Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Łd 859/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił wniosek M. K. (dalej zwanego "Skarżącym") o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
Zarządzeniem z 5 października 2018 r. pełnomocnik Skarżącego (adwokat, który podpisał skargę) został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie w terminie 7 dni pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego przed WSA - wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 19 października 2018 r.
W dniu 29 października 2018 r. pełnomocnik Skarżącego nadał do WSA przesyłkę zawierającą pełnomocnictwo podpisane przez Skarżącego wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego, WSA postanowieniem z 6 listopada 2018 r. odrzucił skargę Skarżącego. Odpis postanowienia odrzucającego skargę doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 16 listopada 2019 r.
W dniu 23 listopada 2018 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie z 6 listopada 2018 r. W zażaleniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wniosek ten ponowił 18 stycznia 2019 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Skarżący wrócił z zagranicy (gdzie pracuje) w sobotę 27 października 2018 r. i dlatego przesyłka pocztowa zawierająca pełnomocnictwo została nadana dopiero 29 października 2018 r., gdyż wcześniej nie było możliwości uzyskania podpisu Skarżącego na pełnomocnictwie.
Powołując się na art. 87 § 1 ppsa, WSA stwierdził, że warunkiem formalnym rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest zgłoszenie tego wniosku w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia. Spełnienie tego wymagania podlega zbadaniu przez sąd w pierwszej kolejności, przed dokonaniem merytorycznej oceny wniosku.
Zdaniem WSA, w tej sprawie termin do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi rozpoczął bieg w dniu 29 października 2018 r., to jest w dacie przesłania pełnomocnictwa do WSA. W tej bowiem dacie ustały przyczyny uchybienia terminu, skoro pełnomocnik dysponował już pełnomocnictwem podpisanym przez Skarżącego. WSA wskazał, że ostatnim dniem 7-dniowego termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu był zatem 5 listopada 2018 r.
W ocenie WSA, złożony przez pełnomocnika Skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych jest spóźniony. Wniosek ten podlegał zatem odrzuceniu, stosownie do treści art. 88 ppsa.
Skarżący (reprezentowany przez adwokata) złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu i przyjęcie skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 88 ppsa przez przyjęcie, że wniosek podlegał odrzuceniu.
W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2018 r. Skarżący podpisał pełnomocnictwo do występowania w niniejszej sprawie (także przed sądem administracyjnym) dla swojej żony, z prawem substytucji, a zatem zgodnie z art. 35 § 1 ppsa żona Skarżącego może skutecznie reprezentować męża przed sądem administracyjnym i może udzielać substytucji, a w takiej sytuacji brak formalny nie występuje.
Pełnomocnik Skarżącego stwierdził też, że pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego złożone do akt wywołuje skutki ex tunc, a w niniejszej sprawie wpłynęło ono do akt przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Skoro o odrzuceniu skargi pełnomocnik dowiedział się 18 listopada 2018 r., to 23 listopada 2018 r. (kiedy to zostało wysłane zażalenie zawierające wniosek o przywrócenie terminu) nie upłynął jeszcze 7-dniowy termin.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest bezzasadne.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 88 ppsa. Przepis ten stanowi: "Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie".
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zastosowanie art. 88 ppsa było skutkiem uznania przez WSA, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi był spóźniony. Z postanowienia WSA nie wynika natomiast, że odrzucenie wniosku było spowodowane jego niedopuszczalnością wynikającą z innych przepisów ppsa, która zachodzi na przykład w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony. Wobec tego chybione jest stanowisko zajęte w zażaleniu, wskazujące na niewystąpienie w tej sprawie braku formalnego skargi w zakresie należytego umocowania pełnomocnika Skarżącego.
Wobec tego jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kwestia wystąpienia w tej sprawie braku formalnego skargi i jego nieuzupełnienia w wymaganym terminie była przedmiotem oceny w postanowieniu WSA z 6 listopada 2018 r., które uprawomocniło się z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 lutego 2019 r. (sygn. akt II GZ 22/19) zażalenia Skarżącego na to orzeczenie WSA.
Zgodnie z art. 87 § 1 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z punktu widzenia tego terminu istotne było zatem ustalenie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, ponieważ od tego momentu rozpoczął bieg 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do uzupełniania braku formalnego skargi, polegającego na niezłożeniu pełnomocnictwa dla adwokata, który podpisał skargę, ustała najpóźniej w dniu 29 października 2018 r. W tym bowiem dniu pełnomocnik Skarżącego dysponował już podpisem Skarżącego na dokumencie pełnomocnictwa i nadał ten dokument na adres WSA. W takim stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi mógł być złożony do 5 listopada 2018 r. Tymczasem wniosek taki został sformułowany w zażaleniu Skarżącego, które zostało nadane na adres WSA dopiero w dniu 23 listopada 2018 r.
W konsekwencji WSA prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi był spóźniony. Ustalenie to musiało prowadzić do odrzucenia tegoż wniosku, stosownie do jednoznacznej treści art. 88 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela sugestii zawartej w zażaleniu, że 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa, należało w tej sprawie liczyć od daty dowiedzenia się przez pełnomocnika Skarżącego o odrzuceniu skargi (18 listopada 2018 r.). Jak wskazano wyżej, przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (czyli nieobecność Skarżącego w kraju i związany z tym brak możliwości podpisania przez niego pełnomocnictwa) ustała wcześniej.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.
PG