Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 października 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1738/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), odrzucił skargę Izby A (dalej: skarżąca) na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] lipca 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Ponadto WSA zwrócił skarżącej wpis sądowy od skargi.
WSA stwierdził, że zarządzeniem z 17 września 2018 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii regulaminu (ewentualnie statutu) skarżącej, wskazującego zakres działania osób upoważnionych do działania w jej imieniu, aktualnego na dzień załączonej do skargi uchwały stanowiącej pełnomocnictwo. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 24 września 2018 r., ale nie zostało przez skarżącą wykonane.
Zdaniem WSA, brak wykazania umocowania do udzielenia pełnomocnikowi skarżącej mandatu do działania przed WSA uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Z kolei odrzucenie skargi skutkowało zwrotem uiszczonego wpisu od skargi, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając je w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA celem nadania jej dalszego biegu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 83 § 3 ppsa przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, podczas gdy stosowne pismo (wraz z załącznikami) zostało nadane na adres WSA przed upływem stosownego terminu (a także zostało doręczone adresatowi), co w konsekwencji przełożyło się na bezpodstawne orzeczenie o odrzuceniu skargi.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że odpowiadając na wezwanie WSA do usunięcia braku formalnego skargi wystosowała pismo z 26 września 2018 r., do którego załączyła odpowiednie dokumenty wykazujące stosowne umocowanie. Pismo to zostało oddane 26 września 2018 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, co powinno być poczytane jako równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu. Wobec tego postanowienie o odrzuceniu skargi jest nieprawidłowe, albowiem zostało wydane wbrew okolicznościom faktycznym potwierdzającym, że skarżąca skutecznie uzupełniła braki formalne skargi, zachowując odpowiedni termin.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Kontrola instancyjna orzeczenia wydanego na tej podstawie obejmuje weryfikację tego, czy: 1) skarga miała brak formalny, 2) strona została prawidłowo wezwana do uzupełniania tego braku, 3) strona uzupełniła brak formalny w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania o jego uzupełnienie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA pełnomocnik skarżącej został wezwany pismem z 18 września 2018 r. do usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi przez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii regulaminu (ewentualnie statutu) skarżącej, wskazującego zakres działania osób upoważnionych do działania w jej imieniu, aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa załączonego do skargi i upoważniającego do działania przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało sformułowane prawidłowo i było jednoznaczne w swej treści. Usunięcie tegoż braku było przy tym konieczne dla nadania skardze dalszego biegu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA błędnie jednak uznał, że w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (to jest między 25 września a 1 października 2018 r.) skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi. W aktach sprawy (k. 34 - 45) znajduje się pismo pełnomocnika skarżącej z 26 września 2018 r., do którego załączono m.in. poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię uchwał skarżącej w sprawie jej regulaminu i w sprawach wyboru (na funkcję prezesa i sekretarza) osób, które podpisały pełnomocnictwo załączone do skargi. Pismo to zostało nadane przesyłką poleconą nr [...] za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. (vide koperta - k. 46 akt sądowych). Przesyłka ta wpłynęła do WSA w dniu 2 października 2018 r. (vide prezentata biura podawczego - k. 34 akt sądowych), a zatem względy doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że została nadana co najmniej dzień wcześniej (na kopercie nie został odciśnięta przez pracownika Poczty Polskiej pieczęć z datą nadania), czyli w terminie na usunięcie braku formalnego skargi.
Takie stanowisko potwierdza również załączony do zażalenia wydruk ze strony internetowej emonitoring.poczta-polska.pl, z którego wynika, że przesyłka o numerze [...] została nadana w UP [...] w dniu 26 września 2018 r., a doręczono ją w dniu 2 października 2018 r. przez UP Warszawa 1.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko WSA, iż skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi jest co najmniej przedwczesne, a zatem postanowienie o odrzuceniu skargi podlegało uchyleniu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego tego postanowienia obligowało do uchylenia również postanowienia o zwrocie wpisu od skargi, jako będącego skutkiem odrzucenia skargi.
Na zmianę oceny o wadliwości rozstrzygnięcia WSA nie może wpłynąć okoliczność, że z nieustalonych powodów pismo pełnomocnika skarżącej z 26 września 2018 r. zostało wszyte do akt sądowych już po wydaniu postanowienia z 26 października 2018 r., mimo że dotarło ono do WSA 24 dni przed tą datą. Wprawdzie WSA, stosownie do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 ppsa, orzekał na podstawie akt sprawy, jednakże niezawinione przez skarżącą uchybienia pracowników WSA w zakresie dołączania do akt wpływającej korespondencji nie mogą prowadzić do pozbawienia skarżącej prawa do sądu.
Ponownie rozpoznając sprawę, WSA przeanalizuje dokumenty załączone do pisma pełnomocnika skarżącej z 26 września 2018 r. i oceni, czy skarżąca wykonała wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Następnie - w zależności od wyników tej oceny - WSA podejmie stosowne czynności procesowe.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 209 ppsa wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ppsa. Niniejsze postanowienie NSA nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 ppsa.
PG