Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 748/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił skargę H. J. (zwanego dalej: skarżącym) na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 748/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GZ 60/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone przez skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 26 stycznia 2010 r.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 748/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. ponownie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Zażalenie na postanowienie z dnia 8 czerwca 2010 r., wniósł H. J., wskazując na błędną interpretację Sądu I instancji okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślił, iż przebyta choroba, wysoka temperatura oraz ogólna psychoza zagrożeniem epidemią świńskiej grypy, uniemożliwiła mu i jego małżonce racjonalność działania i chłodną analizę otrzymanego w dniu [...] listopada 2009 r. wezwania do uiszczenia wpisu, w wyniku czego nastąpiło uchybienie wskazanemu w wezwaniu terminowi. Fakt, iż w związku z powyższym Sąd I instancji nie zauważył niezawinionego działania po stronie skarżącego stanowi w jego ocenie naruszenie art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 185/10 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił prowadzone postępowanie, z uwagi na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2010 r., którym przekazał on do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zagadnienie prawne o następującej treści: "Czy art. 185 § 2 p.p.s.a. ma w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 198 p.p.s.a. zastosowanie w razie uchylenia przez NSA zaskarżonego zażaleniem postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego lub zarządzenia przewodniczącego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?", albowiem przedstawione pytanie prawne miało znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 8 czerwca 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd postanowi podjąć zawieszone postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie.
Zgodnie natomiast z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu wnoszący zobowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności, które wskazują na brak jego winy w uchybieniu terminowi.
W dniu 15 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w Izbie Gospodarczej zagadnienia prawnego przekazanego przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2010 r. podjął uchwalę stwierdzając, iż "W razie uchylenia przez NSA zaskarżonego zażaleniem postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego lub zarządzenia przewodniczącego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie ma zastosowania art. 185 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a."
W związku z tym, że przyczyna zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie ustała, postępowanie należało podjąć.
Przechodząc do oceny stanowiska Sądu pierwszej instancji w przedmiocie spełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Do sądu należy zaś ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie.
Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy powinien być więc oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Sąd uznał, że przebyta przez skarżącego choroba, niewątpliwie stresująca, nie miała wpływu na fakt nieuiszczenia wpisu od skargi, albowiem w dniu 30 listopada 2009 r. skarżący dokonał opłacenia wpisu w dwóch innych sprawach, a ściślej poprosił małżonkę o dokonanie takich wpłat. Nie miał zatem wyłączonej świadomości działania, a nieopłacenie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło przez niedopatrzenie ze strony skarżącego, czego jednak nie usprawiedliwiają okoliczności wskazane we wniosku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie występuje przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący uchybił terminowi do wpłacenia wpisu w przedmiotowej sprawie, miał jednak świadomość potrzeby opłacenia wpisu w dwóch innych, toczących się równolegle sprawach i z pomocą małżonki uczynił zadość temu obowiązkowi. Należy więc przyjąć, iż w niniejszej sprawie skarżący nie dochował należytej staranności w omawianym zakresie, a zatem nie jest możliwe uznanie uchybienia terminowi za niezawinione.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W pkt 2 sentencji postanowienia orzeczono na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.