Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 592/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi Spółki A z siedzibą w K. oraz B. L., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] marca 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry. W punkcie 2. tego wyroku zasądzono również od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 897 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wspomnianego wyroku Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej postanowienia o kosztach postępowania, ani nie wyjaśnił powodów rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Spółka A oraz B. L. (reprezentowani przez tego samego radcę prawnego) złożyli zażalenie na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 2. wskazanego wyżej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 8 września 2016 r. Autor zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania w prawidłowej wysokości, to jest po 5017 zł.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- - art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") oraz §14 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) przez nieprawidłowe zastosowanie ich w sprawie i w konsekwencji błędne określenie kwoty zwrotu kosztów postępowania,
- - art. 202 § 1 w zw. z art. 205 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie, polegające w szczególności na orzeczeniu jednej kwoty zwrotu kosztów, podczas gdy w sprawie należne jest zasądzenie odpowiedniej kwoty dla każdej ze stron; nadto błędem jest brak wskazania jakie kwoty składają się na wysokość kosztów postępowania oraz brak wykazania jak wyliczono przyznaną kwotę 897 zł i jak miałaby zostać ona podzielona między stronami.
W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził, że w niniejszej sprawie stawka za czynności radcy prawnego wynosiła 4800 zł, a z uwagi na to, że w sprawie występują dwie niezależne od siebie strony, to zwrot kosztów należy się każdej z nich w takiej samej wysokości. Ponadto w kosztach postępowania należy uwzględnić kwotę wpisu od skargi (400 zł) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej za każde pełnomocnictwo.
W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Przedmiotowe zażalenie zostało na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2016 r., którego odpisy zostały doręczone pełnomocnikom stron w dniach 30 września i 3 października 2016 r. Z informacji udzielonych przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach (vide k. 101 akt sądowych) wynika, że na dzień 29 listopada 2016 r. od wspomnianego wyroku nie złożono skargi kasacyjnej. Wobec tego należy uznać, że wypełniona została hipoteza art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., więc zażalenie może zostać obecnie rozpoznane.
Zażalenie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Celem tego unormowania jest zobligowanie sądu do takiego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, aby strona mogła poznać motywy jakimi kierował się WSA, a także aby możliwa była ewentualna późniejsza kontrola instancyjna tegoż rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 8 września 2016 r. w zakresie zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w ogóle nie wskazał podstawy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, jak również nie wskazał powodów zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów w wysokości wskazanej w punkcie 2. wyroku z 8 września 2016 r.
Z uzasadnienia wspomnianego wyroku wynika, że sprawa dotyczyła wymierzenia skarżącym kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, wobec czego kwota ta stanowiła wartość przedmiotu zaskarżenia, stanowiącą punkt odniesienie m.in. przy wyliczaniu wpisu sądowego, ale i stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej. Skarga w tej sprawie została złożona w kwietniu 2016 r., a więc przy wyliczaniu wynagrodzenia radcy prawnego będącego pełnomocnikiem skarżących zastosowanie powinno co do zasady znaleźć rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Mając na uwadze treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 tego rozporządzenia należy przyjąć, że stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w tej sprawie przed Sądem pierwszej instancji wynosi 4800 zł. Już ta kwota jest kilkukrotnie wyższa niż wysokość kosztów postępowania zasądzonych na rzecz "strony skarżącej" w niniejszej sprawie (897 zł). Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił zasądzenia kwoty w takiej wysokości, w tym szczególności czy stosował w sprawie art. 206 p.p.s.a. Autor zażalenia trafnie również wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie sprecyzował jaka część zasądzonego zwrotu kosztów przysługuje na rzecz którego z dwóch skarżących występujących w tej sprawie.
Wskazane wyżej mankamenty uzasadnienia sprawiają, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania nie poddaje się kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny i z tego względu musi zostać uchylone. Rozpoznając sprawę ponownie w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji uwzględni wskazane wyżej uwagi NSA i uzasadni w sposób prawidłowy powody rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. wyroku z dnia 8 września 2016 r.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.
PG