Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 1845/25, w sprawie ze skargi T. S.A. w likwidacji w W. na wezwanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 14 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nieodpłatnego udostępniania programów telewizyjnych, w pkt 1/ sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku tego Sądu z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 1845/25, w ten sposób, że zamiast "na decyzję" wpisał "na wezwanie"; w pkt 2/ umieścił wzmiankę o sprostowaniu na oryginale wyroku.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 1845/25, na skutek oczywistej omyłki wskazano błędnie rozstrzygnięcie organu będące przedmiotem kontroli sądowej. Zostało bowiem wpisane, że przedmiotem skargi była decyzja Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, gdy faktycznie przedmiotem zaskarżenia było wezwanie tegoż organu. W tej sytuacji, sprostowanie powyższej omyłki stało się konieczne. WSA podkreślił przy tym, że sprostowanie wyroku jest dopuszczalne, gdyż nie ma ono żadnego wpływu na treść orzeczenia Sądu i nie prowadzi do jego zmiany.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T. S.A. w likwidacji w W., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- I. art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zmiana w ogłoszonej i pisemnej sentencji wyroku określenia aktu będącego przedmiotem sprawy z "decyzji" na "wezwanie" mieści się w pojęciu "oczywistej omyłki", podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że ingerencja ta dotyczyła elementu konstrukcyjnego rozstrzygnięcia, nie miała charakteru oczywistego ani bezspornego i wykraczała poza dopuszczalny zakres rektyfikacji;
- II. art. 156 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zmiana rodzaju aktu administracyjnego wskazanego w sentencji wyroku nie wpływa na treść rozstrzygnięcia w znaczeniu procesowym, podczas gdy określenie rodzaju aktu objętego sentencją wyznacza przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej i stanowi element konstytuujący zakres rozpoznania;
- III. art. 144 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 p.p.s.a., poprzez ingerencję w treść rozstrzygnięcia po ogłoszeniu, mimo że sąd jest związany wyrokiem od chwili ogłoszenia, a instytucja sprostowania nie może prowadzić do modyfikacji elementów określających przedmiot sprawy;
- IV. art. 156 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w drodze sprostowania dopuszczalna jest zmiana sposobu określenia aktu wskazanego w ogłoszonej sentencji wyroku jako przedmiot sprawy, podczas gdy kompetencja rektyfikacyjna nie obejmuje ingerencji w element sentencji wyznaczający zakres rozpoznania w postępowaniu zakończonym wyrokiem.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że słowo "decyzja" zostało użyte przez Sąd podczas publicznego ogłoszenia wyroku w dniu 4 lutego 2026 r. oraz utrwalone w sentencji wyroku na piśmie. W ocenie skarżącej, zamiana słowa "decyzja" na "wezwanie" nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, ponieważ są to odrębne kategorie aktów, w związku z czym zmiana ta nie ma charakteru redakcyjnego, lecz normatywny, tj. dotyczy kwalifikacji prawnej zaskarżonego aktu. Jako że kwalifikacja aktu determinuje podstawę dopuszczalności skargi w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a., zakres kontroli, sposób formułowania zarzutów, a w dalszej perspektywie wpływa na sposób korzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżania, zmiana w tym zakresie prowadzi do modyfikacji przedmiotu sprawy. Tego typu ingerencja nie tylko nie stanowi sprostowania w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a., ale nie ma również charakteru oczywistego.
Ustalenie, że użyte w sentencji określenie miało być inne, wymagałoby bowiem odwołania się do akt sprawy i rekonstrukcji przedmiotu skargi. Skarżąca argumentuje, że zmiana kwalifikacji świadczy o tym, że doszło do błędnej subsumpcji. Błąd taki nie podlega naprawie w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym i pozwalałoby na dokonywanie modyfikacji wyroku poza trybem właściwym dla jego wzruszenia. Tego typu sytuacja stanowi w ocenie spółki naruszenie art. 144 p.p.s.a., tj. zasady związania sądu wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, jak i zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP. Strona postępowania ma bowiem prawo oczekiwać stabilności i jednoznaczności rozstrzygnięcia sądu. W niniejszej sprawie doszło również do naruszenia art. 7 Konstytucji RP wyrażającego zasadę legalizmu, bowiem Sąd I instancji wykroczył poza przysługujące mu kompetencje do usuwania oczywistych omyłek pisarskich.
