Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1268/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę kasacyjną M. Ś. od wyroku tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2010 r. w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie płatności obszarowych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. M. Ś. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie uprawnienia do samodzielnego jej sporządzenia i podpisania - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała kserokopię wyciągu z protokołu posiedzenia Okręgowej Rady Adwokackiej w K. oraz kserokopię legitymacji adwokackiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną strony skarżącej z uwagi na to, że nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie.
Sąd I instancji przywołał treść art. 47 § 2 i art. 48 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm., dalej: Prawo o adwokaturze) i stwierdził, że ze wskazanych przepisów wynika w jaki sposób adwokat będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego powinien poświadczyć odpis dokumentu za zgodność z oryginałem.
Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że nadesłane przez stronę skarżącą w terminie kserokopie dokumentów zawierają jedynie podpis M. Ś., natomiast nie zawierają daty i oznaczenia miejsca sporządzenia poświadczenia co powoduje, że formalnie nie zawierają również podpisu adwokata.
W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i "przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania".
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 48 p.p.s.a. strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie sądu złożyć oryginał dokumentu przed rozprawą oraz podkreśliła, że takiego żądania sąd do strony nie skierował. Następnie Maria Śliwowska podniosła, że w przypadku takiego żądania zgodnie z § 3 omawianego artykułu zamiast oryginału strona może złożyć odpis dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca przy piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., w celu wykazania uprawnienia do samodzielnego sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej, nadesłała kserokopię wyciągu z protokołu Okręgowej Rady Adwokackiej w K. oraz kserokopię legitymacji adwokackiej, poświadczone za zgodność z oryginałem i zawierające podpis adwokat M. Ś. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Ze wskazanego artykułu wprost wynika prawo do sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego skargi kasacyjnej we własnej sprawie (vide B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, Wyd. III, str. 487).
Stosownie do treści art. 37 § 1 zd. 2 p.p.s.a. m.in. adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących jego umocowanie. Natomiast Sąd jedynie w razie wątpliwości, może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
W myśl art. 48 § 3 p.p.s.a., zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony, będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Powyższe unormowanie zostało dodane od 1 stycznia 2010 r., na skutek nowelizacji ustawą z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676). Jednocześnie ustawodawca od 1 stycznia 2010 r. - w dodanym art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze wprowadził zapis, że: "Adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu".
Analiza powyższych regulacji prawnych wskazuje, że dodanie nowego przepisu art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze, nie miało na celu ingerowanie w treść art. 37 p.p.s.a., w zakresie odnoszącym się do pełnomocnictw i dokumentów wykazujących umocowanie. W powoływanym art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze, wyraźnie ustawodawca stanowi o sporządzaniu poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w "zakresie określonym odrębnymi przepisami", czyli przede wszystkim odnosi to do postanowień art. 48 § 3 i § 4 p.p.s.a.
Przy poświadczaniu pełnomocnictwa samo uwierzytelnianie co do zasady, nie ma na celu "zrównanie dokumentu pełnomocnictwa z dokumentem urzędowym", lecz jedynie wykazanie istnienia umocowania do działania. Zatem umieszczanie na poświadczeniu takich zapisów, jak stwierdzenie miejsca i daty sporządzenia odpisu, w przypadku pełnomocnictw nie ma większego znaczenia, w sytuacji gdy dla określonych celów dokument ten nie musi spełniać cech "dokumentu urzędowego" w rozumieniu art. 48 § 3 i § 4 p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze. Podawanie tych elementów, nabiera innego znaczenia i wymiaru w przypadku uwierzytelniania innych, niż pełnomocnictwo dokumentów lub pełnomocnictw mogących być uznanymi, jako dokumenty urzędowe (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 331/10, z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 193/11).
Przedstawione uwagi dotyczące wymogów w zakresie uwierzytelniania odpisu pełnomocnictwa odnieść należy również do uwierzytelniania dokumentu wskazującego uprawnienie do samodzielnego sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej.
Powinien on czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pełnomocnictwa. Musi to być zatem - jak przewiduje art. 37 p.p.s.a. – oryginał dokumentu lub jego uwierzytelniony odpis. Z art. 37 § 1 zdanie 2 i 3 p.p.s.a. wynika, że adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy dokumentów wykazujących ich umocowanie, natomiast sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Strona skarżąca na wezwanie Sądu I instancji złożyła uwierzytelnione przez siebie w sposób wymagany dla dokumentu pełnomocnictwa kopie dokumentów wskazujących na uprawnienie do samodzielnego sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej. Strona uzupełniła więc braki formalne skargi kasacyjnej w terminie, a zatem nie zachodziła w sprawie podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznanie przez Sąd I instancji, iż skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie, ponieważ nadesłane przez nią kserokopie dokumentów wskazujące na uprawnienie do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej nie zawierały daty i miejsca poświadczenia za zgodność z oryginałem, należy uznać za nadmierny formalizm i pozbawienie strony prawa do sądu, co stanowi naruszenie jednej z podstawowych zasad zagwarantowanych w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Na marginesie dodać należy, że skarżąca kserokopię wyciągu z protokołu Okręgowej Rady Adwokackiej w K. oraz kserokopię legitymacji adwokackiej nadesłała wraz z pismem przewodnim, na którym widniała data i miejsce sporządzenia – G., [...].12.2010 r. (k. 121 akt sądowych).
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.