Uzasadnienie
A. w B.(dalej: skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 248/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z poźn. zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił uiszczony wpis.
Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 5 grudnia 2017 r. Stosownie do pouczenia zawartego w decyzji, skarżąca powinna wnieść skargę do Sądu za pośrednictwem właściwego organu we wskazanym trzydziestodniowym terminie, którego bieg kończył się 4 stycznia 2018 r. Przedmiotową skargę skarżąca wniosła natomiast 5 stycznia 2018 r., czyli 1 dzień po upływie terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów tj. odpisu zaskarżonej decyzji oraz wydruku z systemu obsługi korespondencji e-Kancelaria na okoliczność ustalenia daty doręczenia skarżącej decyzji oraz ustalenia początku biegu terminu do wniesienia skargi do Sądu.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że WSA w Warszawie dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego, iż zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 5 grudnia 2017 r. bowiem zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy decyzja została doręczona skarżącej spółce w dniu 6 grudnia 2017 r., co potwierdzają dołączone do zażalenia dowody z dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze nowelizację ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie złożona została skarga na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji GDDKiA z dnia 30 listopada 2015 r. mocą której zezwolono spółce na kontynuację umieszczenia kabla energetycznego w pasie drogowym. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 5 u.d.p.
Oceniając charakter zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że jest ona decyzją wydaną w I instancji (teza pierwsza uchwały SN z 15 grudnia 1984 r., III AZP 8/83, OSNCP 1985, nr 10, poz. 143; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz. Wyd. 15, 2017 r. s. 921; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 2018 r. Komentarz aktualizowany do art.162 Kodeksu postępowania administracyjnego), a także decyzją wydaną w nowej sprawie (patrz: wyrok NSA z 7 lipca 1988 r., II SA 1676/87, ONSA 1989, nr 2, poz. 60).
Stosownie do art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie do art. 5 § 1 pkt 4 k.p.a. ministrowie to m.in. kierownicy centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra. Jak wynika z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.; dalej: u.d.p.) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych.
Mając na uwadze powyższe strona na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. miała możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskutek wydania kontrolowanej decyzji.
Jednak w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Art. 9 pkt 2 ustawy zmieniającej wprowadził m. in. zmianę w § 3 art. 52 p.p.s.a., o następującej treści: "Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa". Równocześnie został uchylony § 4 art. 52 p.p.s.a., który brzmiał: "W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania".
Art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że "Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy".
Powyższa zmiana spowodowała, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie danego aktu wydana po dniu 1 czerwca 2017 r. skutkowała zastosowaniem znowelizowanej treści art. 52 § 3 p.p.s.a. tj. skorzystania z drogi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej (red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., 2018 r., s. 216 i 217).
Wobec powyższego należy zauważyć, że w tej sytuacji mamy do czynienia z dwoma środkami zaskarżenia, uregulowanymi w odrębnych przepisach, co do których obowiązują różne terminy na ich wniesienie. W piśmiennictwie jednak podnosi się, że z dniem doręczenia decyzji stronom termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają biec równolegle (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz., 2017 r., s. 296). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy strona nie skorzystała z prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tylko za pośrednictwem organu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a.
Powyższe uwagi były istotne dla oceny czy kontrolowane postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Przypomnieć należy, że WSA postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę i zwrócił stronie uiszczony wpis. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona 1 dzień po upływie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli zaś skarga została złożona po tym terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 5 grudnia 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (potwierdzonego za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika) na którym widnieje pieczęć spółki, podpis odbierającego przesyłkę oraz wyraźnie określona data odbioru przesyłki - "5 grudnia 2017 r.". Wskazania wymaga, że "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 344/16). Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą.
Skoro skarżąca odebrała przesyłkę w dniu 5 grudnia 2017 r. to ostatni termin do wniesienia skargi przypadał na dzień 4 stycznia 2018 r. Z koperty dołączonej do akt sądowych sprawy (k.
- 14) jednoznacznie wynika, że skarżąca nadała przesyłkę w dniu 5 stycznia 2018 r. Zatem po upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowiska Sądu I instancji nie może podważyć argumentacja podniesiona w zażaleniu wraz z załączoną do niego dokumentacją. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że z dowodów tych w żaden sposób nie wynika, że data odbioru przesyłki to 6 grudnia 2017 r., co oznaczałoby że przesyłka nadana w dniu 5 stycznia 2018 r. zawierająca skargę została nadana w terminie. W dołączonym do zażalenia odpisie zaskarżonej decyzji co prawda widnieje pieczątka z powyższą datą jednakże w żaden sposób nie wynika, że właśnie data 6 grudnia 2017 r. jest datą doręczenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sama pieczątka z datą i spisanym odręcznie numerem nie może podważyć wiarygodności dokumentu urzędowego jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że data odbioru przesyłki to 5 grudnia 2017 r. Ponadto konfrontując numer, który widnieje na kserokopii odpisu skargi, z numerem jaki jest przypisany na wydruku z systemu obsługi korespondencji można tylko wywnioskować, że data 6 grudnia 2017 r. to data przekazania oryginału korespondencji do jednostki Sekcji Utrzymania.
Powyższa adnotacja również nie wskazuje, że jest to data doręczenia zaskarżonej decyzji. Istotnym jest, że to w jakim terminie przesyłka zostanie przekazana dalej do właściwych oddziałów czy sekcji zajmujących się daną sprawą jest wewnętrznym ustaleniem zasad panujących - akurat w przypadku skarżącej - w spółce. Z punktu widzenia obliczania początku biegu 30- dniowego terminu do wniesienia skargi kluczowym jest moment doręczenia przesyłki na prawidłowy adres.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
PM