Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2707/13 oddalił skargę B. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
W związku z nieuiszczeniem w terminie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, WSA w Warszawie postanowieniem z 30 września 2015 r. odrzucił złożoną skargę.
Pismem z [...] października 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. skierowano do skarżącej spółki wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wobec nieuzupełnienia rzeczonego urzędowego formularza, zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2016 r., pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie skarżąca spółka wniosła sprzeciw.
Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2016 r. skarżąca została wezwana do wypełnienia urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr). W wypełnionym i nadesłanym do Sądu formularzu PPPr skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że obecna sytuacja finansowa spółki sprawia, że nawet najmniejsze wydatkowane kwoty mogą prowadzić do jej likwidacji. Wysokość kapitału zakładowego w 2014 r. wyniosła 5000 zł, a strata z poprzednich lat wyniosła 516.380,87. Wartość środków trwałych wynosi 0, a stan konta 19 zł. Zobowiązania Spółki na dzień 31 grudnia 2015 r. to podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 27552 zł, oraz podatek VAT - 26149 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. - np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 r. oraz koniec czerwca 2016 r., c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r. oraz rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) za okres od 1 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. Z zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że Spółka w 2015 r. osiągnęła stratę w wysokości 70369,12 zł, przy przychodzie w wysokości 797526,85 zł natomiast z rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. wynika, że przychody netto ze sprzedaży wyniosły w tym okresie 69429,61 zł, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 89214,87 zł, tym samym spółka poniosła we wskazanym okresie stratę w wysokości 19785,26 zł.
WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienie adwokata.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spółka w wyznaczonym terminie, mimo wezwania w celu potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawiła jedynie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres styczeń i luty 2016 r. W pozostałym zakresie skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów na wystosowane wezwanie, co powoduje, że brak jest możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Z uwagi na niewykazanie pełnej informacji o stanie majątkowym skarżącej spółki w niniejszej sprawie niemożliwe ustalenie, czy wypełnia ona ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy.
W zażaleniu na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy spółka wskazała, że rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w marcu 2012 r. Jednakże bardzo trudno jest młodej spółce zaistnieć i utrzymać się na rynku. Mimo, że skarżąca osiągała dochody to ich wysokość jest równoznaczna z wydatkami. Transakcje dokonywane na rachunkach bankowych skarżącej są niczym innym jak próbą ratowania spółki. W sytuacji finansowej w jakiej obecnie znajduje się spółka, nawet wydatkowane najdrobniejsze kwoty ze zgromadzonych nielicznych środków są dla niej dotkliwe i mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji, nawet do likwidacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie jednak z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, skoro skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata.
Skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie same oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej nie dołączając przy tym dokumentów źródłowych, na podstawie których można było dokonać weryfikacji wiarygodności tychże oświadczeń. Wobec powyższego Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. wezwał skarżąca do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie a) rocznego sprawozdania finansowego za rok 2014 i 2015 b) dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 roku i w 2016 r. - np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec czerwca 2016 r.; c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych z okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
WSA przyjął, że skarżąca nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów, a brak pełnej dokumentacji uniemożliwił Sądowi I instancji ocenę, czy w przypadku skarżącej Spółki wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy.
NSA uznał, że skarżąca nie tylko nie przesłała wyciągów rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy ale również nie przesłała dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r. na koniec czerwca 2016 r. oraz rocznego sprawozdania spółki za rok 2014.
Ze względu na powyższe, skoro skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, skutkowało to odmową przyznania prawa pomocy bowiem nie wykazała, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. Takie stanowisko zajął również NSA w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GZ 979/16.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.