nie została także podjęta w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało zastępczy skutek doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. 22 lipca 2016 r. (por. k. [...] akt sądowych).
Ponadto, przesyłką z dnia 17 sierpnia 2016 r. ponownie skierowano do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Tym razem przesyłkę skierowano na dotychczasowy adres: "D., ul. [...] 11a" (por. k. [...] akt sądowych). Również ta przesyłka po dwukrotnym awizowaniu został zwrócona do Sądu w związku z niepodjęciem jej w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 279/16), odrzucił skargę kasacyjną M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 17 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Rz 279/16 oraz zwrócił skarżącej wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 124 zł.
Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto, art. 176 § 2 p.p.s.a. stanowi, że poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Następnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu I instancji wezwanie do usunięcie braku formalnego skargi kasacyjnej wysłane w dniu 6 lipca 2016 r., na wskazany przez pełnomocnika skarżącej adres do korespondencji – nie zostało odebrane przez adresata i było awizowane. W tej sytuacji WSA przyjął, że skutek prawny doręczenia omawianego wezwania radcy prawnemu nastąpił w dniu 22 lipca 2016 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu (okresu) – liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia.
Mimo upływu wyznaczonego terminu pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, dlatego podlegała ona odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a.
M. R. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 1 września 2016 r., zarzucając Sądowi naruszenie art., 178 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że skarżąca uprzednio nie została skutecznie wezwana do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącej podnosił, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej zostało wysłane na błędny adres skarżącej (D., ul. [...] 11) zamiast na adres prawidłowy (D., ul. [...] 11a). Nadto, skarżąca we wszystkich pismach w sprawie, za wyjątkiem skargi kasacyjnej, wskazywała adres: "D., ul. [...] 11a".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna określono w art. 176 p.p.s.a., a wśród nich wymieniono w § 2 wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w powyższym przepisie, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi – art. 177a p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt II FZ 436/16).
Skarżący nie kwestionował, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga kasacyjna od wyroku z dnia 17 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Rz 279/16 nie zawierała wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, bądź złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i tej okoliczności pełnomocnik skarżącej nie kwestionował.
Nie była również przedmiotem sporu okoliczność nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie.
W związku z powyższym, spór w sprawie sprowadzał się do oceny, czy wezwanie o którym mowa w art. 177a p.p.s.a. zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej.
W myśl art. 46 § 2 p.p.s.a., gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie (w rozpoznawanej sprawie tym pismem jest skarga kasacyjna wszczynająca postępowanie przed NSA), powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Ponadto, zgodnie z art. 70 § 1 p.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia chyba, że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu (art. 70 § 2 ustawy).
Zawiadomienie o takiej treści otrzymała skarżąca przy piśmie Sądu I instancji z dnia 6 lipca 2016 r. (k. 119 akt sądowych) (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II GZ 758/14).
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do koperty, w której przesłano pełnomocnikowi odpis zarządzenia (k. [...]) wynika, że przesyłka została przesłana na adres: "ul. [...] 11, [...] D.". Również pełnomocnik skarżącej nie kwestionował, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej jako przesyłka polecona zostało nadane na adres wskazany w skardze kasacyjnej jako "adres do korespondencji: ul. [...] 11, [...] D.".
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że to strona powinna wykazać dbałość o uniknięcie negatywnych skutków potencjalnych uchybień i zadbać o to, aby kierowane do niej przesyłki dotarły do jej rąk, zwłaszcza w sytuacji, gdy pismo zostało podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien odznaczać się należytą starannością w podejmowaniu czynności procesowych w imieniu swojego mandanta oraz dbałością o jego interesy (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2015 r., I FSK 665/15).
Zatem Sąd I instancji trafnie przyjął, że wskazany powyżej adres jest prawidłowy i należało go uznać za adres do doręczeń. A w konsekwencji na ten adres skierować wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
Oznacza, to że mimo prawidłowego wezwania skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił wniesiony środek zaskarżenia.
W powyższych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.