Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1735/16 odmówił K.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. K.S. (dalej: skarżąca), drogą elektroniczną za pośrednictwem organu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na ww. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Powyższą skargę opatrzoną podpisem elektronicznym skarżąca nadała za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) w dniu 3 sierpnia 2016 r., a skarga została wydrukowana przez uprawnionego pracownika organu w dniu 4 sierpnia 2016 r.
W dniu 19 września 2016 r. skarżąca złożyła do sądu podpisany egzemplarz skargi (w wykonaniu wezwania sądu) oraz urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja doręczona została skarżącej w dniu 4 lipca 2016 r., zatem termin przewidziany na wniesienie skargi upływał z dniem 3 sierpnia 2016 r. Skargę wniesiono do elektronicznej skrzynki podawczej organu za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 3 sierpnia 2016 r. Natomiast jej wydrukowanie i opatrzenie prezentatą organu miało miejsce w dniu 4 sierpnia 2016 r., zatem skarga złożona została z uchybieniem terminu.
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że stwierdzona niedopuszczalność skargi z uwagi na art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oznacza jej oczywistą bezzasadność o której mowa w art. 247 p.p.s.a., wobec tego prawo pomocy nie przysługuje.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz rozpatrzenie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: /.../ 6) wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania;
- 7) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
- 8) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków (§ 2). Czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienia albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje zażalenie (§ 4).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotowe zażalenie.
Zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis ten wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy, która to pomoc nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
Pojęcie "oczywistej bezzasadności skargi" w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie zostało ustawowo zdefiniowane, ale z doktryny prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych na ten temat wynika, że skargą oczywiście bezzasadną jest taka skarga, która już na "pierwszy rzut oka" tj. bez dokonania głębszej analizy prawnej, niewątpliwie, nie może zostać uwzględniona przez sąd (por. Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803 i postanowienia NSA: z dnia 18.04.2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, z dnia 14.02.2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, z dnia 27.04.2012 r., sygn. akt II GZ 142/12). Taki przypadek zachodzi też w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia, z uwagi na jej wniesienie po terminie.
Należy podkreślić, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy brak było wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek taki skarżąca złożyła dopiero wraz z zażaleniem na to postanowienie. NSA na marginesie zaznacza, że postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesieni skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 227/17 utrzymał je w mocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji