Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 778/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 lutego 2023 r. w przedmiocie zbadania niezawisłości i bezstronności sędziów: NSA J. N., WSA P. D. i WSA J. W. Postanowieniem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wnioski o zbadanie niezawisłości i bezstronności ww. sędziów, gdyż wniosek został złożony po terminie, o którym mowa w art. 5a § 4 zd. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej – "p.u.s.a.").
Sąd I instancji uznał, że poinformowano skarżącego o składzie orzekającym dnia 17 stycznia 2023 r. (data odbioru zarządzenia informującego o rozprawie zdalnej). Następnie, zachowując termin określony w art. 5a § 4 zd. 1 p.u.s.a., skarżący złożył wnioski o "stwierdzenie braku niezawisłości sędziów", które jednak odrzucono postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r. Z tego względu, kolejne wnioski (nadane w placówce pocztowej 6 lutego 2023 r.) zostały wniesiono po upływie terminu w art. 5a § 4 zd. 1 p.u.s.a.
Zażalenie na postanowienie z dnia 15 lutego 2023 r. złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie, jako popełnionego przez "nieuprawnionych sędziów". Skarżący uznał, że wnioski o wyłączenie sędziów zostały wysłane w terminie, gdyż rozprawę wyznaczono na dzień 23 lutego 2023 r., a wnioski wysłał przed posiedzeniem sądu. Zaskarżone postanowienie odnosi się do wniosku o zbadanie bezstronności i niezawisłości, a skarżący w jego ocenie składał wniosek o wyłączenie sędziów, który nie jest do tej pory rozpoznany. Skarżący wskazał, że sędzia NSA T. R. orzekała w przedmiocie wniosku o jej wyłączenie, co jest prawnie niedopuszczalne. Skarżący wskazał także w zażaleniu zarzuty względem stronniczości sędziów oraz interpretację art. 13 i art. 178 Konstytucji RP.
Po ocenie powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 778/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił je jako niedopuszczalne. Sąd I instancji uznał, że brak jest w przepisach p.u.s.a. oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") przepisów uprawniających do składania zażalenia na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia wniosku strony o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 29 marca 2023 r. w ogóle nie odniósł się do jego zarzutów i twierdzeń. Skarżący ponowił prezentowane w poprzednim zażaleniu zarzuty względem stronniczości sędziów oraz interpretację art. 13 i art. 178 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości i bezstronności wydaje zgodnie z art. 5a § 10 p.u.s.a. sąd administracyjny, przed którym toczy się postępowanie w formie postanowienia.
Zgodnie z art. 5a § 18 p.u.s.a. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Analiza przepisów p.p.s.a. dotyczących zażalenia, a w szczególności art. 194 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że ustawodawca nie przewidział możliwości składania tego środka zaskarżenia względem postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa nie wskazuje na możliwość wnoszenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku strony złożonego na podstawie art. 5a p.u.s.a.
Podstawy do składania zażalenia w takiej sytuacji nie można upatrywać w art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego zażalenie przysługuje na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, albowiem mowa tu o oddaleniu, a nie odrzuceniu wniosku (zob. postanowienia NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II GZ 53/11, z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. II OZ 566/16 oraz z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. II GZ 280/23).
Z powyższych względów, stanowisko Sądu I instancji o niedopuszczalności zażalenia na postawienie z dnia 15 lutego 2023 r. ocenić należy jako prawidłowe, zatem jego odrzucenie było zasadne.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.