Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 marca 2009 r., sygn. akt VI SO/Wa 2/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. Cz. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Minister Sprawiedliwości przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę M. Cz. na postanowienie tego organu z [...] grudnia 2008 r., którym Minister Sprawiedliwości stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w P. Przy skardze skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł (k. [...] akt sądowych). Minister Sprawiedliwości w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę M. Cz., uchylając postanowieniem z [...] lutego 2009 r., nr [...] w całości swoje rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2008 r.
Wobec powyższego Sąd I instancji rozpatrzył jedynie kwestię zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd wskazał, że uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. skutkuje obowiązkiem zasądzenia od organu poniesionych przez stronę skarżącą kosztów postępowania, na etapie wniesienia skargi, o czym stanowi art. 201 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem zwrotu był wniesiony wpis sądowy w kwocie 200 zł, który został skarżącemu zwrócony.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów uwierzytelnionych odpisów załączników do skargi Sąd I instancji zauważył, iż zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania ogranicza się jedynie do kosztów niezbędnych, tj. poniesionych kosztów sądowych takich jak wpis, opłata kancelaryjna, należności tłumaczy i kuratorów, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W tej kategorii kosztów nie mieści się wskazana przez skarżącego kwota [...] zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. Cz. wniósł o jego zmianę, przez orzeczenie o zwrocie kwoty [...] zł tytułem kosztów postępowania.
Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 47 § 1, art. 200 oraz art. 200 § 1 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do bezpodstawnej odmowy zasądzenia od organu na rzecz skarżącego całej należnej kwoty. M. Cz. wskazał przy tym, że w celu uniknięcia przypadkowego zgubienia dokumentów załączył do skargi uwierzytelnione notarialnie odpisy potwierdzenia odbioru oraz potwierdzenia nadania korespondencji kierowanej do organu oraz postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2008 r. Nadto skarżący zarzucił sprzeczność art. 47 § 2 p.p.s.a. z art. 205 § 1 tej ustawy polegającą na tym, że jeżeli podmiot zachowa się zgodnie z nakazem jednej normy prawnej, to uniemożliwi mu to skorzystanie z dyspozycji innej normy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że podstawowa zasada dotycząca orzekania o kosztach postępowania zawarta została w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a). Zasada ta stanowi, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątkiem od powyższej zasady są m.in. przepisy o zwrocie kosztów postępowania, tj. art. 200 - 204 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że umorzenie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. albowiem organ uwzględnił skargę M. Cz. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji z 31 marca 2009 r. postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2008 r. zostało w całości uchylone postanowieniem tego organu z [...] lutego 2009 r. Wobec uwzględnienia skargi rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania nastąpiło na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Przy tym Sąd I instancji rozpoznając kwestię kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw prawidłowo uwzględnił treść art. 205 p.p.s.a. Niezbędność oraz celowość kosztów procesu podlega ocenie sądu i jest uzależniona od konkretnych okoliczności sprawy, sąd powinien zatem każdorazowo rozważyć, czy czynność, która spowodowała koszty, była w ujęciu obiektywnym potrzebna do realizacji praw strony, a także, czy i do jakiego poziomu poniesione koszty stanowiły - również z obiektywnego punktu widzenia - wydatek konieczny (por. uchwała SN z 12 marca 2003 r., III CZP 2/03, OSNC 2003/12/161, Wokanda 2003/4/9).
Istotne znaczenie dla oceny niektórych kosztów jako niezbędnych i celowych mają wskazania zawarte w art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego w skutek stawiennictwa w sądzie (por. wyrok NSA z 19 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1682/06 LEX nr 372517). Zaznaczyć przy tym należy, że wskazane przez skarżącego w zażaleniu koszty notarialnie poświadczonych odpisów pism w kwocie [...] zł nie stanowią kosztów sądowych, w rozumieniu art. 211 w związku z art. 212 oraz art. 213 p.p.s.a, zaś katalog przewidziany w art. 205 § 1 p.p.s.a. ma charakter zamknięty.
Nadto poniesione przez M. Cz. koszty w kwocie [...] zł, tytułem wydatków na notarialne poświadczenie załączników do skargi, nie stanowiły wydatku koniecznego dla realizacji praw strony. Na skarżącego nie był nałożony obowiązek złożenia notarialnie poświadczonych odpisów tychże pism. Koszty te poniósł skarżący bez wezwania ze strony Sądu. Wobec powyższego nie można porównywać ich z niezbędnymi kosztami postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Przepis ten milczy na temat formy w jakiej mają być złożone odpisy pisma i załączników. Nietrafna jest teza skarżącego, iż w celu uniknięcia przypadkowego zagubienia dokumentów (skargi czy załączników do skargi) należy złożyć uwierzytelnione notarialnie odpisy tych dokumentów, a następnie żądać zwrotu poniesionych przez to kosztów jako niezbędnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego wniosek skarżącego o zwrot przedmiotowej kwoty jest niezasadny, natomiast, co już wyżej zostało wskazane na wstępie, Sąd I instancji trafnie zwrócił skarżącemu kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.