Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r. odrzucił zażalenie M. W. w sprawie z wniosku M. W. o wymierzenie Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego grzywny z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2012 r. o sygn. akt I SA/Gd 327/11.
Postanowieniem z 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącej M. W. na postanowienie z 20 sierpnia 2013 r. odrzucające zażalenie skarżącej na postanowienie z 18 czerwca 2013 r., którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie.
Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej 17 grudnia 2013 r. Skarżąca, za pośrednictwem poczty, wniosła zażalenie 19 grudnia 2013 r. Zarządzeniem z 10 stycznia 2014 r., Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie jego podpisanego odpisu wraz z załącznikami w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Doręczenie przedmiotowego wezwania nastąpiło 30 stycznia 2014 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pierwszego awizowania dokonano 16 stycznia 2014 r. i od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3 p.p.s.a., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. 30 stycznia 2014 r.).
Sąd uznał, że faktyczny odbiór przesyłki 31 stycznia 2014 r. nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten nastąpił z mocy prawa 30 stycznia 2014 r. (w trybie doręczenia zastępczego). Od tej więc daty rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że do postępowania toczącego się wskutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, którego braków formalnych strona nie uzupełniła.
M. W. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu wskazał, iż Sąd pierwszej instancji nierozważnie wywodzi o zaistnieniu doręczenia zastępczego z dniem 30 stycznia i przemilcza przy tym faktyczne okoliczności sprawy polegające na wyznaczeniu prze doręczyciela – pocztę polską (a nie przez skarżącą, M. W.) ostatniego dnia awizowania, tj. odbioru korespondencji sądowej na dzień 31 stycznia 2014 r., od którego siedmiodniowy termin na czynności procesowe upływał z dniem złożenia zażalenia, tj. z dniem 7 lutego 2014 r.
Do zażalenia Skarżąca dołączyła wniosek z dnia 18 marca skierowany do Urzędu pocztowego w Ustce oraz dwie strony koperty – przesyłki o nr nadawczym [...]
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia zażalenia w przypadku nie uzupełnienia w terminie braków formalnych zażalenia z dnia 19 grudnia 2013 r.
Na wstępie należy wskazać, że przepis art. 73 p.p.s.a. reguluje doręczenie zastępcze poprzez zawiadomienie adresata o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awizo) pozostawionej w miejscu zamieszkania adresata umieszczonej w skrzynce na korespondencję, a gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
Skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które ma być odebrane. W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. przyjmuje się datę, w której upłynął termin do jego odbioru. Taka sytuacja powoduje powstanie domniemania doręczenia pisma stronie i wyznacza początek biegu terminu na podjęcie przez adresata (stronę) określonej czynności prawnej. Domniemanie doręczenia pisma stronie w trybie art. 73 p.p.s.a. może zostać wzruszone. Strona może w szczególności podnieść zarzut, że pismo nie zostało jej doręczone w trybie zwykłym do rąk własnych lub że nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. (Por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 992/08).
Trybem właściwym do obalenia tego domniemania jest przywrócenie terminu, które pozwoli stronie uchylić się od ujemnych skutków upływu terminu, jakie wynikają dla niej z takiego doręczenia (Por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05) Trzeba jednak podkreślić, że funkcją doręczenia zastępczego jest nie tylko zapewnienie szybkości postępowania sądowego ale i ochrona interesów strony. Toteż ten szczególny rodzaj doręczenia nie może zamykać drogi sądowej strony do ochrony jej interesów.
Sąd orzekając o skutkach prawnych niedokonania przez stronę określonych czynności procesowych powinien uprzednio zbadać, czy doręczenie zastępcze zostało dokonane prawidłowo w szczególności, czy awizo pozostawiono w miejscu zamieszkania strony. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził uchybień Sądu I instancji w tym zakresie.
Jak wynika z akt sprawy, pismo zawierające zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, wzywające do uzupełnienia braku formalnego przez dołączenie jednego egzemplarza odpisu zażalenia wraz z załącznikami, zostało wysłane listem poleconym w dniu 13 stycznia 2014 r. na adres zamieszkania skarżącej – tj. ul. [...] U.. Pismo awizowano Skarżącej w dniu 16 stycznia 2014 r. z powodu nieobecności skarżącej w mieszkaniu powiadomiono ją o pozostawieniu pisma w miejscowym urzędzie pocztowym, poprzez umieszczenie stosownej informacji na drzwiach mieszkania. W dniu 24 stycznia 2014 r. dokonano ponownego zawiadomienia o przesyłce pocztowej. Termin do odbioru korespondencji upłynął w dniu 30 stycznia 2014 r.
Mimo, iż Skarżąca podjęła przesyłkę 31 stycznia 2014 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a., że doręczenie zarządzenia nastąpiło z datą 30 stycznia 2014 r.
Dokonane w opisanych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie wyklucza obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też, że pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Skarżąca jednakże w żaden sposób skutecznie nie obalił domniemania prawidłowości doręczenia.
Należy równocześnie podkreślić, iż późniejsze doręczenie na żądanie strony pisma, którego wcześniej nie odebrała, lub odebranie pisma po tej dacie – tak jak w rozpatrywanej sprawie - nie obala domniemania doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. B.Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo LexisNexis, wydanie 3, s. 258).
Podkreślenia wymaga również fakty, iż wyżej wymienione okoliczności bezpośrednio wynikają z przesłanego przez skarżącą ksera przesyłki o numerze nadawczym [...] – na którym widnieją trzy daty tj. 16 stycznia 2014 r. – pierwsze awizowanie, 24 stycznia 2014 r. – drugie awizowanie oraz 31 stycznia 2014 r. - wydanie przesyłki Skarżącej – wszystkie powyższe daty opatrzone są pieczątka oraz podpisem pracownika poczty.
W związku z powyższym bieg siedmiodniowego terminu na przedłożenie odpisu zażalenia należało liczyć od 30 stycznia 2014 r. – to jest 14 dni od dnia pierwszego awizowania. Nieuzupełnienie tego braku formalnego przez Skarżącą skutkowało odrzuceniem przez Sąd I instancji, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art.197 § 2 p.p.s.a., pisma procesowego.
Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.