Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Po 138/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji podniósł, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] maja 2016 r. po jej dwukrotnym awizowaniu została uznana za doręczoną stronie w dniu 6 czerwca 2016 r.
W dniu 16 stycznia 2017 r. D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na tę decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jego zdaniem, decyzja nie została mu doręczona. Podniósł, że w okresie, gdy doręczano decyzję z dnia [...] maja 2016 r., stale przebywał pod adresem, pod który miała być doręczona przesyłka. Nie otrzymał jednak przesyłki ani też zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej.
Sąd I instancji podkreślił następnie, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 23 i 31 maja 2016 r. W aktach sprawy nie ma adnotacji poczty, z której wynikałoby w jakikolwiek sposób, że doręczenia w trybie awizo dokonano z naruszeniem przepisów prawa. Skarżący nie wnioskował natomiast o czynności kontrolne poczty w tym zakresie.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wykazał, by istniały podstawy faktyczne do przyjęcia, że nie otrzymał zawiadomienia o doręczeniu pisma. Twierdzenia skarżącego są gołosłowne i nie zostały niczym uprawdopodobnione.
D. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez sąd jednostronnej i nieprawidłowej oceny, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o przyznanie należnych kosztów.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że w czasie, gdy wysyłano do niego decyzję na pewno przebywał pod adresem, na który miano ją doręczać, nie jest zatem możliwe, by przesyłka została zwrócona z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie" - przy prawidłowym jej doręczaniu - co na pewno nie miało miejsca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania terminu.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły mu wniesienie skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu.
Skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu, powołał się na nieprawidłowość awizowania przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Podniósł, że stale przebywał pod adresem zamieszkania, nie otrzymał natomiast informacji o awizowaniu przesyłki, a co za tym idzie nie wiedział, że decyzja została mu przesłana przez organ. Okoliczności przedstawiane przez skarżącego nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach rozpoznawanej sprawy.
Na zwróconej do organu przesyłce wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, że była ona awizowana dwukrotnie, tj. 23 maja 2016 r. oraz 31 maja 2016 r. oraz pozostawała w placówce pocztowej do dnia 7 czerwca 2016 r. Wszystkie adnotacje znajdujące się na kopercie zostały opatrzone podpisem osoby doręczającej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, publ. CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącemu nie udało się natomiast w żaden sposób obalić domniemania, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Należy podkreślić, że przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej do organu przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. W każdej tego rodzaju sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.
W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu słusznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.