Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1135/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniosek "D. R." Sp. z o.o. w S. o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 6.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji stwierdził, iż stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli istnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z kolei, uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego atu lub czynności, stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została co najmniej jedna z określonych powyżej przesłanek. W ocenie Sądu I instancji podnoszony we wniosku argument, iż wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia może spowodować utratę środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem samo wykonanie tego rodzaju aktu automatycznie nie skutkuje wyrządzeniem znacznej szkody. Skarżąca nie powołała żadnych okoliczności wskazujących na jej sytuację finansową, co spowodowało, iż Sąd I instancji uznał, że nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego aktu dotyczącego świadczenia pieniężnego mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G., ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że okoliczności sprawy w postaci utraty środków finansowych na prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej, skutkujące utrudnieniem jej prowadzenia w zestawieniu ze złożonymi okolicznościami sprawy, nie są równoznaczne z przesłankami w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i nie uzasadniają wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż nałożona w decyzji kara pieniężna jest kwotą bardzo wysoką, biorąc pod uwagę rozmiary działalności gospodarczej. Ponadto w ocenie skarżącej nie budzi wątpliwości, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do pomniejszenia aktualnego jej majątku o pewną sumę aktywów, która mogłaby zostać zaangażowana w prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej.
Konkludując - strona podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do niekorzystnych i trudnych do odwrócenia skutków w postaci zmniejszenia zamówień i dostaw oraz znacznego utrudnienia prowadzenia działalności. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącej, została uprawdopodobniona okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę oraz nieodwracalne skutki, co stanowi przesłankę określoną w art. 61 § 3 p.p.s.a. do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zażalenie Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej wniósł o jego oddalenie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że możliwość pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej spółki, spowodowana wykonaniem zaskarżonej decyzji, nie stanowi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z kolei, konieczność uregulowania kary pieniężnej łączy się, w każdym przypadku niezależnie od zamożności strony, z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze finansowej. Tym samym w ocenie organu skarżąca nie wykazała, aby wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., do ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest jedynie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I GZ 204/04).
Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 powyższego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Ponadto, jak słusznie podniósł Sąd I Instancji, pomimo tego, że ustawodawca nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, to jednak ciąży na niej obowiązek uprawdopodobnienia podstaw złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła jedynie, iż wykonanie decyzji może doprowadzić do niekorzystnych i trudnych do odwrócenia skutków w postaci zmniejszenia liczby zamówień i dostaw oraz znacznego utrudnienia prowadzenia działalności. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku, chociażby w postaci wyciągu z rachunków bankowych czy bieżących sprawozdań finansowych wskazujących na aktualną kondycję finansową firmy, uniemożliwiając tym samym sądowi dokonanie oceny stanu jej majątku (zobowiązań i wierzytelności) i zaistnienia realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarżąca nie wykazała, iż zapłata orzeczonej kary pieniężnej spowoduje okoliczności uzasadniające stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Podnieść należy, iż przesłanką wstrzymania wykonania jest ocena zmiany sytuacji strony skarżącej, na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność zaś uregulowania kary pieniężnej w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem jej aktywów. Ponadto, świadczenia pieniężne nie powodują nieodwracalnego skutku, gdyż w sytuacji uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji strona skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty.
Odnosząc się do powoływanej przez skarżącą kwestii w postaci skomplikowanego charakteru sprawy czy też wadliwości zaskarżonego aktu, to podnieść należy, iż nie jest to ustawową przesłanką, w oparciu o którą sąd może wstrzymać jego wykonanie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.