Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 706/06, odrzucił skargę B. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. B. T. wniosła m.in. o przesłanie kserokopii dokumentów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Zarządzeniem z dnia 9 maja 2014 r. Przewodniczący Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. poinformował skarżącą, iż w celu uzyskania kserokopii z akt sądowych sprawy, powinna ona wskazać Sądowi numery stron poszczególnych dokumentów, o których kserokopie występuje, a następnie uiścić opłatę kancelaryjną w kwocie 2 złote za jedną stronę dokumentu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżąca zmodyfikowała swoją prośbę i zwróciła się o skserowanie kompletu akt sprawy wraz z potwierdzeniem za zgodność z oryginałem kserokopii kart.
Przewodniczący Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014 r. wezwał B. T. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za kserokopię całości akt sądowych sprawy (łącznie 95 stron) w wysokości 190 zł w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania z uwagi na treść art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). W podstawie prawnej wezwania wskazano również art. 234 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji poinformował skarżącą, ze wydaje z akt sądowych odpisy lub kserokopie, przy czym odpisy sporządzane są jedynie z dokumentacji wytworzonej w Sądzie, a opłata kancelaryjna za jedną stronę odpisu dokumentu wynosi 10 złotych. Kserokopie z akt sadowych mogą być natomiast udostępniane stronie bez ograniczeń przedmiotowych, jednakże pozostają one wolne od elementów utożsamiających podmiot wydający, czyli nie są sygnowane nazwą Sądu ani też datą i podpisem osoby sporządzającej.
B. T. wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. Skarżąca zakwestionowała wysokość opłaty kancelaryjnej, do uiszczenia której została wezwana i uznała kwotę 190 zł należną za kserokopie akt sprawy za wygórowaną. Na tę okoliczność stwierdziła, że usługowe punkty kserograficzne pobierają opłatę w wysokości 0,30 zł za dwustronną kserokopię formatu A4.W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że żądanie kwoty 190 zł jest dla niej niezrozumiałe i nie posiada uzasadnienia.
Skarżąca wniosła ponadto o całkowite zwolnienie jej z wymaganej opłaty z uwagi na osiąganie niskich dochodów, których wysokość nie zaspokaja jej potrzeb życiowo-bytowych. Wskazał, iż osiągany przez nią dochód z tytułu zatrudnienia jest na poziomie najniższej krajowej płacy, zaś od 2006 r. nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie wykonuje usług w zakresie wynajmu samochodów osobowych wraz z kierowcą.
Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązując stronę do jego wypełnienia i nadesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w przewidzianej przepisami prawa formie referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarządzeniem z dnia 17 września 2014 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie skarżąca nie wniosła sprzeciwu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 227 § 1 p.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie z treścią art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna.
Treść art. 234 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt sprawy, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3 tego przepisu. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy z obowiązku tego nie została zwolniona na mocy przepisu prawa, zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 – 3 p.p.s.a., bądź mocą postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, skarżąca złożyła do Sądu zażalenie, z którego wynikało, iż ze względu na swą sytuację materialną, wnosi ona również o całkowite zwolnienie od przedmiotowej opłaty. W związku ze złożonym wnioskiem Sąd I instancji przesłał stronie formularz PPF, celem orzeczenia na jego podstawie o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy.
Ze względu na brak działania skarżącej w tym zakresie, złożony wniosek przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Wobec braku możliwości dokonania przez Sąd oceny stanu majątkowego oraz zdolności płatniczych skarżącej, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zostało jej przyznane, co skutkowało obowiązkiem uiszczenia kosztu w postaci opłaty kancelaryjnej. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Przewodniczący Wydziału [...] WSA w W. zasadnie wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tytułu złożenia przez nią wniosku o skserowanie kompletu akt sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie zastrzeżenia budzi jednak sama treść zaskarżonego zarządzenia. Sąd I instancji formułując jego treść nie podał bowiem podstawy prawnej, z której wynikałaby wysokość kwoty koniecznej do uiszczenia przez skarżącą, a która to wartość jest kwestionowana w zażaleniu.
Ze względu na to, iż w zaskarżonym zarządzeniu Sąd I instancji nie wskazał podstawy prawnej, która pozwoliłaby skarżącej zrozumieć skąd wynika wymagana przez Sąd należność, należało uchylić zaskarżone zarządzenie. Tak sformułowane zarządzenie, w ocenie NSA, naruszało dyspozycję art. 167 p.p.s.a., zgodnie z którym przepisy regulujące zagadnienie orzeczeń sądowych, w tym również postanowień, stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Stosownie zaś do treść art. 163 § 2 postanowienia, od których stronie przysługuje środek zaskarżenia, sąd doręcza wraz z uzasadnieniem. W zaskarżonym zarządzeniu uzasadnienia w zakresie podstawy prawnej jego wydania zabrakło, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia.
Ponownie wzywając skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej Wojewódzki Sad Administracyjny wskaże podstawę prawną zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) i wyjaśni sposób wyliczenia żądanej kwoty.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.