Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Po 2057/15) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
Pismem z dnia 18 września 2015 r., [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, którą to utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2015r. wymierzającą stronie skarżącej karę pieniężną 12.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Uzasadniając wniosek strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącą oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny strony skarżącej. Skarżąca wskazała, że poniesiona przez nią strata w 2013 r. wyniosła 52.182,73 zł, a cały dochód w 2014 r. to 12.696,02 zł. Zdaniem pełnomocnika brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, iż skarżąca na skutek egzekucji nałożonej na nią kary finansowej, może zostać pozbawiona środków finansowych.
W świetle powyższego w ocenie strony skarżącej wniosek jest w pełni uzasadniony i konieczny. Do wniosku załączono również kopię rachunku zysków i strat za okres 3 lipca 2014 r. – 31 maja 2015 r. oraz kopię bilansu na dzień 31 maja 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W ocenie organu strona skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie w stosunku do niej wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Po 2057/15) również odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik jedynie ogólnikowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącą oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji.
Ponadto Sąd podkreślił, że wykazywana przez wnioskodawcę strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi.
Ponadto WSA zaznaczył, że w rozpatrywanym przypadku strona skarżąca nie przedłożyła żadnych konkretnych danych dotyczących aktualnego stanu majątkowego spółki np. deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych lub lokat. Sąd wskazał, że w tej sytuacji nie jest możliwe ustalenie relacji pomiędzy kwotą nałożonej kary, a dochodami spółki. W związku z powyższym Sąd nie mógł przyjąć, że uiszczenie kwoty 12.000 zł spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej spółki oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody.
Ponadto Sąd zauważył, że rodzaj obowiązku nałożony na skarżącą tj. zapłata kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji.
Reasumując, w ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie WSA wniósł pełnomocnik spółki. Zaskarżając postanowienie w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, wstrzymanie przez WSA wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego niniejszym zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1096/16).
Ponadto podkreślić należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II GSK 2001/11).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca na poparcie swojego żądania udzielenia jej ochrony tymczasowej przedłożyła bilans oraz rachunek zysków i strat argumentując przy tym, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego pozbawi ją środków finansowych. Strona podniosła również, że w stosunku do niej prowadzonych jest szereg innych postępowań w przedmiocie kar za "urządzanie gier".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że możliwość wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania decyzji, powinna zostać oceniona w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie dwa dokumenty (tj. bilans sporządzony na dzień 31 maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r.) nie przedstawiając jednocześnie np. tak istotnych danych jak stan środków pieniężnych na kontach spółki lub jej majtek w postaci ruchomości i nieruchomości.
Ponadto zauważyć należy, że wykazanie poniesionej w 2015 r. straty nie oznacza automatycznej utraty płynności finansowej, której skarżąca w istocie nie wykazała czy choćby uprawdopodobniła. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 6 października 2106 r., sygn. akt II GZ 970/16). Strata jest wynikiem bilansowym spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Zauważyć również należy, że z treści przedłożonego bilansu wynika, iż spółka dysponuje aktywami o wartości 378.169,73 zł, co tym bardziej poddaje w wątpliwość skąpą argumentację wniosku.
Wobec powyższego zażalenie nie jest zasadne zaś jego uzasadnienie de facto sprowadza się wyłącznie do gołosłownej polemiki z motywami Sądu I instancji. Strona, bowiem nie powołuje żadnych konkretnych danych majątkowych. Nie przedłożyła również innych, poza wymienionymi bilansem i rachunkiem zysków i strat, dokumentów wskazujących na jej aktualną kondycję finansową. Odnosząc się też do "licznych postępowań egzekucyjnych" i "toczących się postępowań ze skarg spółki na decyzje nakładające na nią kary pieniężne" strona nie podała nawet ich co najmniej przybliżonej ilości i potencjalnej łącznej wysokości obciążenia finansowego wynikającego z sumy nałożonych kar.
Na podstawie wybiórczo przedstawionych twierdzeń skarżącej Sąd pierwszej instancji nie był w stanie ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ocenia jej legalności, zatem dla udzielenia ochrony tymczasowej nie ma znaczenia kwestia subiektywnego przekonania skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
W związku ze sformułowanym w zażaleniu wnioskiem o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu nie było podstaw do zasądzenia ich zwrotu. Co do zasady każda ze stron obowiązania jest ponieść koszty związane z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W postępowaniu odwoławczym zasady dotyczące zwrotu kosztów uregulowano w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., przy czym żaden z tych przepisów nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.