Uzasadnienie
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. M. M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu Marka Wroczyńskiego - Przewodniczącego Wydziału VIII i Leszka Kobylskiego - sprawozdawcy w sprawie z jego skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, z uwagi na wątpliwości co do bezstronności wymienionych sędziów w sprawie.
Zdaniem skarżącego Przewodniczący Wydziału VIII sędzia Marek Wroczyński bezpodstawnie i bezprawnie zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił wydania stronie odpisu wierzytelnego ostatniej strony zadania z prawa administracyjnego i kopii postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (jego odpisu), co narusza prawa strony do rzetelnej i jawnej procedury sądowej.
W odniesieniu do sędziego Leszka Kobylskiego, skarżący wskazał, iż początkowo jego "bardzo obszerna skarga (około 280 stron) nie została w całości włączona do akt sądowych, co można oceniać jako przynajmniej usiłowanie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. nr 88 poz. 553 ze zm.) w związku z art. 276 Kodeksu karnego". Dopiero po piśmie skarżącego w tej kwestii z dnia [...] stycznia 2012 r., zarządzeniem tego sędziego włączono skargę w całości do akt tej sprawy. W ocenie skarżącego nie jest możliwe dokonywanie takich "bezprawnych machinacji" bez wiedzy i zgody ze strony sędziego, który ma być sprawozdawcą na rozprawie. Dlatego też wnosi o wyłączenie tego sędziego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności przypomniał, że stosownie do przepisu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r.; dalej p.p.s.a.) wyłączenie sędziego na wniosek strony możliwe jest, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Następnie WSA podkreślił, że na podstawie przepisu art. 22 § 2 p.p.s.a. zostały złożone przez Sędziów, których dotyczył wniosek, wyjaśnienia, z których wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich z przyczyn określonych we wniosku. Po rozważeniu zarzutów stawianych sędziom i złożonych przez nich wyjaśnień, Sąd wskazał, że stawiane zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziów z uwagi na ich subiektywny charakter. Zarzuty te nie uprawdopodobniają wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił "naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 19 p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że przepis ten zawiera ograniczenia co do charakteru okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą być podnoszone we wniosku o wyłączenie sędziów w tym trybie, podczas gdy z uwagi na jego ogólne sformułowanie nie wprowadza on żadnych konkretnych ograniczeń w tym zakresie, pozwalając tym samym na podnoszenie w takim wniosku wszystkich okoliczności, które mogą w okolicznościach danej sprawy wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego". Stanowisko to skarżący podtrzymał złożonymi później pismami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Przepis art. 19 p.p.s.a., który był podstawą złożenia wniosku w rozpoznawanej sprawie, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności.
W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wyłączenie sędziów WSA – sędziego Marka Wroczyńskiego i sędziego Leszka Kobylskiego – jako okoliczności wyłączające bezstronność sędziów w danej sprawie wskazał niewydanie odpisu wierzytelnego ostatniej strony zadania z prawa administracyjnego i kopii postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (jego odpisu) oraz niewłączanie do akt sądowych sprawy całej skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane zdarzenia nie uzasadniają wyłączenia sędziów.
Za niezasadny należy uznać zarzut, że Sąd I instancji przyjął, że przepis zawiera ograniczenia co do charakteru okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą być przyczyną wyłączenia sędziego. WSA nie ograniczył bowiem ani możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego ani też nie uniemożliwił podnoszenia wskazanych okoliczności. Sąd jedynie dokonał rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku złożonego przez skarżącego i wskazał z jakich powodów nie uznał go za zasadny, którą to ocenę Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny wyłączenie sędziego nie może nastąpić na skutek li tylko subiektywnego przeświadczenia strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 86/12, postanowienie z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 103/12, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Drachal J. Wiktorowska A., Zalasińska K. [w:] Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi.
Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 158, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 82), a w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wniosku skarżącego zostały powołane jedynie zarzuty o takim właśnie charakterze.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Jak stanowi bowiem art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast rozpatrywana sprawa zakończyło się postanowieniem, od którego sąd kasacyjny rozpatrywał zażalenie.