Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 29/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie R.S. na postanowienie tego Sądu z 14 kwietnia 2021 r. odrzucające skargę kasacyjną R.S. od wyroku z 22 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 29/21.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zażalenie niesporządzone zgodnie z tymi zasadami jest niedopuszczalne. Natomiast zażalenie w sprawie zostało podpisane przez skarżącego oraz przez prawnika W.B.. Z tego powodu Sąd odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wskazał, że W.B. posiada wykształcenie prawnicze o specjalności sądowej oraz dodatkowo posiada ukończone studia wyższe w zakresie prawa podatkowego i jako profesjonalny podmiot prawny prowadzi działalność prawniczą. Zdaniem skarżącego, art. 32 k.p.a. nie ogranicza dopuszczalności ustanowienia pełnomocnika.
Pismo to zostało podpisane przez skarżącego i prawnika W.B..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, przy czym w takim przypadku odpowiednio stosuje się art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., w których został określony katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Niedopełnienie warunku określonego w art. 194 § 4 p.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym, powodującym odrzucenie zażalenia jako niedopuszczalnego.
Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA z: 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 201/21, 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W tym stanie prawnym należy stwierdzić, że sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej bezwzględnie musi zostać sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osobę wskazaną w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie natomiast, ani skarżący, ani też W.B. nie wskazywali, że ten ostatni jest osobą znajdującą się w kręgu określonym w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. Posiadanie przez W.B. "wykształcenia prawniczego o specjalności sądowej oraz ukończonych studiów wyższych w zakresie prawa podatkowego i prowadzenie przez niego działalności prawniczej" nie jest równoznaczne z posiadaniem uprawnień do sporządzenia skargi kasacyjnej, określonych w art. 175 p.p.s.a.
Należy nadto wskazać, że niniejsze postępowanie nie toczy się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy której to ustawy W.B. faktycznie mógłby być pełnomocnikiem skarżącego, lecz – z momentem wniesienia skargi do Sądu na decyzję SKO w Kielcach – na mocy przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy ograniczają krąg osób, które mogą być pełnomocnikiem stron w ogóle, a jeszcze bardziej są rygorystyczne w przypadku umocowania do sporządzenia zażalenia określonego w art. 194 § 4 p.p.s.a. Z tych powodów W.B. nie mógł być pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, a już tym bardziej nie mógł sporządzić skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu. Uprawnień do sporządzenia ww. zażalenia nie posiadał również skarżący.
Z tych powodów Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zażalenie na postanowienie z 14 kwietnia 2021 r. było niedopuszczalne z uwagi na niespełnienie wymogów określonych w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. i odrzucił je na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.