Ponadto, spółka podnosi, że WSA w istocie dokonał ponownego rozpoznania skargi. Świadczy o tym treść sentencji zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którą Sąd, "po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi" postanowił sprostować wyrok. Skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie incydentalne w przedmiocie sprostowania wyroku nie obejmuje ponownej oceny przedmiotu zaskarżenia ani rekonstruowania zakresu sprawy. Tymczasem, sentencja postanowienia została ukształtowana tak, jakby przedmiotem posiedzenia była nadal sprawa główna. Spółka nie twierdzi przy tym, że WSA faktycznie ponownie rozpoznawał sprawę co do istoty, wskazując jedynie, iż sposób sformułowania sentencji nie oddaje incydentalnego charakteru postępowania i nie pozwala jednoznacznie ustalić, że zakres rozpoznania był ograniczony wyłącznie do kwestii oczywistej omyłki. Konstrukcja sentencji zaskarżonego postanowienia stanowi dodatkowe potwierdzenie, że sprostowanie zostało wykorzystane w sposób wykraczający poza jego techniczną funkcję i doprowadziło do ingerencji w zakres sprawy określony w sentencji wyroku.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W jego uzasadnieniu podkreślono potrzebę rozróżnienia błędów w orzekaniu (errores in iudicando) od błędów w samej treści orzeczenia (errores in iudicatio), spośród których wyłącznie te drugie podlegają sprostowaniu. W rozpoznawanej sprawie wątpliwość dotyczy błędnego oznaczenia (nazwy) rodzaju aktu administracyjnego wskazanego w komparycji wyroku, tj. jako "decyzji" zamiast "wezwania". W ocenie organu wskazany błąd nie stanowi błędu w orzekaniu, lecz podlegający sprostowaniu w oparciu o art. 156 § 1 p.p.s.a. błąd w treści orzeczenia. Nie budzi wątpliwości, że postępowanie pierwszoinstancyjne zakończone wyrokiem WSA i skorygowane spornym postanowieniem dotyczyło naruszenia art. 43a ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1722, z 2024 r. poz. 96; powoływanej dalej jako: u.r.t.).
Przepis ten wprost wskazuje w swojej treści, że aktem, który wydaje organ, jest wezwanie do nieodpłatnego udostępniania programów telewizyjnych. Przed Sądem I instancji nie był ani nie mógł być rozpatrywany inny akt organu, aniżeli wezwanie Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 14 kwietnia 2025 r. do nieodpłatnego udostępniania programów telewizyjnych wydane na podstawie art. 43a ust. 2 u.r.t. Ustalenie to nie wymaga żadnej pogłębionej analizy akt postępowania. Już pobieżne ich przejrzenie pozwala stwierdzić, że w sprawie rozpatrywanej przez Sąd I instancji nie zapadła żadna decyzja ani postanowienie, które mogłyby stanowić przedmiot postępowania. O oczywistości omyłki w przedmiotowej sprawie świadczy także to, że błędne oznaczenie dotyczy tylko samego określenia rodzaju rozstrzygnięcia, natomiast w pozostałym zakresie (co do daty i numeru), komparycja nie zawiera omyłki.
Pozwala to na szybkie ustalenie, że aktem będącym przedmiotem postępowania przez WSA w Warszawie było ww. wezwanie. Podobny wniosek można wyciągnąć już z pobieżnego wglądu w akta sprawy, treść skargi, czy odpowiedzi na skargę. Także w sprawozdaniu ustnym przed wydaniem wyroku, jak i w jego ustnych motywach, WSA w Warszawie wskazał na wezwanie z dnia 14 kwietnia 2025 r. jako akt administracyjny podlegający weryfikacji. W związku z tym, błąd Sądu I instancji ma charakter oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu.
