Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1195/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. pozostawił bez rozpoznania wniosek R. P. o wyłączenie od rozpoznania sprawy referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania jednorazowej pomocy finansowej o charakterze de minimis.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. R. P. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. od rozpoznawania sprawy. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia złożonego wniosku o wskazanie z imienia i nazwiska osób, których dotyczy wniosek oraz o przytoczenie, co do każdej z tych osób uprawdopodobnionej przyczyny wyłączenia, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku o wyłączenie bez rozpoznania.
Sąd stwierdził, że skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku skoro nie wskazał imiennie referendarzy, których wniosek dotyczy. W związku z niewykonaniem wezwania przez skarżącego Sąd I instancji na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) pozostawił wniosek bez rozpoznania.
R. P. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, mającą zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania orzeczenia określonej treści. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, że art. 19 p.p.s.a. nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu z osobna. Jednak w takim przypadku konieczne jest odrębne uzasadnienie wniosku dotyczącego każdego sędziego z osobna. Przepis ten nie przewiduje wyłączenia całego sądu. W myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Przy czym należy podkreślić, że powołane wyżej przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego (art. 24 § 1 p.p.s.a.). Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 p.p.s.a. wniosek taki powinien zawierać: a) wskazanie sędziego, b) podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i c) powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.
Niewskazanie sędziego z imienia i nazwiska oraz niewyjawienie przyczyn wyłączenia czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Nie można bowiem w takim przypadku stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.
Wniosek R. P. z dnia [...] stycznia 2013 r. o wyłączenie wszystkich referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. nie zawierał powyższych elementów koniecznych do jego rozpoznania. Niewskazanie referendarza z imienia i nazwiska, brak wskazania przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz nie powołanie żadnych okoliczności ani dowodów uprawdopodabniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego referendarza czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. wezwał do uzupełnienia wniosku skarżącego w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a). Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił wskazanych w zarządzeniu braków formalnych wniosku, ponawiając jedynie w odpowiedzi na wezwanie wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. którzy działali i działają na jego szkodę i wydali bezprawne orzeczenia na szkodę skarżącego, a wykaz tych sędziów posiada Prezes Sądu a nadto ich dane personalne są w aktach sprawy (k 30 akt sprawy).
W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które w związku z tym należy uznać za wydane prawidłowo. Wyrażony pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. z dnia 12 września 2007 r., I OZ 649/07; post. z dnia 11 września 2008 r. I OZ 674/08; post. z dnia 30 marca 2010 r., II FZ 108/10; post. NSA z dnia 18 lutego 2011 r., II GZ 65/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.