Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SAB/Wa 18/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M.P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2020 r.
WSA w Warszawie orzekał w następującym stanie sprawy:
Wyrokiem z 17 lipca 2020 r., sygn. akt VI SAB/Wa 18/20, WSA w Warszawie oddalił skargę M.P. (dalej "skarżący") na bezczynność Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu 20 lipca 2020 r. W tym dniu skarżący złożył wniosek o uzasadnienie wyroku.
Zarządzeniem z 21 lipca 2020 r. Sąd wezwał skarżącego do podpisania ww. wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie skarżący odebrał 22 lipca 2020 r.
Pismem z 22 lipca 2020 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który również nie został podpisany.
Zarządzeniem z 23 lipca 2020 r. Sad dołączył pismo z 22 lipca 2020 r. do akt, wskazując, że wnioskowi skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku został już nadany bieg.
Zarządzeniem z 9 listopada 2020 r. WSA w Warszawie pozostawił wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez rozpoznania, ponieważ skarżący – pomimo skutecznego wezwania – nie uzupełnił braku formalnego. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu na adres w Wielkiej Brytanii, za pośrednictwem operatora pocztowego, 7 listopada 2020 r., co wynika z ze strony internetowej "eMonitoring – śledzenie przesyłek".
Pismem z 30 listopada 2020 r. skarżący złożył na skrzynkę podawczą Sądu zażalenie na powyższe zarządzenie.
W powołanym na wstępie postanowieniu WSA w Warszawie uznał, że termin do wniesienia zażalenia na powyższe zarządzenie został uchybiony, więc odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:
- - art. 49 § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie ze zarządzenie z 9 października 2020 r. zostało skarżącemu doręczone, gdzie skarżący nigdy nie otrzymał tego zarządzenia, a zapoznał się z nim za pośrednictwem systemu teleinformatycznego sadu (Elektroniczny dostęp do akt sprawy), a nie za pośrednictwem poczty;
art. 65 § 2 p.p.s.a poprzez naruszenie przez WSA w Warszawie przepisów o doręczeniach, tj. wadliwe doręczenie zarządzenia z 9 października 2020 r., doręczenie bez potwierdzenia odbioru, zatem sprzecznie z przepisami działu III rozdziału 4 p.p.s.a.;
art. 299 § 1 p.p.s.a poprzez działanie sadu wbrew przepisom tj. niezgodne z prawem doręczanie pism, tj. doręczania pism be potwierdzenia odbioru;
art. 300 p.p.s.a poprzez niezastosowanie przepisu, w sytuacji gdzie zachodziły ku temu podstawy;
art. 7 w zw. z art. 9 oraz 91 Konstytucji RP (Dz.U. 1997.78.483 z dnia 1997.07.15) poprzez pominięcie przepisów Protokołu Końcowego Światowej Konwencji Pocztowej tj. art. VII (2) mówiącego, iż w odstępstwie postanowień art. 18 ust. 3 punkt 3 iż Zjednoczone Królestwo zastrzegło sobie prawo do nieprzyjmowania przychodzących potwierdzeń odbioru, zważywszy ze nie Wielka Brytania nie oferuje potwierdzeń odbioru w obrocie wewnętrznym;
§ 21 i 34 rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. poz. 545) poprzez przyjęcie przez WSA w Warszawie ze zarządzenie z 9 października 2020 (k. 151) została skarżącemu doręczonej w sytuacji, gdzie skarżący nigdy zarządzenia nie doręczono;
art. 12b § 2 p.p.s.a w zw. z art. 74a § 12 4 p.p.s.a poprzez pominiecie warunków określonych w art. 74a p.p.s.a. poprzez doręczenie zaskarżonego postanowienia nieopatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub pieczęcią elektroniczna.
Ponadto wniósł o wystąpienie NSA o podjęcie uchwały w rozszerzonym składzie dotyczącej kwestii dowodu doręczenia, tj. czy dane wydruk z systemu "eMonitoring śledzenie przesyłek" stanowi dowód doręczenia przesyłki zagranicznej, gdyż orzecznictwo w tej sprawie jest nie jest jednoznaczne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Jeżeli strona nie uzupełniła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie (§ 2). Jednym z braków formalnych podlegających uzupełnieniu w tym trybie jest niepodpisanie pisma. Przepis ten znajduje zastosowanie do zażalenia, jednak w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego tego pisma nazwanego, podlega ono odrzuceniu (art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
Z powyżej powołanych przepisów wynika, że warunkiem sine qua non odrzucenia zażalenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych jest doręczenie skarżącemu wezwania do jego dokonania tej czynności w sposób zgodny z przepisami działu III rozdziału 4 p.p.s.a.
Przepisy tego działu przewidują sposób doręczenia pism sądowych osobom fizycznym, tryb postępowania w przypadku gdy doręczyciel nie zastanie adresata, a także gdy pismo pomimo pozostawienia o nim informacji nie zostanie odebrane. Dowodem zaś, że doręczenie zostało dokonane zgodnie z przepisami, jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, które – w przypadku doręczenia przesyłki – powinno zawierać czytelny podpis i datę doręczenia przesyłki adresatowi. W razie zaś nieudanej próby doręczenia przesyłki – zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Informację o pozostawieniu przesyłki do odbioru umieszcza się również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. § 21 i 34 rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego; Dz. U. poz. 545).
Wobec tego, aby stwierdzić, że przesyłka została doręczona prawidłowo, konieczne jest ustalenie, w jakim trybie i komu przesyłka została przekazana. Zdaniem NSA, skarżący słusznie podnosi, że takimi informacjami Sąd I instancji nie dysponował w przypadku przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia.
W aktach sprawy nie ma potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Prawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej ww. wezwanie WSA przyjął na podstawie informacji ze strony internetowej prowadzonej przez Pocztę Polską "eMonitoring śledzenie przesyłek". Z informacji tam zawartych nie wynika jednak, kto odebrał ww. przesyłkę i w jakim trybie została ona doręczona. Zdaniem NSA, informacje te są niezbędne do tego, aby uznać przesyłkę za prawidłowo doręczoną na gruncie p.p.s.a.
W konsekwencji NSA uznał, że Sąd I instancji nie miał podstaw do przyjęcia, że wezwanie do uzupełnienia zażalenia przez jego podpisanie zostało doręczone. Z tego powodu należało uznać, że odrzucenie zażalenia jest przedwczesne. Skoro bowiem wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego nie dostało doręczone prawidłowo, to nie rozpoczął biegu termin na uzupełnienie braku fiskalnego skargi.
Z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał w niniejszej sprawie wątpliwości co do skuteczności zastosowania przez Sąd I instancji informacji wynikających ze strony "Monitoring śledzenie przesyłek", Sąd nie wystąpił z wnioskiem o podjęcie w tym przedmiocie uchwały przez skład powiększony NSA.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
NSA nie orzekł natomiast o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie dają ku temu podstaw.