Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1004/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił R. K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] września 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji stwierdził, że postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. odrzucił skargę R. K. z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego w postaci wskazania numeru PESEL, oraz zwrócił skarżącej zwrot wpisu od skargi.
24 marca 2021 r., R. K. złożyła do WSA wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśniła, że o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku dowiedziała się 18 marca 2021 r., kiedy to na jej rachunek bankowy wpłynęła kwota [...] zł odpowiadająca wysokości uiszczonego wpisu sądowego od skargi, a fakt jej odrzucenia został potwierdzony w toku rozmowy telefonicznej z pracownikiem WSA w Łodzi. W jej trakcie skarżąca dowiedziała się o doręczonych jej w trybie art. 73 p.p.s.a. przesyłek zawierających wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi oraz postanowienie o odrzuceniu skargi. Tymczasem – jak twierdzi R. K. – w skrzynce pocztowej nie pozostawiono dla niej awiza. W wyniku złożonej reklamacji Poczta Polska potwierdziła daty próby doręczeń oraz zwrotu wynikające z przesyłki, w której wysłano skarżącej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi (k. 16 akt WSA). Operator stwierdził, że nie dysponuje możliwością odtworzenia procesu doręczenia i zweryfikowania ponad wszelką wątpliwość zastrzeżeń skarżącej.
Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie, stwierdził, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przesyłka zawierająca wezwanie została prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego, a skarżąca nie obaliła domniemania prawidłowości tego doręczenia. Brak formalny skargi został uzupełniony po terminie, a skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 w zw. z art. 73 p.p.s.a. przez bezzasadne przyjęcie, że R. K. nie uprawdopodobniła, że nie dotarła do niej wysłana z Sądu korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, a korespondencja ta została skutecznie doręczona skarżącej w trybie doręczenia zastępczego 28 grudnia 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie - o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi - mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. W orzecznictwie trafnie podnosi się jednak, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Wskazując na motywy, dla których Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, należy zauważyć, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak też w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, skarżąca przytoczyła argumenty, które odnosiły się wyłącznie do uchybień, które w jej ocenie, miały miejsce przy doręczeniu jej przesyłki zawierającej wezwania do usunięcia braku skargi. Takie argumenty sprawiają, że w istocie rzeczy skarżąca kwestionuje prawidłowość doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego skargi, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do ich uzupełnienia, liczonego przecież od dnia doręczenia wezwania.
Instytucja przywrócenia terminu ma natomiast zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy twierdzenia strony wskazują, że w jej ocenie nie dokonano prawidłowego doręczenia, należy przyjąć, że podważa ona w istocie rozpoczęcie biegu terminu do dokonania czynności, a w tej sytuacji nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencją tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej nie rozpoczyna biegu, w konsekwencji nie dochodzi do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy.
W tej sytuacji odnoszenie się przez Sąd I instancji przy analizie zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu do kwestii prawidłowości awizowania przesyłki było zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsza sprawę przychyla się do stanowiska, że w tego typu sytuacji - tj. gdy strona skarżąca zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu, nie tyle podnosi okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w uchybienie terminu, co koncentruje się wyłącznie na wykazaniu braku prawidłowego doręczenia wezwania – wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności nie jest zasadny.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - w istocie odpowiada prawu (por. postanowienie NSA z 25 września 2018 r., II GZ 319/18 i z 26 stycznia 2016 r., II FZ 839/15).
W tym stanie rzeczy odniesienie się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji wskazanego w zażaleniu art. 73 p.p.s.a – regulującego kwestie doręczenia zastępczego - jest bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze całokształt rozważań, w szczególności stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.