Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 376/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T.S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności i dbałości o swoje interesy i tym samym nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.
Zdaniem Sądu, okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu nie był fakt pozostawania w błędnym przekonaniu co do daty odbioru korespondencji. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi i wskazanie numeru PESEL zostało wysłane na adres wskazany przez skarżącego w skardze. Ojciec skarżącego przekazał korespondencję następnego dnia po jej odbiorze. Skarżący miał zatem możliwości odpowiedzieć na wezwanie Sądu w zakreślonym przez Sąd terminie, tym bardziej że wystarczyło tylko podpisać skargę i wskazać numer PESEL. Zwlekanie skarżącego do ostatniego dnia terminu z czynnościami, które można zrobić "od ręki" stanowi o jego niedbalstwie. Tym samym w niniejszej sprawie nie można uznać, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wskazał, że uchybił terminowi bez swojej winy. Korespondencję z WSA w jego imieniu odebrał ojciec i przekazał skarżącemu dopiero następnego dnia. Stąd skarżący za termin doręczenia przyjął nie faktyczny dzień doręczenia, lecz dzień następny.
Skarżący wskazał, że w jego działaniu nie było celowości. Nie wiedział bowiem, że ojciec odebrał pismo dzień wcześniej. Ojciec nie powiedział mu, że pismo wpłynęło dzień wcześniej. Oczywiste zatem było dla skarżącego, że ojciec odebrał je w dniu, w którym je przekazał.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie sporne było, czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu.
Przypomnieć więc należy, że kryterium braku winy, które stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z: 8 października 2013 r., II GZ 549/13; 3 października 2013 r., I FZ 410/13; 1 października 2013 r., II OZ 833/13; 25 września 2013 r., I OZ 828/13, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Sąd, oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienia terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony.
W ocenie NSA, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Za brak winy nie można bowiem uznać tego, ze skarżący, przyjmując przesyłkę odebraną przez ojca, nie ustalił daty jej doręczenia. Jak sam wskazał skarżący w zażaleniu, ojciec nie mówił, że pismo wpłynęło dzień wcześniej, a dla niego oczywiste było, że ojciec odebrał je w dniu, w którym je przekazał. Skarżącego nie cechowała więc dbałość o dochowanie szczególnej staranności, ponieważ nie ustalił, kiedy wpłynęła przesyłka z Sądu. Z tych powodów niemożliwe było przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, co słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, a skarżący nie podważył tego stanowiska zażaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgada się jednak ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący powinien był uzupełnić braki formalne skargi w zasadzie "od ręki", a fakt, że tego nie zrobił świadczy o jego niedbalstwie. Należy bowiem stwierdzić, że na dokonanie tych czynności skarżący miał ustawowy, 7-dniowy termin. Nie ma przy tym wymogu, aby czynności te zostały podjęte niezwłocznie po otrzymaniu wezwania. Przyjęcie innego stanowiska de facto doprowadziłoby do skrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. Terminy te zostały określone w ustawie i – co do zasady – nie podlegają zmianom.
Powyższe błędne stanowisko nie oznacza jednak, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było nieprawidłowe. Wręcz przeciwnie, NSA doszedł do wniosku, że skarżący nie przestawił takiej argumentacji, która świadczyłaby o tym, że uchybił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi bez swojej winy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.