Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1062/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S. sp. j. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr 0401.CKB.4040.125.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 2 listopada 2022 r. wezwano S. Sp. j. w K. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi i udzielenia pełnomocnictwa oraz do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Sąd I instancji stwierdził, że niedochowanie powyższych wymogów należy traktować jako braki formalne skargi, których usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych skargi została wysłana na adres do doręczeń podany w skardze. Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awizowania została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie skarżącej wezwania było skuteczne i zostało dokonane dnia 6 grudnia 2022 r. (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Wobec uznania przesyłki za doręczoną w dniu 6 grudnia 2022 r. zakreślony siedmiodniowy termin upłynął dnia 13 grudnia 2022 r. Strona skarżąca, pomimo wezwania, nie uzupełniła braków formalnych skargi.
Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia spółka wskazała, że nie wykonała zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, gdyż operator pocztowy nie doręczył jej przesyłki listowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, ani nie doręczono jej awizo.
Spółka wskazała, że korzysta z usługi "przekazania" świadczonej przez Pocztę Polską, która polega na przekazywaniu przesyłek pocztowych adresowanych do niej na adres zamieszkania wspólnika D. G. W ocenie spółki usługa ta nie została w przedmiotowej sprawie prawidłowo wykonana, gdyż ww. wspólnik nie otrzymał informacji ani o przesyłce pocztowej, ani o awizo.
Spółka niezależnie od powyższego podnosi, że postanowienie o odrzuceniu skargi z przyczyn podanych w jego uzasadnieniu stanowi naruszenia art. 106 § 3-5 PostAdmU w zw. z art. 228 KPC. Podnosi, że dane zamieszczone w KRS są faktami powszechnie znanymi i Sąd może z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Fakty powszechnie znane są bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Centralna Informacja KRS wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udziela informacji z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeśli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej. Spółka powołała przy tym treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którym pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację. Zdaniem spółki, Sąd powinien sam pobrać takie wydruki, a nie wzywać do uzupełnienia nieistotnego braku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ lub osoby, o których mowa w ww. przepisie, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu jednostki organizacyjnej, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to sąd powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie wspólnika skarżącej spółki do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego.
Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14, a także uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22).
W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga spółki nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do niej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. Taka sekwencja działań Sądu I instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skarżący niezasadnie zarzucił także naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 106 § 3-5 i art. 228 KPC, albowiem przepisy te dotyczą postępowania dowodowego. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie rozpatrywał meritum sprawy, gdzie stan faktyczny ustalany jest na podstawie dowodów, natomiast oceniał wymagania formalne skargi, czyli pisma dopiero inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kwestia dotycząca sposobu doręczenia pism do spółki (usługa przekierowania) przez Pocztę Polską, jest irrelewantna przedmiotowej sprawie. Okoliczność przekierowywania przesyłki nie jest powiązana z zasadnością odrzucenia skargi, której podstawą było obiektywne nieuzupełnienie braku formalnego skargi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.