Uzasadnienie
Postanowienie z 3 marca 2022 r., sygn. akt III SPP/Łd 82/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. R. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego w WSA w Łodzi z 5 sierpnia 2021 r. w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego po wznowieniu postępowania.
Zdaniem Sądu I instancji, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący nie dochował terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 5 sierpnia 2021 r. (termin ten minął z dniem 3 września 2021 r.). Składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu skarżący spełnił warunki formalne, gdyż złożył go w terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), a nadto dokonał czynności, o której mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem złożył sprzeciw od ww. postanowienia.
Jednakże oceniając wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis powyższego postanowienia z 5 sierpnia 2021 r. wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o możliwości złożenia sprzeciwu, nie została odebrana przez skarżącego. Zwrócono ją do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (w dniu 13 sierpnia 2021 r. oraz 23 sierpnia 2021 r.), zaś zwrot nastąpił w dniu 31 sierpnia 2021 r. W rezultacie sąd uznał ją za skutecznie doręczoną w trybie "zastępczym" na podstawie art. 73 p.p.s.a., z dniem 27 sierpnia 2021 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z 5 sierpnia 2021 r. podnosząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, nie wiedział bowiem o próbach doręczenia mu korespondencji sądowej, gdyż nie otrzymał awiza informującego o możliwości odbioru ww. przesyłki w placówce pocztowej.
WSA podkreślił, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący nie zdołał przedstawić takich okoliczności, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki. Przeciwdowodem dla dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, wraz z odpowiednimi adnotacjami o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, nie może być samo oświadczenie strony o braku awiza. Tymczasem, mimo kierowania do skarżącego kolejnych wezwań o nadesłanie odpowiedzi urzędu pocztowego na reklamację skarżącego, skarżący w zakreślonym terminie nie nadesłał żądanej informacji. W orzecznictwie sądowym zostało wyrażone stanowisko, że przywrócenie terminu na podstawie gołosłownego twierdzenia skarżącego o braku awizo prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący,
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu wniesienia sprzeciwu z zachowaniem wyznaczonego terminu.
Skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się na nieprawidłowość awizowania przesyłki zawierającej postanowienie z 5 sierpnia 2021 r. Podniósł, że po raz kolejny Poczta Polska nie doręczyła mu listu w odpowiednim terminie. Wskazał, że jednocześnie wszczął postępowanie reklamacyjne. W związku z tą informacją Sąd I instancji dwukrotnie wzywał skarżącego do nadesłania odpowiedzi urzędu pocztowego na złożoną przez niego reklamację.
Na zwróconej do Sądu przesyłce wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 95 akt sądowych) znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, że była ona awizowana dwukrotnie, tj. 13 sierpnia 2021 r. oraz 23 sierpnia 2021 r. Wszystkie adnotacje znajdujące się na kopercie zostały opatrzone nieczytelnym podpisem osoby doręczającej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącemu nie udało się natomiast w żaden sposób obalić domniemania, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Sama okoliczność zwrócenia się przez skarżącego z reklamacją lub ze skargą na niewykonanie usługi pocztowej, nie podważa prawidłowości sposobu doręczenia przesyłki.
Tym bardziej, że nie przedstawił uzyskanych z Urzędu Pocztowego odpowiedzi na reklamacje i skargi. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że to na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu, tymczasem skarżący w złożonym wniosku takich okoliczności nie wskazał, zaś jego argumentacja odnosi się wyłącznie do stwierdzenia braku awiza, która nie podważa domniemania doręczenia przesyłki sądowej w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a.
Należy podkreślić, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że "poczta już nawalała niejednokrotnie" prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do sądu przesyłce, była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej tego rodzaju sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.
W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi słusznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.