W odpowiedzi na zażalenie złożonej przez uczestnika postępowania również wniesiono o oddalenie zażalenia w całości, a także o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. O sprostowaniu można postanowić na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 156 § 2 p.p.s.a. Nieprawidłowości podlegające sprostowaniu mogą dotyczyć m.in. oznaczenia stron lub uczestników postępowania, oznaczenia zaskarżonego aktu, nazwy organu lub też wadliwej nazwy orzeczenia. Ponadto muszą mieć ewidentny, bezsporny charakter oraz nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięcia, tj. prowadzić do jego zmiany. Korekta orzeczenia jest możliwa wówczas, gdy omyłka wynika wprost z orzeczenia, w sposób pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Pod pojęciem "oczywistej omyłki" nie należy rozumieć ani przeoczenia, jakiego sąd się dopuścił przy rozstrzygnięciu sprawy, ani niezgodności sentencji z następnie sporządzonym uzasadnieniem (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2010, Wyd. 4, s. 375).
Sądy administracyjne przyjmowały w dotychczasowym orzecznictwie, że podlegająca sprostowaniu omyłka w określeniu przedmiotu sprawy może dotyczyć niewłaściwego oznaczenia formy, jak i przedmiotu zaskarżonego aktu. Jeżeli chodzi o formę aktu, za oczywistą omyłkę pisarską uchodzi m.in. błędne oznaczenie aktu jako decyzji, gdy było to postanowienie (vide: postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II OZ 1929/25 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 952/25), a także sytuacja odwrotna, tj. gdy błędnie wskazano, że przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie, podczas gdy chodziło o decyzję (vide: postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1561/06).
Z kolei błędne określenie przedmiotu zaskarżonego aktu stanowi oczywistą omyłkę pisarską m.in. wówczas, gdy sąd wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczyła ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, podczas gdy chodziło o egzamin adwokacki (vide: postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 2194/11), jak i gdy przedmiot decyzji określono jako umorzenie postępowania, w sytuacji gdy dotyczyła ona odmowy stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienie NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OZ 764/12).
W niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał sprostowania wyroku w zakresie oznaczenia formy zaskarżonego aktu, tj. zastąpił fragment komparycji orzeczenia "na decyzję" sformułowaniem "na wezwanie". Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest zatem to, czy tego typu ingerencja mieści się w pojęciu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, czy też wpływa na treść rozstrzygnięcia, co wskazywałoby na naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc się do tak sformułowanego problemu, należy zauważyć, że zmiana oznaczenia zaskarżonego aktu nie musi wpływać na treść rozstrzygnięcia. Jeżeli przebieg postępowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, jakiego rodzaju akt został poddany kontroli sądowej, to jego wadliwe określenie w sentencji wyroku mieści się w pojęciu oczywistej omyłki pisarskiej.
Sprostowany w zaskarżonym postanowieniu błąd co do oznaczenia formy aktu Przewodniczącego KRRiT nosi cechy oczywistej omyłki pisarskiej. W wyroku Sądu I instancji poprawnie wskazano adresata i przedmiot wezwania, jego numer i datę wydania, błędnie wskazując jedynie jego nazwę ("decyzja" zamiast "wezwanie"). Ponadto z akt sądowych, administracyjnych oraz uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, że przedmiotem skargi był akt zatytułowany przez organ jako "wezwanie" wydany dnia 14 kwietnia 2025 r. Tym samym należy uznać, że wskazany błąd w komparycji wyroku miał charakter oczywistej omyłki, podlegającej sprostowaniu. Jak wcześniej wskazano, kwalifikacja błędów w zakresie oznaczenia formy zaskarżonego aktu jako oczywistych omyłek pisarskich była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega powodu, aby odejść od dotychczasowego, ugruntowanego orzecznictwa w tym zakresie.
