Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2716/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że T. N. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie z dnia 25 lipca 2016 r. Skarga na to postanowienie została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wpłynęła do tego Sądu [...] września 2016 r. Następnie została zarejestrowana pod numerem V KO/Wa 121/16 i przekazana Prezesowi ARiMR [...] września 2016 r., celem udzielenia odpowiedzi i nadesłania akt administracyjnych. Po przekazaniu jej przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, postanowieniem z 26 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, stwierdzając uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżący pismem z [...] listopada 2016 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, motywując go błędnym zrozumieniem pouczenia zawartego przy zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie wnioskodawcy, które to kryterium wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu czynności. Wskazana przez skarżącego okoliczność, wedle której powodem uchybienia terminu było błędne zaadresowanie koperty ze skargą bezpośrednio do Sądu, zamiast do organu, którego decyzja była przedmiotem skargi, nie wyczerpuje tego wymogu. Doręczone skarżącemu postanowienie zawierało stosowne pouczenie, w jaki sposób należy wnieść skargę.
Natomiast skarżący wskazał na kopercie zawierającej skargę w istocie dwa adresy, co skutkowało doręczeniem jej do Sądu, a nie do organu. W ocenie WSA, nie można przyjąć, że brak jest winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Prezesa ARiMR.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez uznanie, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący postąpił zgodnie z załączonym pouczeniem, tj. wysłał skargę,,za pośrednictwem" organu do właściwego sądu, co miało wpływ na wynik sprawy i odmowę przywrócenia terminu zamiast, jego przywrócenia.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący ma 67 lat, nie posiada wykształcenia prawniczego, a z załączonego do postanowienia ARiMR pouczenia wynikało, że skargę należy złożyć do WSA za pośrednictwem ARiMR. Skarżący zatem poprawnie interpretując pouczenie na kopercie przesyłki zawierającej skargę oraz także na dowodzie nadania podał adres WSA w Warszawie, wskazując przy tym, iż jego wolą jest doręczenie tej przesyłki za pośrednictwem ARiMR, której również wskazał adres.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności.
Jak wynika z akt sprawy, z treści pouczenia skierowanego do skarżącego o terminie i trybie wniesienia skargi wynikało, że skargę należy wnieść do WSA w Warszawie za pośrednictwem ARiMR. Skarżący w pełni zastosował się do otrzymanego pouczenia, wpisując na kopercie adres WSA za pośrednictwem ARiMR, której to adres również wskazał na kopercie w drugiej kolejności (k. 4 akt sprawy). Z powyższego wynika, że skarżący postąpił zgodnie z literalną treścią pouczenia, a wiec przesłał skargę do WSA w Warszawie za pośrednictwem ARiMR.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji niezasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane przez skarżącego zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, okoliczności uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich niedbalstwa lub nienależytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, tj. złożeniu skargi na postanowienie ARiMR z dnia 25 lipca 2016 r. Podkreślenia wymaga okoliczność, że skarżący zgodnie z pouczeniem wniósł skargę w terminie do tego przewidzianym.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem art. 86 § 1, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.