Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 30 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4201/14 odrzucił skargę B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że B. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub Spółka) wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję GITD z [...] października 2014 r. Wraz ze skargą Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na to postanowienie Spółka nie wniosła sprzeciwu.
Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2015 r., przesłanym przy piśmie Sądu z dnia [...] sierpnia 2015 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu, który uznał je za doręczone z dniem [...] września 2015 r. w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 718) w skrócie: p.p.s.a. Zważywszy, że zakreślony w wezwaniu termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu [...] września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę Spółki.
W dniu [...] listopada 2015 r. skarżąca wniosła pismo zatytułowane: "Zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2015 r. wydane w sprawie o sygn. akt: VI SA/Wa 4201/14 o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu", w którym domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia w całości od opłaty sądowej, tj. wpisu od zażalenia.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a przejawiający się w uznaniu przez Sąd, że skarżącej zostało prawidłowo doręczone, w trybie art. 73 p.p.s.a., wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca podniosła, że nie mogła uzupełnić w terminie braków formalnych w tym zakresie, ponieważ nie pozostawiono w jej skrzynce awiza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd, co wynika z art. 220 § 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 lipca 2015 r. W zakreślonym terminie wpisu nie uiściła. W tych okolicznościach, nie budzi wątpliwości Sądu kasacyjnego prawidłowość działania Sądu pierwszej instancji, który uznał, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostało doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a.
Stosownie do art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. po upływie 14 dni po dokonaniu pierwszego awizowania.
Skoro zatem we wskazanym terminie wpis nie został uiszczony, co potwierdza notatka sporządzona przez pracownika Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Warszawie (k. – 45 akt sądowych verte), należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.
Na ocenę tę nie mają wpływu okoliczności wskazane w zażaleniu. Skarżąca nie podjęła choćby próby uprawdopodobnienia, że nie mogła uiścić wpisu sądowego od skargi, ponieważ nie została właściwie powiadomiona o miejscu pozostawienia przesyłki. W aktach sprawy znajduje się koperta prawidłowo adresowana na skarżącą zawierająca, zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Na kopercie uwidocznione są potwierdzenia awizowania przesyłki, "awizo pierwsze" z dnia [...] sierpnia 2015 r. z zaznaczoną informacją: "adresat nieobecny" oraz "powtórne awizo" z dnia [...] września 2015 r. oraz adnotacja: "Zwrot, nie podjęto w terminie" z dnia [...] września 2015 r. (k. – 43 akt sądowych). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się również adnotacja, że awizo pozostawiono w drzwiach adresata.
Ponadto jak wynika z akt sprawy, skarżąca odbierała kierowane pod ten sam adres (ul. Złota 61 lok. 100, 00-819 Warszawa) przesyłki, które również były awizowane z adnotacją, że awizo pozostawiono w drzwiach adresata (zwrotne potwierdzenia odbioru k. – 54, 62, 72, 82, 89, 118, 145 i 146 akt sądowych). Wszystkie przesyłki kwitował przy odbiorze Prezes Spółki J. K. Podkreślić należy, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane.
Przede wszystkim nie ma wątpliwości co do tego, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż doręczenie zastępcze spornej przesyłki na podstawie art. 73 p.p.s.a. było zgodne z prawem. Przesyłka nie została bowiem podjęta przez skarżącą i jest to okoliczność bezsporna. W tej sytuacji Sąd prawidłowo zastosował instytucję doręczenia zastępczego przewidzianą w art. 73 p.p.s.a. Doręczenie zastępcze dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) oraz przepisami § 1-6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1468).
Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (patrz: B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 r., s. 400).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdzenia skarżącej dotyczące braku informacji o miejscu awizowania przesyłki nie mogą prowadzić do zakwestionowania prawidłowości doręczenia. Tym bardziej, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia, a skarżąca nie przesłała informacji, iż rozpoczęła postępowanie reklamacyjne na poczcie.
W kwestii zawartego z zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stwierdzić należy, że nie przystaje on do stanu faktycznego tej sprawy, w której skarga została wniesiona w terminie.
Z kolei wniosek (również zawarty w zażaleniu) o przyznanie Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu został już odmownie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 23 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 4201/14, utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2016 r. sygn. akt II GZ 1058/16.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.