Jednocześnie, w ocenie NSA, nie ma racji spółka, twierdząc, że zmiana oznaczenia formy aktu wskazanego w sentencji wyroku wpływa na treść rozstrzygnięcia. Strona stoi w tym zakresie na stanowisku, że samo określenie rodzaju aktu w komparycji wyroku przesądza o jego prawnej kwalifikacji. W związku z tym, w ocenie spółki, skoro WSA zmodyfikował oznaczenie aktu z "wezwanie" na "decyzja", tym samym przesądził o jego kwalifikacji jako decyzji.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że oznaczenie w komparycji wyroku formy aktu najczęściej jest odzwierciedleniem sposobu określenia go przez organ, co pozwala w ten sposób na identyfikację zaskarżonego aktu, bez przesądzania w żaden sposób o jego prawnej kwalifikacji. O tym, czy dany akt ma charakter decyzji, przesądza jego treść. Spośród elementów konstrukcyjnych decyzji wymienionych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; powoływanej dalej jako: k.p.a.), za konieczne i wystarczające do uznania działania administracji za decyzję przyjmuje się: oznaczenie organu, od którego oświadczenie to pochodzi, oznaczenie jego adresata, treść oświadczenia, które składa z zamiarem wywołania skutków prawnych (rozstrzygnięcie), podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby, która je złożyła (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 4460/21).
W związku z tym, o charakterze aktu nie przesądza nazwa nadana mu przez organ, która następnie jest wskazywana w komparycji orzeczenia sądowego. Sądy administracyjne wielokrotnie orzekały o tym, że akty nazwane przez prawodawcę i organy – a w konsekwencji także oznaczone w komparycji orzeczeń sądowych – inaczej aniżeli "decyzja" mogą w istocie być decyzjami administracyjnymi. Dotyczyło to m.in. aktów określonych jako "uchwała" (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2026 r., sygn. akt II GSK 881/23) czy "orzeczenie" (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 1279/22). W związku z tym sprostowanie oznaczenia aktu w komparycji wyroku poprzez wpisanie "na wezwanie" w miejsce "na decyzję" nie stanowi ingerencji w treść rozstrzygnięcia poprzez zmianę kwalifikacji aktu.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że WSA w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do kwestii prawnej kwalifikacji zaskarżonego wezwania, a spółka, wywodząc skargę kasacyjną od tego wyroku, podniosła zarzut wadliwej kwalifikacji aktu Przewodniczącego KRRiT. Prawidłowość ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie będzie zatem podlegała ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym. W niniejszym postępowaniu wpadkowym znaczenie ma natomiast jedynie to, że oznaczenie formy aktu w komparycji wyroku nie przesądza o jego kwalifikacji prawnej, a zatem sprostowanie błędu w tym zakresie nie zmienia treści zapadłego rozstrzygnięcia.
Wadliwości zaskarżonego postanowienia nie dowodzi również argumentacja skarżącej wskazująca na ponowne rozpoznanie skargi przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym, w wyniku którego zostało wydane postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, o czym – w jej ocenie - ma świadczyć fragment sentencji "po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi". O ile rację ma skarżąca, że przedmiotem posiedzenia WSA, na którym wydano zaskarżone postanowienie, nie było rozpoznanie skargi tylko sprostowanie z urzędu wyroku, o tyle nieprecyzyjne oznaczenie przedmiotu posiedzenia nie świadczy o tym, na co zresztą zwraca uwagę sama spółka na s. 7 zażalenia, że rzeczywiście doszło do powtórnego osądzenia meritum tej samej sprawy. Formuła sentencji zaskarżonego postanowienia wyraźnie bowiem wskazuje, że wydając to orzeczenie, WSA jedynie sprostował komparycję swojego wyroku, nie dokonując ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W konsekwencji, tego typu wada ma charakter nieistotny i nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do zawartych w odpowiedziach na zażalenie wniosków o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).