Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2280/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr KOC/4722/Op/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że A. B. (dalej jako "skarżąca") pismem 31 sierpnia 2021 r. wniosła, za pośrednictwem organu (poprzez e-PUAP), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 11 sierpnia 2021 r.
Sąd pismem z 18 listopada 2021 r., zobowiązał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie skargi podpisanej własnoręcznie lub podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Poinformowano jednocześnie skarżącą, że każde pismo strony powinno być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W niniejszej natomiast sprawie podpisem elektronicznym opatrzone zostało jedynie pismo przewodnie, natomiast załączona do niego skarga podpisu takiego nie zawiera. Powyższe wezwanie skarżąca odebrała w dniu 18 listopada 2021 r.
W dniu 23 listopada 2021 r. skarżąca nadesłała do Sądu za pośrednictwem e-PUAP pismo, do którego załączyła skargę nie zawierającą podpisu.
Organ przy piśmie z 22 listopada 2021 r. (k-36 akt sądowych) nadesłał do Sądu dokument (weryfikację podpisu skarżącej) wskazujący na podpisanie przez skarżącą pisma przewodniego (formularza pisma ogólnego) z 31 sierpnia 2021 r., przy którym nadesłana została niepodpisaną skarga.
Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę drogą elektroniczną (e-PUAP), a podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim (ogólnym), nie został zaś złożony pod załączoną do tego pisma skargą. Wobec tego Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie skargi podpisanej własnoręcznie lub podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W zakreślonym terminie skarżąca ponownie nadesłała do Sądu niepodpisaną skargę. Tymczasem, aby prawidłowo podpisać dokument, należy go podpisać własnoręcznie i przesłać oryginał do sądu albo podpisać podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, o czym skarżąca został pouczona w wezwaniu z 18 listopada 2021 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca i wskazała, że "...opierała się na informacjach informatycznych dotyczących obsługi ePUAP, stanowiących ich przy podpisywania pisma głównego załączniki zostają również automatycznie podpisane. Wynikało to z małej potomności treściowej pisma głównego".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie. Z art. 37 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi.
W przedmiocie rozpoznawanej sprawy kwestią sporną pozostawało ustalenie, czy elektroniczne podpisanie pisma przewodniego sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę wraz z odpisem pełnomocnictwa.
W tej kwestii należy wskazać, że dnia 6 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym".
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy i argumentację przedstawione w powyższej uchwale, przyjmując je jako własne. W tym względzie, w przedmiocie rozpoznawanej sprawy należy przytoczyć fragment uzasadnienia, stanowiący o tym, że "Interpretacja dopuszczająca wnoszenie skargi w formie niepodpisanego załącznika do formularza pisma ogólnego jest sprzeczna nie tylko z celowościową wykładnią przepisów p.p.s.a., ale przede wszystkim z wykładnią językową tych przepisów. Z powołanych przepisów wynika, że podpisane powinno zostać pismo strony, a więc jej wnioski i oświadczenia składane poza rozprawą (art. 45 p.p.s.a.).
Nie można zgodzić się z poglądami części orzecznictwa, które za niezasadne uznaje wzywanie do usunięcia braku formalnego podpisania skargi, skoro stanowiła ona załącznik do pisma ogólnego sporządzonego na formularzu platformy ePUAP, który został podpisany podpisem elektronicznym. Okoliczność, że na gruncie zasad technicznych systemu ePUAP skarga może stanowić załącznik do pisma ogólnego nie może mieć przeważającego znaczenia".
Wobec powyższego, stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi A. B. - z uwagi na jej niepodpisanie – należało uznać za prawidłowe. Pismo ogólne zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze nie jest odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno brak podpisania skargi, jak i niedołączenie podpisanego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu stanowią braki formalne, które w przypadku nieuzupełnienia w zakreślonym terminie obligują do odrzucenia skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji